Khác biệt giữa các bản “Galba”

n
không có tóm lược sửa đổi
n
{{Infobox Emperor
| name = Galba
| title = [[RomanHoàng emperorđế La Mã|EmperorHoàng đế]] of thecủa [[Romanđế chế La Empire]]
| full name = Servius Sulpicius Galba
| image = Stockholm - Antikengalerie 4 - Büste Kaiser Galba.jpg
| cỡ hình = 250px
| caption = Bust of Galba
| reign = 8 Junetháng 6 năm 68 – 15 Januarytháng 1 năm 69
| predecessor = [[Nero]]
| successor = [[Otho]]
| date of birth = 24 December, 3 TCN
| place of birth = Near [[Terracina]]
| date of death = {{death date|69|1|15|df=y}} (age 72 tuổi)
| age at death =
| place of death = Roma
| place of burial =
|}}
'''Servius Sulpicius Galba''' ({{lang-la|Servius Sulpicius Galba Augustus}};<ref>In [[Classical Latin]], Galba's name would be inscribed as <small>SERVIVS SVLPICIVS GALBA AVGVSTVS</small>.</ref> [[24 tháng 12]],3năm 3TCn-[[15 tháng 1]],69) cũng gọi là '''Servius Sulpicius Galba Caesar Augustus''' là [[Hoàng đế La Mã]] từ năm 68 đến năm 69. Galba là vị [[Hoàng đế]] đầu tiên của thời kì [[Thời tứ đế]]. Ông được đưa lên ngôi sau khi Hoàng đế [[Nero]] tự sát. Ông bị Vệ binh Praetorianhoàng gia do [[Otho]] mua chuộc giết hại năm 69, khi ông mới cai trị được 1 năm. Ông chếtqua khiđời ôngvào 66độ tuổi 72. Sau khi giết Galba, Otho lên ngôi hoàng đế La Mã.
 
==Tiểu sử==
Galba sinh ngày 24/12 năm thứ 3 trước công nguyên trong 1 gia đình quý tộc tại Tarracina (vùng đất nằm giữa 2 con sông Tiber và Liris, gồm cả Latium, cái nôi của nền văn minh La Mã trong nó)<ref>{{Google books quote|id=UrGdu3CwL2IC|page=248|text=on the left as you go towards Fundi|Suetonius Tranquillus, The Lives Of The Caesars}}</ref>. Augusts, Caligula và Claudius đều rất yêu quý Galba. Galba thành công trong việc lần lượt nắm giữ các chức vụ quan trọng như thống đốc Aquitania (vùng tây nam nước Pháp ngày nay), trở thành chấp chính quan năm 33, thống chế quân đội tại Đức, thống đốc châu Phi năm 45. Sau đó Galba tự đưa mình trở thành kẻ thù của Agrippina (mẹ Nero). Khi Agrippina trở thành vợ Claudius năm 49, Galba rút lui khỏi vũ đài chính trị rồi trở lại sau khi Agrippina bị Nero giết chết năm 59. Đến năm 60, Galba được trao quyền thống đốc Hispania Tarraconensis (phần lớn lãnh thổ ven biển Địa Trung Hải thuộc Tây Ban Nha, cao nguyên miền Trung cùng với 1 phần ven biển phía Bắc của Tây Ban Nha và 1 phần lãnh thổ Bồ Đào Nha hiện nay, Tarraconensis là 1 trong 3 tỉnh vùng Hispania, bán đảo Iberian của La Mã). Galba là người có kỷ luật sắt với những cách hành xử tàn ác và khét tiếng bần tiện. Ông ta bị hói hoàn toàn và mắc bệnh viêm khớp nặng đến mức không thể đi giày hay thậm chí cầm 1 cuốn sách. Galba còn bị 1 khối u ở bên ngực trái và phải dùng 1 dụng cụ như kiểu nịt ngực của phụ nữ để giữ nó.
 
Năm 68, Vindex, thống đốc vùng Gallia Lugdunensis (nước Pháp ngày nay) nổi loạn chống lại Nero. Nhưng Vindex không có ý định giành lấy vương miện cho bản thân vì ông ta biết rằng mình không có được sự ủng hộ rộng rãi của quân đội. Vindex đề nghị Glaba nắm chiếc vương miện quyền lực. Galba do dự và Alas, thống đốc Aquitania liên tục đề nghị ông ta giúp đỡ Vindex. Ngày 2/4/68, Galba tiến 1 bước quan trọng tại Carthago Nova (thành phố thương mại ven biển quan trọng nhất trên bán đảo Iberian) và tuyên bố ông ta là người đại diện của nhân dân La Mã. Tuyên bố này không bộc lộ ý định tiến chiếm vương quyền của Nero nhưng đã đặt Galba vào hàng ngũ đồng minh của Vindex. Otho, người chồng bị cắm sừng của Poppaea Sabina và là thống đốc Lusitania (Bồ Đào Nha ngày nay) liên kết với Galba sau đó. Nhưng Otho không có quân đoàn nào và Galba thì chỉ có 1 quân đoàn trong tay. Galba nhanh chóng xây dựng 1 quân đoàn mới tại Tây Ban Nha. Tháng 5 năm 68, khi Vindex bị quân đoàn Rhine đánh bại, Glaba tuyệt vọng lùi sâu hơn vào đất Tây Ban Nha. Không nghi ngờ gì nữa, ông ta đã nhìn thấy dấu chấm hết sự nghiệp của mình vào lúc đó.
 
Ngày 15/1/69, 1 nhóm rất đông các pháp quan giết chết Galba và Piso tại tòa án La Mã và đưa Otho lên ngôi vị hoàng đế.
==Chú thích==
{{Reflist}}<!--added above External links/Sources by script-assisted edit-->
==Liên kết ngoài==
{{wikiquote}}
{{Commons category|Galba}}
===Nguồn chính===
*[http://www.galba.net Galba.net: researching Galba's heritage]
*[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Galba*.html Life of Galba] (Suetonius; English translation and Latin original)
*[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Galba*.html Life of Galba] (Plutarch; English translation)
*[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/63*.html Cassius Dio, Book&nbsp;63]
===Nguồn thứ===
*[http://www.romansonline.com/Persns.asp?IntID=6&Ename=Galba Galba at RomansOnline]
* Biography at [http://www.roman-emperors.org/galba.htm De Imperatoribus Romanis]
 
{{s-start}}
{{s-off}}
{{succession box|title = [[List of early imperial Roman consuls|Consul]] of the [[Roman Empire]] together with [[List of early imperial Roman consuls|Lucius Cornelius Sulla Felix]]|before = [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (consul AD 32)|Gnaeus Domitius Ahenobarbus]] and [[Lucius Arruntius Camillus Scribonianus]]||after = [[Paullus Fabius Persicus]] and [[Lucius Vitellius]] |years = 33}}
{{succession box|title=[[List of Roman Emperors|Roman Emperor]]|before=[[Nero]]|after=[[Otho]]|years=68&ndash;69}}
{{succession box|title = [[List of early imperial Roman consuls|Consul]] of the [[Roman Empire]] together with [[Titus Vinius]]|before = [[Titus Catius Asconius Silius Italicus]] and [[Publius Galerius Trachalus]]||after = [[Fabius Valens]] and [[Arrius Antoninus]] |years = 69}}
 
{{Sơ khai Ý}}
16.530

lần sửa đổi