Khác biệt giữa các bản “Vauban”

chỉnh sửa từ ngữ, ảnh
(dịch phần giới thiệu, hộp thông tin)
Thẻ: Trình soạn thảo mã nguồn 2017
(chỉnh sửa từ ngữ, ảnh)
Thẻ: Trình soạn thảo mã nguồn 2017
'''Sébastien Le Prestre, Lãnh chúa xứ Vauban''', sau này được phong là '''Hầu tước xứ Vauban''' (sinh ngày [[15 tháng 5]] năm [[1633]] - mất [[30 tháng 3]] năm [[1707]])<ref>{{cite book|title=Vauban and the French Military Under Louis XIV: An Illustrated History of Fortifications and Strategies|page=7|publisher=McFarland|year=2009}} by Jean-Denis G.G. Lepage</ref>, thường được gọi là '''Vauban''' (phiên âm tiếng Việt là '''Vô-băng'''<ref>[http://vietphapaau.com/dau-an-kien-truc-phap-tai-viet-nam-thanh-vo-bang]</ref>), là một [[kỹ sư quân sự]] người Pháp dưới thời [[Louis XIV]].
 
Tài năng của ông thường được so sánh với [[Menno van Coehoorn]] - kĩ sư quân sự [[Hà Lan]] sống cùng thời. Công sự của Vauban trở thành hình mẫu phổ biến trong gần 100 năm, trong khi đó các phương pháp chọc thủng công sự của ông được áp dụng mãi đến đầu thế kỉ hai mươi. Ông áp dụng nhiều cải tiến khi vận dụng pháo binh để công và thủ thành, và vào năm 1690 thành lập đơn vị ''Corps royal des ingénieurs militaires'', tiền thân của binh chủng kỹcông thuậtbinh Quân đội Pháp.
 
Ông đã tham gia xây dựng với nhiều hải cảng lớn tại Pháp, cũng như các công trình dân sự như kênh [[Canal de la Bruche]]. Ngoài việc xuất bản nhiều tài liệu thiết kế, chiến lược và huấn luyện, trước khi qua đời vào năm 1707 ông có cho ra luận văn kinh tế ''La Dîme royale'', nhưng sau đó bị chính phủ Hoàng gia tiêu hủy. Luận văn chứa đựng nhiều ý kiến táo bạo về phân chia gánh nợ thuế công bằng hơn; việc sử dụng phép thống kê là luận cứ đã đặt nền tảng cho ngành [[kinh tế học]] hiện đại, còn phương pháp tiếp cận khách quan, khoa học đã dự báo trước nhiều ý tưởng trong [[Thời kỳ Khai Sáng]].
 
==Cuộc đời và sự nghiệp==
[[Tập tin:Tranchées parallèles Vauban.jpg|thumb|Bàyleft|Hào trísong hệsong thốngdùng để công thành củacổ Vaubanđiển: <br>
 
Ba hào chính đồng tâm được nối bởi các đường giao thông hào zic zac để tránh làn đạn trực tiếp. Mỗi hào có thể đưa bộ binh đến hết chiều ngang của phầnmặt thànhpháo nhôđài ravà được bảo vệ bằng các đồn nằm ở hai bên đầu hào. Hào ngoài cùng nằm ngoài tầm bắn của quân trong thành và chịu được một cuộc tấn công bọc hậu; hào trong cùng nằm ngay dưới dốc chân thành. Các đồn bảo vệ nằm ở hai bên đầu hào.]]
[[Tập tin:Blason fam fr Le Prestre de Vauban.svg|thumb|left|100px|Biểu tượng của dòng họ Vauban]]
[[Tập tin:Grondplan citadel Lille.JPG|thumb|left|Mô hình thành trì hình ngôi sao tiêu biểu theo phong cách Vauban ([[Citadel of Lille]])]]
[[Tập tin:Coupe fortification vauban (french).svg|thumb|left|Mặt cắt dọc của pháo đài kiểu Vauban]]
[[Tập tin:Citadelle Besançon.jpg|thumb|[[Thành Besançon]]]]
[[Tập tin:Tranchées parallèles Vauban.jpg|thumb|Bày trí hệ thống công thành của Vauban: <br>
Ba hào chính đồng tâm được nối bởi các đường giao thông hào zic zac để tránh làn đạn trực tiếp. Mỗi hào có thể đưa bộ binh đến hết chiều ngang của phần thành nhô ra. Hào ngoài cùng nằm ngoài tầm bắn của quân trong thành và chịu được một cuộc tấn công bọc hậu; hào trong cùng nằm ngay dưới dốc chân thành. Các đồn bảo vệ nằm ở hai bên đầu hào.]]
[[Tập tin:Tour vauban 20080809.jpg|right|thumbnail|Tháp Vauban ở [[Camaret-sur-Mer]].]]
[[Tập tin:Vaubaninvalides01.JPG|thumb|Mộ của Vauban tại [[Les Invalides]], [[Paris]]]]
 
Vauban sinh tại Saint-Léger-de-Foucheret trong một gia đình quý tộc nhỏ, vùng [[Burgundy]] của nước [[Pháp]] (năm 1867 được đổi thành [[Saint-Léger-Vauban]] để ghi nhớ công ơn của ông). Năm 10 tuổi, ông trở thành trẻ mồ côi và trải qua tuổi thơ và thời niên thiếu khốn khó như những nông dân nơi ông được sinh ra. Ông may mắn được nhận nuôi bởi gia đình [[Carmelite]] và [[Semur-en-Auxois|Semur]]. Ông được cho học toán, khoa học và đặc biệt là hình học, môn học có ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp của ông sau này.
Năm 17 tuổi, ông tham gia trận chiến [[Fronde]] dưới quyền chỉ huy của hoàng tử Condé. Hoàng tử Condé sau đó yêu cầu ông hỗ trợ trong việc xây dựng pháo đài [[Clermont-en-Argonne]]. Không lâu sau thì ông bị bắt bởi quân đội hoàng gia. Tuy nhiên, ông được [[hồng y giáo chủ]] Mazarin đối xử rất tốt. Việc này khiến ông thay đổi suy nghĩ, trở thành một kĩ sư tận tụy phục sự cho triều đình Pháp lúc bấy giờ.
 
<gallery>
[[Tập tin:Blason fam fr Le Prestre de Vauban.svg|thumb|left|100px|Biểu tượng của dòng họ Vauban]]
[[Tập tin:Grondplan citadel Lille.JPG|thumb|left|Mô hình thành trì hình ngôi sao tiêu biểu theo phong cách Vauban ([[CitadelPháo ofđài Lille]])]]
[[Tập tin:Coupe fortification vauban (french).svg|thumb|left|Mặt cắt dọc của pháo đài kiểu Vauban]]
[[Tập tin:Citadelle Besançon.jpg|thumb|[[Thành Besançon]]]]
[[Tập tin:Tour vauban 20080809.jpg|right|thumbnail|Tháp Vauban ở [[Camaret-sur-Mer]].]]
[[Tập tin:Vaubaninvalides01.JPG|thumb|Mộ của Vauban tại [[Les Invalides]], [[Paris]]]]
</gallery>
==Tham khảo==
{{tham khảo}}
284

lần sửa đổi