Khác biệt giữa các bản “România”

n
replaced: → (9) using AWB
n (replaced: → (9) using AWB)
Các tài liệu cổ xưa nhất được biết đến còn sót được viết bằng [[tiếng România]], một bức thư năm 1521 được gọi là ''Scrisoarea lui Neacșu'' (Lá thư của Neacşu từ Câmpulung) "<ref>Ion Rotaru, ''Literatura română veche'', [http://www.cimec.ro/istorie/neacsu/eng/people.htm "The Letter of Neacșu from Câmpulung"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609023008/https://www.cimec.ro/Istorie/neacsu/eng/people.htm |date= 9 June 2011 }}, București, 1981, pp. 62–65</ref>, xuất hiện tên của đất nước: [[Wallachia]] được nhắc đến như Ţeara Rumânească (nghĩa là ''Đất của România''; ţeara bắt nguồn từ terra trong tiếng Latin, có nghĩa là "đất").
 
Hai hình thức chính tả: ''român'' và ''rumân'' đã được sử dụng thay thế cho nhau, cho đến khi sự phát triển xã hội vào cuối thế kỷ 17, dẫn đến sự khác biệt về ngữ nghĩa của hai hình thức: ''rumân'' có nghĩa là "người đầy tớ", trong khi ''român'' giữ lại ý nghĩa ban đầu. Sau khi bãi bỏ chế độ nô lệ vào năm 1746, từ ''rumân'' dần dần mất đi tính sử dụng, và cách viết chính thức là ''român''. [[Tudor Vladimirescu]], một nhà lãnh đạo cách mạng của România đầu thế kỷ 19, đã sử dụng thuật ngữ ''Rumânia'' để chỉ riêng xứ Wallachia.
 
Việc sử dụng tên Români để chỉ quê hương chung người România - ý nghĩa ngày nay của nó - lần đầu tiên vào đầu thế kỷ 19. Tên này được chính thức sử dụng kể từ ngày 11 tháng 12 năm 1861.
 
Trong tiếng Anh, tên của quốc gia này đã được đánh vần là ''Rumania'' hoặc ''Roumania'' <ref>See, for example, "[https://www.nytimes.com/1989/12/21/opinion/rumania-remarkable-common-ground.html Rumania: Remarkable Common Ground"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161231183344/http://www.nytimes.com/1989/12/21/opinion/rumania-remarkable-common-ground.html |date=31 December 2016 }}, ''The New York Times'' (December 21, 1989).</ref>. Rumani trở nên phổ biến chính trong khoảng năm 1975<ref>See the [https://books.google.com/ngrams/graph?content=Romania%2CRumania%2CRoumania&year_start=1870&year_end=2008&corpus=15&smoothing=3 Google Ngrams for Romania, Rumania, and Roumania].</ref>. Romania cũng là cách viết chính thức theo tiếng Anh được sử dụng bởi chính phủ România<ref>{{Chú thích web|url=http://www.cdep.ro/pls/dic/site.page?den=act2_2&par1=1#t1c0s0a1|tiêu đề=General principles|nhà xuất bản=cdep.ro|ngôn ngữ=Romanian|ngày truy cập=7 September 2009|url hỏng=no|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20170907214119/http://www.cdep.ro/pls/dic/site.page?den=act2_2&par1=1#t1c0s0a1|ngày lưu trữ=7 September 2017|df=-all}}</ref>. Một số ít các ngôn ngữ khác (bao gồm Ý, Hungary, Bồ Đào Nha và Na Uy) cũng đã chuyển từ "u" sang "o" như tiếng Anh, nhưng nhiều ngôn ngữ vẫn sử dụng "u", ví dụ như: ''Roumanie'' ([[tiếng Pháp]]), ''Rumänien'' ([[tiếng Đức]] và [[tiếng Thụy Điển]]), ''Rumani'' ([[tiếng Tây Ban Nha]]), ''Rumunia'' ([[tiếng Ba Lan]]), và ''Румыния'' ([[tiếng Nga]]; chuyển tự: ''Rumyniya'').
 
[[Tiếng Việt]] gọi đất nước này là ''Rumani'', bắt nguồn từ ''Roumanie'' trong [[tiếng Pháp]]. Phiên âm Hán Việt của România là ''La Mã Ni Á,'' trong [[Tiếng Trung Quốc|tiếng Trung]] được viết là 羅馬尼亞 (''Luómǎníyǎ'').
===Các tên chính thức trong lịch sử===
* 1859–1862: '''[[Thân vương quốc Liên hiệp România]]'''
* 1862–1866: '''[[Thân vương quốc Liên hiệp România|Thân vương quốc România]]''' hoặc '''România'''
* 1866–1881: '''[[Thân vương quốc Liên hiệp România|România]]'''
* 1881–1947: '''[[Vương quốc România]]''' hoặc '''România'''
Vào tháng 11 năm 2014, thị trưởng thành phố [[Sibiu]] [[Klaus Iohannis]] bất ngờ đánh bại thủ tướng đương nhiệm [[Victor Ponta]], người đã dẫn đầu trong các cuộc thăm dò ý kiến. Chiến thắng bất ngờ này là do nhiều người đến với [[cộng đồng người România]], trong đó gần 50% đã bỏ phiếu cho Iohannis trong vòng đầu tiên, so với 16% cho Ponta<ref>{{Chú thích web|url=http://www.bbc.com/news/world-europe-17776564|tiêu đề=Romania profile – Leaders – BBC News-GB|access-date=28 June 2016|url hỏng=no|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20160717161427/http://www.bbc.com/news/world-europe-17776564|ngày lưu trữ=17 July 2016|df=-all}}</ref>.
 
Các cuộc biểu tình chống chính phủ lớn nhất lịch sử România đã xảy ra vào nửa đầu năm 2017. Điển hình, vào tháng 1 năm 2017, nhiều ngày sau khi chính phủ của [[Sorin Grindeanu]] tuyên thệ nhậm chức tại România, nhiều cuộc biểu tình lớn đã diễn ra trên khắp đất nước chống lại nghị định được đề xuất bởi [[Bộ Tư pháp România]] về việc tha thứ tội phạm cam kết nhất định, và sửa đổi [[Bộ luật Hình sự România]] (đặc biệt là liên quan đến việc lạm dụng quyền lực<ref name="auto">{{Chú thích web |url=http://www.politico.eu/article/romanians-protest-government-plan-to-commute-sentences/ |tiêu đề=Romanians protest government plan to commute sentences |work=Politico |tác giả 1=Carmen Paun |ngày=ngày 22 tháng 1 năm 2017}}</ref>). Ngay sau khi có thông báo rằng các pháp lệnh được thông qua, hơn 25.000 người đã xuống đường biểu tình trong đêm đó. Các cuộc biểu tình tăng lên vào ngày hôm sau đến hơn 300.000 người trên khắp cả nước, trở nên các cuộc biểu tình lớn nhất kể từ sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản<ref name=Digi241Feb>{{Chú thích web |url=http://www.digi24.ro/stiri/actualitate/evenimente/protest-1-februarie-guvern-adoptare-oug-coduri-penale-660631 |tiêu đề=Cel mai amplu protest din ultimii 25 de ani. Peste 300.000 de oameni au fost în stradă |work=Digi24 |tác giả 1=[[Digi24]] |ngày=ngày 1 tháng 2 năm 2017}}</ref>. Tiếp đó, ngày 12/11, hàng nghìn người România đã tham gia các cuộc biểu tình tại nhiều thành phố để phản đối dự luật cải cách tư pháp của chính phủ. Theo những người biểu tình, những sửa đổi theo dự luật sẽ làm suy yếu các nỗ lực chống tham nhũng. Tại thủ đô Bucharest, hơn 1.000 người biểu tình đã tập trung phản đối các chính sách kinh tế "không rõ ràng" của chính phủ. Người biểu tình cũng tập trung trước trụ sở của đảng Dân chủ Xã hội cầm quyền nhằm phản đối đảng này. Biểu tình cũng diễn ra ở một số thành phố khác. Trước đó ngày 5/11, hơn 12.000 đã tham gia các cuộc biểu tình tại Bucharest phản đối dự luật cải cách tư pháp. Tại hàng chục thành phố khác, hàng nghìn người cũng đổ xuống đường phản đối dự luật mà họ cho là sẽ làm suy yếu quyền lực của Cơ quan chống tham nhũng quốc gia (DNA) cũng như ngăn cản cơ quan này tiến hành điều tra các quan chức. Theo dự luật cải cách, tổng thống sẽ không còn quyền chỉ định các công tố viên cao cấp. Các ý kiến phản đối cho rằng việc sửa đổi dự luật có mục tiêu duy nhất là bảo vệ các nhà lãnh đạo tham nhũng.
 
Chính phủ từ năm 1989 cũng đã bị chỉ trích vì đã cho phép các công ty nước ngoài khai thác mỏ khoáng chất, kim loại hiếm và vàng ở Rosia Montana, cũng như cho phép tập đoàn năng lượng đa quốc gia [[Chevron]] của Mỹ khai thác khí đá phiến bằng kỹ thuật [[fracking]], gây ô nhiễm trữ lượng nước ngọt của các khu vực bị ảnh hưởng. Trong năm 2012-2014 đã có một số cuộc biểu tình lớn chống lại cả hai hành động này.
| caption2 = <center>{{flagicon image|Flag of the Prime Minister of Romania.svg|size=15x15px}} [[Thủ tướng România|Thủ tướng]]<br /><small>[[Viorica Dăncilă]]</small></center>
|direction=|width=}}
Khuôn khổ chính trị của România là một nước [[cộng hòa]] [[bán tổng thống]], [[Dân chủ đại nghị|đại nghị]], nơi thủ tướng là người đứng đầu chính phủ và tổng thống là người đứng đầu nhà nước. Quyền hành pháp được thực hiện bởi tổng thống nước cộng hòa và chính phủ. România có một hệ thống đa đảng, có quyền lập pháp trong chính phủ và hai viện của Quốc hội: Phòng Đại biểu và Thượng viện. các cơ quan tư pháp là độc lập của cơ quan hành pháp và cơ quan lập pháp. Hiến pháp România năm 1991 (sửa đổi năm 2003) tuyên bố nó một nước cộng hòa dân chủ và xã hội, bắt nguồn của nó từ nhân dân. Theo hiến pháp, "Nhân phẩm, quyền công dân và tự do, sự phát triển không cản trở nhân cách, công lý và đa nguyên chính trị là những giá trị tối cao và được bảo đảm." Hiến pháp quy định về một Tổng thống, một Quốc hội, một Toà án Hiến pháp và một hệ thống của tòa án riêng biệt bao gồm Tòa án Tối cao. Quyền bỏ phiếu được cấp cho tất cả công dân trên 18 tuổi.
 
Hệ thống tư pháp độc lập với các nhánh khác của chính phủ, và được tạo thành từ một hệ thống phân cấp của các tòa án thông qua Tòa án Tối cao của Giám đốc thẩm và Tư pháp, là tòa án tối cao của România<ref>{{cite web|url=http://www.scj.ro/monogr_en.asp |archive-url=https://archive.is/20120910190947/http://www.scj.ro/monogr_en.asp |dead-url=yes |archive-date=10 September 2012 |publisher=High Court of Cassation and Justice -—Romania |title=Presentation |accessdate=31 August 2008 |df= }}</ref>. Ngoài ra còn có các tòa án kháng cáo, tòa án quận và tòa án địa phương. Hệ thống tư pháp România bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi mô hình của Pháp, dựa trên luật dân sự và có tính chất tra hỏi trong tự nhiên. Tòa án Hiến pháp (Curtea Constituţională) chịu trách nhiệm đánh giá sự tuân thủ luật và các quy định khác của nhà nước đối với hiến pháp, đó là luật cơ bản của quốc gia và chỉ có thể được sửa đổi thông qua trưng cầu dân ý<ref name="Europaworld" /><ref>{{cite web|url=http://permanent.access.gpo.gov/lps35389/2000//legal_system.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080125081126/http://permanent.access.gpo.gov/lps35389/2000/legal_system.html |dead-url=yes |archive-date=25 January 2008 |title=Romanian Legal system |publisher=CIA Factbook |year=2000 |accessdate=11 January 2008 |df= }}</ref>. Việc gia nhập EU năm 2007 đã ảnh hưởng đáng kể đến chính sách trong nước của nó, và bao gồm cải cách tư pháp, tăng cường hợp tác tư pháp với các nước thành viên khác, và các biện pháp chống tham nhũng.
| caption2 = [[Cổng Sắt]]
|direction=|width=}}
Với diện tích 238.391&nbsp;km², România là quốc gia lớn nhất ở Đông Nam Âu và lớn thứ mười hai ở châu Âu<ref name="statistical">{{Chú thích web|url=http://www.insse.ro/cms/files/pdf/ro/cap1.pdf|tiêu đề=Geography, Meteorology and Environment|năm=2004|nhà xuất bản=Romanian Statistical Yearbook|ngôn ngữ=Romanian|ngày truy cập=7 September 2009|url hỏng=no|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20070927210503/http://www.insse.ro/cms/files/pdf/ro/cap1.pdf|ngày lưu trữ=27 September 2007|df=-all}}</ref>, nằm giữa vĩ độ 43° và 49°N và kinh độ 20° và 30°E. Nước này giáp với [[Hungary]] về phía tây bắc, [[Moldova]] và [[Ukraina]] về phía đông bắc, [[Sông Danube]] ở phía nam là biên giới tự nhiên giữa România và [[Bulgaria]], đồng thời cũng là biên giới giữa [[Serbia]] và nước này. [[Dãy núi Karpat]] chiếm phần lớn phía tây của đất nước, đỉnh cao nhất là Moldoveanu (2.544 m)<ref>{{Chú thích web|url=http://www.aboutromania.com/geography.html|tiêu đề=Romania Geography|nhà xuất bản=aboutromania.com|ngày truy cập=4 April 2015|url hỏng=no|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20150328120717/http://www.aboutromania.com/geography.html|ngày lưu trữ=28 March 2015|df=-all}}</ref>. Khoảng 47% diện tích đất của quốc gia được bao phủ bởi các [[hệ sinh thái tự nhiên]] và [[bán tự nhiên]]<ref name="biodiversity">{{Chú thích web|url=http://enrin.grida.no/biodiv/biodiv/national/romania/robiodiv.htm |tiêu đề=Romania's Biodiversity |nhà xuất bản=Ministry of Waters, Forests and Environmental Protection of Romania (via enrin.grida.no) |ngày truy cập=10 January 2008 |url hỏng=yes |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20080210141053/http://enrin.grida.no/biodiv/biodiv/national/romania/robiodiv.htm |ngày lưu trữ=10 February 2008 |df= }}</ref>.
 
47% lãnh thổ của România bao gồm các hệ sinh thái tự nhiên và bán tự nhiên<ref name=biodiversity>{{citeweb|url=http://enrin.grida.no/biodiv/biodiv/national/romania/robiodiv.htm|title=Romania's Biodiversity|publisher=Ministry of Waters, Forests and Environmental Protection of Romania|accessdate=2008-01-10}}</ref>. Vì gần một nửa rừng ở România (13% lãnh thổ) đã được thiết lập để bảo vệ lưu vực thay vì sản xuất, România là một trong những nước có mật độ rừng lớn nhất châu Âu<ref name=biodiversity/>. Khoảng 10.000&nbsp;km² (khoảng 5% tổng diện tích) là các khu bảo tồn, bao gồm 13 vườn quốc gia và ba khu dự trữ sinh quyển<ref name="biodiversity" /><ref>{{Chú thích web |url=http://www.envir.ee/programmid/pharecd/soes/romania/html/biodiversity/ariiprot/protarea.htm |tiêu đề=Protected Areas in Romania |nhà xuất bản=Romanian Ministry of Waters, Forests and Environmental Protection (via envir.ee) |ngày truy cập=10 January 2008 |url lưu trữ= https://web.archive.org/web/20071117061753/http://www.envir.ee/programmid/pharecd/soes/romania/html/biodiversity/ariiprot/protarea.htm |ngày lưu trữ=17 November 2007}}</ref>. Đã xác định được 3.700 loài [[thực vật thủy sinh]], 74 loài đã tuyệt chủng, 39 loài nguy cấp, 171 loài dễ bị tổn thương và 1.253 loài quý hiếm<ref name="flora">{{Chú thích web|url=http://enrin.grida.no/htmls/romania/soe2000/rom/cap5/ff.htm |tiêu đề=Flora si fauna salbatica |nhà xuất bản=enrin.grida.no |ngôn ngữ=Romanian |ngày truy cập=7 September 2009 |url hỏng=yes |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20090223142209/http://enrin.grida.no/htmls/romania/soe2000/rom/cap5/ff.htm |ngày lưu trữ=23 February 2009 |df= }}</ref>. Hệ động vật bao gồm 33.792 loài. Trong đó: 33.085 loài [[động vật không xương sống]], 707 [[động vật có xương sống]]<ref name="flora" />, gần 400 loài động vật có vú, chim, bò sát và lưỡng cư <ref>{{Chú thích web |url=http://earthtrends.wri.org/pdf_library/country_profiles/bio_cou_642.pdf |định dạng=PDF |tiêu đề=EarthTrends: Biodiversity and Protected Areas – Romania |ngày truy cập=10 January 2008 |url hỏng=yes |url lưu trữ= https://web.archive.org/web/20070926191841/http://earthtrends.wri.org/pdf_library/country_profiles/bio_cou_642.pdf |ngày lưu trữ=26 September 2007}}</ref>. khoảng 50% [[Gấu nâu]] châu Âu (không kể [[Nga]])<ref name="carnivoreconservation.org">{{Chú thích web|url=http://www.carnivoreconservation.org/files/actionplans/bears.pdf|định dạng=PDF|tiêu đề=Bears. Status Survey and Conservation Action Plan.|ngày truy cập=2 October 2014|url hỏng=no|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20150923200609/http://www.carnivoreconservation.org/files/actionplans/bears.pdf|ngày lưu trữ=23 September 2015|df=-all}}</ref> và 20% [[chó sói]] đều tập trung tại quốc gia này<ref>{{Chú thích web |url=http://www.carnivoreconservation.org/files/actionplans/canids.pdf |định dạng=PDF |tiêu đề=Canids: Foxes, Wolves, Jackals and Dogs. Status Survey and Conservation Action Plan |nhà xuất bản=IUCN/SSC Canid Specialist Group |ngày truy cập=2 October 2014 |url hỏng=no |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20150923200655/http://www.carnivoreconservation.org/files/actionplans/canids.pdf |ngày lưu trữ=23 September 2015 |df=-all }}</ref>.
 
Có 12 vườn quốc gia ở România và tổng cộng hơn 500 khu bảo tồn thiên nhiên. Hầu hết các khu bảo tồn nằm ở [[Dãy núi Karpat]], và chỉ có một số ít phục vụ như một địa điểm du lịch. [[Đồng bằng sông Danube]] được [[UNESCO]] công nhận là [[Di sản Thế giới]] và là vùng [[đất ngập nước]] lớn nhất [[châu Âu]]. [[Cổng Sắt]] trên biên giới Serbia và România có nhiều khung cảnh đẹp.
[[Tập tin:Eminescu (cropped).jpg|nhỏ|phải|200x200px|Mihai Eminescu là nhà thơ có tầm ảnh hưởng nhất trong nền thi ca România|thế=]]
 
[[Chủ đề nguồn gốc người România]] được thảo luận vào khoảng cuối thế kỷ 18 giữa các học giả của [[trường Transylvania]]<ref name=iciculture>{{Chú thích web|url=http://www.ici.ro/romania/en/cultura/cultural_aspects.html |tiêu đề=Cultural aspects |nhà xuất bản=National Institute for Research & Development in Informatics, Romania |ngày truy cập=28 August 2008 |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20080307182620/http://www.ici.ro/romania/en/cultura/cultural_aspects.html |ngày lưu trữ= 7 March 2008 |url hỏng=yes |df= }}</ref>. Một số nhà văn nổi tiếng đã xuất hiện trong thế kỷ 19, bao gồm [[George Cosbuc]], [[Ioan Slavici]], [[Mihail Kogălniceanu]], [[Vasile Alecsandri]], [[Nicolae Bălcescu]], [[Ion Luca Caragiale]], [[Ion Creangă]]. [[Mihai Eminescu]], sau này được coi là nhà thơ quốc gia România và Moldova lớn nhất và có ảnh hưởng nhất, đặc biệt là bài thơ ''[[Luceafărul]]''<ref>{{Chú thích web|ngôn ngữ=Romanian |url=http://www.ici.ro/romania/en/cultura/l_eminescu.html |tiêu đề=Mihai Eminescu |nhà xuất bản=National Institute for Research & Development in Informatics, Romania |ngày truy cập=20 January 2008 |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20071231163537/http://www.ici.ro/romania/en/cultura/l_eminescu.html |ngày lưu trữ=31 December 2007 |url hỏng=yes |df= }}</ref>. Các nghệ sĩ România trong thế kỷ 20 được sự ca ngợi của quốc tế, bao gồm [[Tristan Tzara]], [[Marcel Janco]], [[Mircea Eliade]], [[Nicolae Grigorescu]], [[Marin Preda]], [[Liviu Rebreanu]]<ref>{{Cite book|last=Ștefănescu|first=Alex.|title=Nichita Stănescu, The Angel with a Book in His Hands|language=Romanian|publisher=Mașina de scris|year=1999|page=8|isbn=978-973-99297-4-5}}</ref>, [[Eugène Ionesco]], [[Emil Cioran]] và [[Constantin Brancusi]]. [[Elie Wiesel]] - người România gốc Do Thái sống sót sau đại diệt chủng [[Holocaust]] đã nhận giải Nobel Hòa bình vào năm 1986, trong khi trong khi nhà văn [[Herta Müller]] đã nhận được giải Nobel Văn học năm 2009.
 
Các họa sĩ nổi tiếng của România gồm [[Nicolae Grigorescu]], [[Ștefan Luchian]], [[Ion Andreescu Nicolae Tonitza]] và [[Theodor Aman]]. Các nhà soạn nhạc cổ điển România nổi tiếng của thế kỷ 19 và 20 bao gồm [[Ciprian Porumbescu]], [[Anton Pann]], [[Eduard Caudella]], [[Mihail Jora]], [[Dinu Lipatti]] và đặc biệt là [[George Enescu]]. Lễ hội George Enescu hàng năm được tổ chức tại [[Bucharest]] để tôn vinh các nhà soạn nhạc nổi tiếng của thế kỷ 20<ref>{{Chú thích web|url=http://www.enescusociety.org/georgeenescu.php|tiêu đề=George Enescu, the composer|nhà xuất bản=International Enescu Society|ngày truy cập=20 January 2008|url hỏng=no|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20071019234345/http://enescusociety.org/georgeenescu.php|ngày lưu trữ=19 October 2007|df=-all}}</ref>. Các nhạc sĩ đương đại như [[Angela Gheorghiu]], [[Gheorghe Zamfir]]<ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/insite/SOUNDS_LIKE_CANADA/2006/1/17.html |date=17 January 2006 |publisher=CBC Radio |title=Sounds Like Canada feat. Gheorghe Zamfir |accessdate=31 August 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080428050304/http://www.cbc.ca/insite/SOUNDS_LIKE_CANADA/2006/1/17.html |archivedate=28 April 2008 |deadurl=yes |df= }}</ref><ref>{{Chú thích web|url=http://www.gheorghe-zamfir.com/English/diskographie-e.htm|nhà xuất bản=Gheorghe Zamfir, Official Homepage|tiêu đề=Gheorghe Zamfir, master of the pan pipe|ngày truy cập=20 January 2008|url hỏng=yes|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20071030182752/http://www.gheorghe-zamfir.com/English/diskographie-e.htm|ngày lưu trữ=30 October 2007|df=-all}}</ref>, [[Inna]]<ref>{{Chú thích web|url=https://www.bbc.co.uk/music/artists/99efca32-eea1-45fb-92cb-8798976a9769|tiêu đề=Inna Biography|nhà xuất bản=BBC|ngày truy cập=26 October 2013|url hỏng=no|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20130605041033/http://www.bbc.co.uk/music/artists/99efca32-eea1-45fb-92cb-8798976a9769|ngày lưu trữ=5 June 2013|df=-all}}</ref>, [[Alexandra Stan]]<ref>{{Chú thích web|url=http://www.vh1.in/music/features/list/10-one-hit-wonders/alexandra-stan-mr-saxobeat |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20140313115304/http://www.vh1.in/music/features/list/10-one-hit-wonders/alexandra-stan-mr-saxobeat |dead-url=yes |ngày lưu trữ=13 March 2014 |tiêu đề=10 One-Hit Wonders to Be or Not to Be? |nhà xuất bản=vh1.i |ngày=7 March 2014 |df= }}</ref> và nhiều nhạc sĩ khác đã đạt được nhiều sự ca ngợi của quốc tế. Tại [[Eurovision Song Contest]], các ca sĩ România đã đạt được vị trí thứ ba trong năm 2005 và 2010<ref>{{Chú thích web |tên 1=Dan |họ 1=Arsenie |url=http://www.evz.ro/detalii/stiri/eurovision-2010-romania-bronz-germania-locul-intai-896221.html |tiêu đề=Paula Seling despre rezultatul la Eurovision 2010: "Mai bine de atât nu se putea!" |nhà xuất bản=EVZ.ro |ngày truy cập=29 August 2011 |url hỏng=no |url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20110828160313/http://www.evz.ro/detalii/stiri/eurovision-2010-romania-bronz-germania-locul-intai-896221.html |ngày lưu trữ=28 August 2011 |df=-all }}</ref>.
{{main|Thể thao România}}
[[Tập tin:Ianis si Hagi.JPG|phải|nhỏ|[[Gheorghe Hagi]] (phải) được bầu chọn là cầu thủ vĩ đại nhất của România thế kỷ 20.|200x200px]]
Thể thao là một phần quan trọng trong nền văn hoá của România. Bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất ở România, các câu lạc bộ thành công nhất là [[Steaua Bucharest]] đội bóng [[Đông Âu]] đầu tiên giành [[Giải bóng đá vô địch các câu lạc bộ châu Âu|Cúp châu Âu]] và [[Siêu cúp bóng đá châu Âu|Siêu cúp châu Âu]] năm 1986. Các câu lạc bộ bóng đá quan trọng khác là [[FC Dinamo Bucureşti]], [[Universitatea Craiova]], [[FC Rapid București]] và [[CFR Cluj]]. România là một trong bốn đội tuyển quốc gia từ châu Âu tham gia [[World Cup 1930]]. Các đội bóng đá quốc gia România đã tham gia bảy lần [[FIFA]] [[World Cup]] và đã thành công nhất trong suốt những năm 1990, khi họ vào vòng tứ kết [[giải bóng đá vô địch thế giới 1994]], và để thua Thụy Điển tại vòng bán kết. Romania được [[FIFA]] xếp thứ ba vào năm 1997<ref>{{Chú thích web|url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/rank=43/index.html |tiêu đề=Men's Ranking |nhà xuất bản=FIFA.com |ngày= |ngày truy cập=15 August 2014}}</ref>.
 
Các môn thể thao phổ biến khác bao gồm [[bóng ném]], [[bóng chuyền]], [[bóng rổ]], [[bóng bầu dục]], [[tennis]] và [[thể dục dụng cụ]]<ref>{{Chú thích web|url=http://www.cesport.eu/en/Nd/i/more/What%E2%80%99s+the+most+popular+sport+in+Romania%3F/idn/3196 |tiêu đề=What’s the most popular sport in Romania? |nhà xuất bản=CESport.eu |ngày truy cập=29 May 2016}}</ref>. Nhiều vận động viên România đã đạt được thành công đáng kể và đã giành được huy chương tại các kỳ thi quốc tế và châu Âu trong những năm qua. România lần đầu tiên tham gia [[Thế vận hội Mùa hè 1900]] và đã tham gia 21 trong 28 trận đấu. România là một trong trong những nước thành công nhất tại [[Thế vận hội mùa hè]], với tổng số 307 huy chương giành được, 25 trong số những huy chương vàng giành được đều nằm trong [[thể dục dụng cụ]]. Các vận động viên România cũng đã giành được huy chương vàng trong các môn thể thao Olympic khác, chẳng hạn như [[chèo thuyền]], [[đấu vật]], [[bắn súng]], [[đấu kiếm]], [[bơi]], [[ném đĩa]], [[cử tạ]], [[boxing]] và [[judo]]. România cũng là quốc gia thành công nhất trong các giải của [[Balkan Championships]]<ref>{{Chú thích web|url=http://www.balkan-athletics.eu/2015/tournament.php |tiêu đề=Romania ranks 1st at Balkan Athletics Championships |nhà xuất bản=balkan-athletics.eu |ngày= |ngày truy cập=21 March 2015}}</ref>.