Khác biệt giữa các bản “Chúa Bầu”

không có tóm lược sửa đổi
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
{{Infobox Former Country
|native_name = 主裒
|conventional_long_name = Chúa Bầu
|common_name =
|national_motto =
|continent = Á châu
|region = Đại Việt
|country = [[Đàng Ngoài]]
|era = [[Nhà Lê trung hưng]]
|status = Lãnh địa công quốc
|status_text =
|government_type = [[Quân chủ chuyên chế]]
|p1 = Nhà Lê sơ
|s1 = Triều Lê trung hưng
|flag_s1 =
|year_start = 1527
|year_end = 1689
|event1 = [[Lê Chiêu Tông]] phong cho [[Vũ Văn Uyên]] làm Đô thống sứ trấn Tuyên Quang.
|date_event1 = 1527
|event2 = [[Vũ Văn Mật]] chính thức xưng chúa
|date_event2 = 1557
|event3 = [[Vũ Công Tuấn]] mất ngôi
|date_event3 = 1689
|image_flag =
|flag =
|flag_type =
|image_map =
|image_map_alt =
|image_map_caption =
|capital = [[Tuyên Quang]]
|common_languages = [[Tiếng Việt]]<br>[[Tiếng Hán]]
|religion = [[Tam giáo quy nguyên]]
|currency = [[Đồng xu|Tiền xu]]
}}
:''Xem các mục từ khác cùng tên tại bài [[Chúa Bầu (định hướng)]]
 
{{Lịch sử Việt Nam}}
 
'''Chúa Bầu''' ([[chữ Nôm]]: 主裒) là từ chỉ chung các đời dòng họ Vũ cát cứ ở Tuyên Quang suốt thời kỳ chia cắt [[Nam-Bắc triều (Việt Nam)|Nam Bắc triều]] và [[Trịnh-Nguyễn phân tranh|Trịnh Nguyễn phân tranh]] trong [[lịch sử Việt Nam]]. Họ Vũ trấn trị Tuyên Quang gần 200 năm, từ 1527 đến 1689. Họ Vũ nhân thời loạn tự lập ở [[Tuyên Quang]], chống chính quyền cai trị ở [[Thăng Long]]. Thời [[Nam-Bắc triều (Việt Nam)|Nam Bắc triều]], họ Vũ không theo [[nhà Mạc]] mà theo nhà [[Nhà Lê trung hưng|Lê trung hưng]] ở [[Thanh Hóa|Thanh Hoá]], nhưng khi nhà Lê trung hưng về Thăng Long, họ Vũ cũng không thần phục hoàn toàn. Các đời họ Vũ trấn giữ trên thành ở núi Bầu nên được gọi chung là Chúa Bầu.
 
Lúc đó [[Lê Chiêu Tông]] đang gặp thời rối ren ở kinh kỳ, phong cho ông làm Đô thống sứ trấn Tuyên Quang, tước Khánh Bá Hầu<ref name="PHC402"/>. Vũ Văn Uyên đóng căn cứ tại thành Nghị Lang<ref>Các nguồn tài liệu xác định khác nhau về vị trí của thành Nghị Lang. Các học giả chú giải Lịch triều hiến chương loại chí (đã dẫn, tr 403) ghi: ''"Vũ Văn Uyên đóng quân ở ghềnh Liên Hoa thành Nghị Lang"'' và xác định địa điểm ở huyện Mông Tự, tỉnh [[Vân Nam]], [[Trung Quốc]] hiện nay, ở đó có ghềnh Liên Hoa. [http://portal.laocai.gov.vn:2009/home/vn/news/pages/viewnews.aspx?nId=19143&cid=41&g=29;586;594;53;31;597; - Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai căn cứ theo Tạp chí Văn nghệ Lào Cai] xác định thành cổ Nghị Lang nằm ở thung lũng [[Phố Ràng]], huyện [[Bảo Yên]], [[Lào Cai]]. [http://portal.laocai.gov.vn:2009/svhttdl/vn/news/pages/viewnews.aspx?nid=834&cid=60&g=59; Sở văn hóa thể thao du lịch Lào Cai] căn cứ theo [[Đại Nam nhất thống chí]] xác định thành Nghị Lang ở địa phận xã Lương Sơn, châu [[Lục Yên]], tỉnh [[Yên Bái]].</ref>.
{{Lịch sử Việt Nam}}
 
==Phù Lê chống Mạc==
Trong triều có nhiều phe phái, đánh giết lẫn nhau. Cuối cùng, quyền hành rơi vào tay đại thần [[Mạc Đăng Dung]]. Tới năm 1527, Mạc Đăng Dung cướp ngôi vua nhà Hậu Lê (xem bài [[Mạc Đăng Dung]]). Vũ Văn Uyên giữ vững cả miền Tuyên Quang, Hưng Hóa, cát cứ một phương, không chịu theo nhà Mạc.