Khác biệt giữa các bản “Cuba”

Sửa đổi cũ chưa được đồng thuận (sách không ghi số trang, nhiều link có vẻ là tự xuất bản)
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
(Sửa đổi cũ chưa được đồng thuận (sách không ghi số trang, nhiều link có vẻ là tự xuất bản))
| Ngày 6 = 24 tháng 2 năm 1976
| Đơn vị tiền tệ = [[Peso Cuba]]
| Đơn vị tiền tệ = [[ISO 4217|CUP]]
| Múi giờ = [[UTC-5]]
| Múi giờ DST = [[UTC-4]]
[[Tập tin:Partagas coronas.JPG|nhỏ|trái|256px|Xì gà La Habana có thương hiệu nổi tiếng thế giới cũng là nguồn thu ngoại tệ đáng kể của Cuba]]
 
Kể từ sauTừ cuộc [[Cách mạng Cuba|Cách mạng Cuba năm 1959]], tiêu chuẩn sống người dân Cuba luôn trượt theo một vòng xoáy đi xuống. Năm 1962, chính phủ đưa ra chính sách phân phối lương thực, càng trở nên gắt gao sau sự sụp đổ của Liên Xô. Ngoài ra, Cuba đã trải qua tình trạng thiếu hụt nhà ở vì chính phủ không thể đáp ứng nổi sự gia tăng nhu cầu. Tới cuối năm 2001, nghiên cứu cho thấy [[mức sống trung bình]] tại Cuba thấp hơn giai đoạn Xô viết. Những vấn đề chủ chốt là nhà nước không thể trả lương đáp ứng nhu cầu của người lao động và hệ thống [[Hệ thống phân phối tại Cuba|phân phối]] luôn bị ám ảnh thường xuyên với tình trạng thiếu hụt hàng hóa. Khi số lượng hàng hóa phân phối giảm suát, người Cuba dần phải quay sang [[kinh tế ngầm|chợ đen]] để có được những sản phẩm căn bản: quần áo, thực phẩm, đồ dùng gia đình, vật dụng chăm sóc sức khoẻ. Khu vực không chính thức này được nhiều người dân Cuba gọi là [[sociolismo]]. Ngoài ra, tình trạng tham nhũng nhỏ trong các ngành công nghiệp nhà nước, như ăn cắp tài sản nhà nước để bán ra chợ đen, cũng thường xảy ra.<ref>{{Chú thích web
Giai đoạn cầm quyền của Batista (trước cách mạng năm 1959) là thời kỳ mà nền kinh tế của Cuba trải qua sự phát triển thịnh vượng. Tiền lương của người lao động tăng đáng kể; theo Tổ chức Lao động Quốc tế, mức lương trung bình ở Cuba vào năm 1958 cao thứ tám trên thế giới, xếp trên cả một số quốc gia phát triển như Đan Mạch, Tây Đức, Bỉ, và Pháp <ref name="gonzalez">{{Cite book|title=The Secret Fidel Castro|author=Servando Gonzalez}}</ref>. Mặc dù một phần ba dân số vẫn sống trong cảnh nghèo đói, Cuba là một trong năm quốc gia phát triển nhất ở Mỹ Latinh thời kỳ này <ref name="heroic">{{Cite news|title=The Cuban revolution at 50: Heroic myth and prosaic failure|date=30 December 2008|work=The Economist|url=http://www.economist.com/displaystory.cfm?story_id=12851254|accessdate=27 July 2013}}</ref>, với 56% dân số sống ở các thành phố <ref name="Paterson-Contesting">{{Cite book|title=Contesting Castro|author=Thomas G. Paterson}}</ref>. Vào những năm 1950, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đầu người của Cuba gần ngang bằng với Ý ngày nay và cao hơn đáng kể so với một số nước phát triển như Nhật Bản, mặc dù GDP bình quân đầu người của Cuba hồi đó vẫn chỉ bằng 1/6 so với Hoa Kỳ. Theo Liên Hợp Quốc, "một trong những đặc điểm của cấu trúc xã hội Cuba [dưới thời Batista] là có một tầng lớp trung lưu đông đảo" <ref name="garcia">{{Cite web|title=Andy García's Thought Crime|url=http://frontpagemagazine.com/Articles/Read.aspx?GUID=7F7FD12F-91C7-4DD3-8630-DA804216B600|work=FrontPage Magazine|accessdate=17 February 2015}}</ref>. Quyền lợi của người lao động Cuba thời kỳ này cũng rất tốt - chế độ làm việc tám tiếng mỗi ngày đã được thiết lập vào năm 1933, sớm hơn hầu hết các quốc gia khác trên thế giới. Công nhân ở Cuba được hưởng một tháng nghỉ lễ, có thể nghỉ ốm 9 ngày liên tiếp mà vẫn được trả lương, được phép nghỉ sáu tuần trước và sau khi sinh con <ref name="unnecessary"/>. Cuba cũng có tỷ lệ tiêu thụ thịt, rau, ngũ cốc, ô tô, điện thoại và radio cao nhất ở khu vực Mỹ Latinh trong giai đoạn này <ref name="unnecessary">{{Cite web|title=Cuba: The Unnecessary Revolution|url=http://www.neoliberalismo.com/unnecesary.htm|publisher=Neoliberalismo.com|accessdate=17 February 2015}}</ref><ref name="Lewis"/>{{Rp|[https://books.google.com/books?id%3DLAvw-YXm4TsC&pg%3DPA186 186]}}. Cuba cũng có số lượng tivi trên đầu người cao thứ năm trên thế giới và số lượng đài phát thanh cao thứ tám trên thế giới. Thủ đô Havana của Cuba là thành phố đắt đỏ thứ tư trên thế giới vào thời điểm đó <ref>Leslie Bethell (1993). ''Cuba''. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-43682-3.</ref>, và thành phố này có nhiều rạp chiếu phim hơn cả New York <ref name="heroic"/>. Đặc biệt, giáo dục- y tế của Cuba thời kỳ này cũng đã đạt mức tương đương các quốc gia phát triển trên thế giới. Vào cuối những năm 1950, Cuba là một trong số những nước có tỉ lệ bác sĩ trên đầu người cao nhất trên thế giới - cao hơn cả Vương quốc Anh vào thời điểm đó - và tỷ lệ tử vong của người trưởng thành ở Cuba thì thấp thứ ba trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỷ lệ tử vong của trẻ sơ sinh ở Cuba thấp nhất khu vực Mỹ Latinh và thấp thứ 13 trên thế giới - thấp hơn cả các nước phát triển như Pháp, Bỉ, Tây Đức, Israel, Nhật Bản, Áo, Ý, Tây Ban Nha, và Bồ Đào Nha <ref name="comparison">{{cite web|url=http://lanic.utexas.edu/la/ca/cuba/asce/cuba8/30smith.pdf|format=PDF|title=Renaissance and decay: A comparison of socioeconomic indicators in pre-Castro and current-day Cuba|author1=Kirby Smith|author2=Hugo Llorens|accessdate=21 June 2009|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090713105818/http://lanic.utexas.edu/la/ca/cuba/asce/cuba8/30smith.pdf|archivedate=13 July 2009|df=dmy-all}}</ref><ref name="stuckoncastro">{{cite web|url=http://www.reason.com/news/show/125095.html|title=Still Stuck on Castro – How the press handled a tyrant's farewell|work=Reason|accessdate=27 July 2013}}</ref>. Ngoài ra, chi tiêu dành cho giáo dục của Cuba trong những năm 1950 là cao nhất ở Mỹ Latinh, tính theo GDP. Cuba có tỷ lệ biết chữ cao thứ tư trong khu vực, ở mức gần 80% theo Liên Hợp Quốc - cao hơn cả Tây Ban Nha vào thời điểm đó <ref name="cubafacts43">{{Cite web|url=http://ctp.iccas.miami.edu/FACTS_Web/Cuba%20Facts%20Issue%2043%20December.htm|title=Cuba Facts: Issue 43|publisher=Cuba Transition Project|date=December 2008|accessdate=6 February 2015|deadurl=yes|archiveurl=https://archive.is/20120709162710/http://ctp.iccas.miami.edu/FACTS_Web/Cuba%20Facts%20Issue%2043%20December.htm|archivedate=9 July 2012|df=dmy-all}}</ref><ref name="comparison"/><ref name="stuckoncastro"/>.
 
Kể từ sau cuộc [[Cách mạng Cuba|Cách mạng Cuba năm 1959]], tiêu chuẩn sống người dân Cuba luôn trượt theo một vòng xoáy đi xuống. Năm 1962, chính phủ đưa ra chính sách phân phối lương thực, càng trở nên gắt gao sau sự sụp đổ của Liên Xô. Ngoài ra, Cuba đã trải qua tình trạng thiếu hụt nhà ở vì chính phủ không thể đáp ứng nổi sự gia tăng nhu cầu. Tới cuối năm 2001, nghiên cứu cho thấy [[mức sống trung bình]] tại Cuba thấp hơn giai đoạn Xô viết. Những vấn đề chủ chốt là nhà nước không thể trả lương đáp ứng nhu cầu của người lao động và hệ thống [[Hệ thống phân phối tại Cuba|phân phối]] luôn bị ám ảnh thường xuyên với tình trạng thiếu hụt hàng hóa. Khi số lượng hàng hóa phân phối giảm suát, người Cuba dần phải quay sang [[kinh tế ngầm|chợ đen]] để có được những sản phẩm căn bản: quần áo, thực phẩm, đồ dùng gia đình, vật dụng chăm sóc sức khoẻ. Khu vực không chính thức này được nhiều người dân Cuba gọi là [[sociolismo]]. Ngoài ra, tình trạng tham nhũng nhỏ trong các ngành công nghiệp nhà nước, như ăn cắp tài sản nhà nước để bán ra chợ đen, cũng thường xảy ra.<ref>{{Chú thích web
| họ 1 =Schweimler
| tên 1 =Daniel