Mở trình đơn chính

Các thay đổi

n
nhỏ
 
=== Hưởng ứng dụ Cần Vương===
Sau khi vua [[Hàm Nghi]] xuất bôn, triều Nguyễn nhận thấy việc cử Trần Văn Dư làm Sơn phòng sứ [[Quảng Nam]] là điều bất lợi cho “xu thế hợp tác” của họ <ref>Theo Nguyễn Q. Thắng, tr. 103).</ref>, nên cử Phó bảng Nguyễn Đình Tựu (nguyên Tế tửu Quốc tử giám ở [[Huế]]) ra giữ chức ấy, đồng thời đưa Trần Văn Dư lên làm Bố chánh tỉnh này, nhưng ông từ chối <ref>Theo ''[[Huỳnh Thúc Kháng]] tự truyện'', thì Trần Văn Dư được đổi vào làm Bố chánh [[Bình Thuận]]. Tuy nhiên, trong Gia phả (do con ông trai ông Dư viết) thì lúc bấy giờ “bà Từ Dũ Thái hoàng Thái hậu coi ngó chính quyền, ra lệnh cha tôi làm Bố chánh tỉnh [[Quảng Nam]]. Cha tôi từ chối không nhận chức ấy”. Theo Nguyễn Q. Thắng, có lẽ Gia phả viết đúng hơn (tr. 103).</ref>.
 
Hưởng ứng dụ Cần Vương, Trần Văn Dư cùng với [[Nguyễn Duy Hiệu]], [[Phan Bá Phiến]], [[Nguyễn Tiểu La|Tiểu La Nguyễn Thành]]...thành lập [[Nghĩa hội Quảng Nam]] do ông làm Thủ hội.
[[Tháng 7]] năm [[Ất Dậu]] ([[tháng 8]] năm [[1885]]), ông thay mặt Nghĩa hội ra Bản Cáo thị kêu gọi toàn dân trong tỉnh đứng lên chống [[Thực dân Pháp|Pháp]].
Ngày 4 [[tháng 9]] năm đó, ông cùng Nguyễn Duy Hiệu, Tiểu La Nguyễn Thành, Phan Bá Phiến, Nguyễn Hanh...chia quân ra làm nhiều cánh rồi cùng tiến đánh thành tỉnh La Qua (còn gọi là La Thành, tức thành tỉnh [[Quảng Nam]]), buộc Bố chánh Bùi Tiến Tiên, Tuần phủ Nguyễn Ngoạn, Án sát Hà Thúc Quán phải dẫn quân rút chạy.
Trước tình thế nguy ngập đó, bộ chỉ huy Nghĩa hội bàn nhau chọn kế "giải binh quy điền" để bảo toàn lực lượng. [[Tháng 12]] năm [[1885]], Trần Văn Dư giao quyền Thủ hội cho Nguyễn Duy Hiệu <ref> Sau khi Trần Văn Dư bị thảm sát, sang năm [[1886]], ông Hiệu mới chính thức làm Thủ hội Nghĩa hội Quảng Nam (ghi chú của Nguyễn Q. Thắng, tr. 112).</ref>để ra [[Huế]] gặp vua [[Đồng Khánh]] (từng là học trò của ông), nhằm tìm ra một giải pháp.
 
Dọc đường, ông bị quyền Tuần phủ sứ [[Quảng Nam]] Châu Đình Kế bắt giữ và báo với quân Pháp. Bất khuất, ông mắng chửi Tuần phủ Kế. Căm tức, viên quan này đã mượn tay quân Pháp để giết chết ông <ref>Nhóm Nhân văn Trẻ chép ông bị ''xử bắn'' (tr. 261). Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế ghi ông bị ''xử chém'' (tr. 899).</ref> tại góc thành La Qua (tức thành tỉnh [[Quảng Nam]]) ngày 13 [[tháng 12]] năm [[1885]]. Khi ấy, ông mới 46 tuổi.
 
==Ghi công==