Khác biệt giữa các bản “Theodor Boveri”

n
replaced: → (3) using AWB
n (replaced: → (3) using AWB)
==Tiểu sử và gia đình==
Theodor Heinrich Boveri sinh ngày 12 tháng 10 năm 1862, trong một gia đình trung lưu ở [[Bamberg]], Bavaria thuộc [[Đức]]. Tên ông thường được gọi tắt – theo người Đức – là '''Theodor''' trùng với cha của ông là một bác sĩ có họ tên đầy đủ là Johann Eugen Theodor; còn mẹ ông là Antonie Boveri.
*Do gia đình có nhiều con nhỏ, công việc kiếm được từ hành nghề bác sĩ lại thất thường, nên ông bà Boveri phải bán dần tài sản thừa kế. Bởi thế, trong thời niên thiếu của 4 anh em nhà Boveri, chỉ có con trai cả Albert được chăm sóc, học hành đầy đủ hơn cả, còn Theodor, Walter và con trai út Robert vất vả hơn.
 
Mãi sau này, người con thứ ba là Walter (ảnh 2, 1865-1914) chuyển đến Thụy Sĩ, trở thành kĩ sư máy móc, thành công trong kinh doanh ở đây, và là một doanh nhân có tiếng đồng sáng lập công ty Brown-Boveri & Cie (viết tắt là BBC) vào năm 1891. BBC nổi tiếng thế giới về thiết bị công nghiệp, tồn tại và phát triển gần 100 năm cho đến năm 1988 mới sáp nhập với công ty ASEA của Thụy Điển, tạo nên tập đoàn đa quốc gia Asea Brown Boveri (ABB Group). Người con út là Robert (1873-1934) sau cũng chuyển về làm giám đốc của một BBC vệ tinh của anh.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.deutsche-biographie.de/gnd118662457.html#ndbcontent|tiêu đề=Boveri, Johann Walter David|website=}}</ref>
 
*Thời niên thiếu, Theodor có xu hướng thích văn học nghệ thuật, nên tốt nghiệp trung học xong đã ghi tên học về [[khoa học xã hội]]. Tuy nhiên đến năm 1881 (lúc 19 tuổi), thì Theodor lại chuyển sang học [[Sinh học]] và Giải phẫu học ở [[Đại học Munich]]. Ở đây, năm 1885 ông nhận bằng tiến sĩ về [[Sinh học tế bào|Tế bào học]] (cytology) sau khi bảo vệ thành công luận án "Nghiên cứu về dây thần kinh" (Beiträge zur Kenntnis der Nervenfasern). Do đó, ông được tài trợ để có thể tiếp tục nghiên cứu tại khoa Động vật học ở Munich.
*Năm 1893, Theodor được bổ nhiệm làm [[Giáo sư]] [[Động vật học]] và [[Giải phẫu học so sánh]] tại Đại học Würzburg và làm việc ở đó đến cuối đời. Ông mất ngày 15 tháng 10 năm 1915, thọ 53 tuổi.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.britannica.com/biography/Theodor-Heinrich-Boveri|tiêu đề=Encyclopaedia Britannica|website=}}</ref>
 
Theodor đã kết hôn với nhà sinh vật học người Mỹ là Marcella O'Grady (1863–1950), cùng sống ở Đức. Con gái của họ: Margret Antonie Boveri (1900 - 1975) là một trong những nhà báo kiêm nhà văn nổi tiếng nhất của Đức giai đoạn sau [[Chiến tranh thế giới thứ hai]].<ref>https://www.biografiasyvidas.com/biografia/b/boveri.htm</ref>
 
==Sự nghiệp và cống hiến==
* Khi nghiên cứu quá trình phát triển cá thể của ''Ascaris megalocephala'' là loài [[Ngành Giun tròn|giun tròn]] kí sinh trong ruột ngựa, kể từ sự phát sinh giao tử, rồi [[thụ tinh]] đến sự hình thành và phát triển [[hợp tử]], Theodor đã nhận thấy rằng các tế bào trứng có số lượng [[nhiễm sắc thể]] bị giảm đi một nửa so với tế bào bình thường (tức là tế bào xôma ta gọi bây giờ) của nó. Bởi thế ông được xem là một trong những người đầu tiên cung cấp bằng chứng về quá trình [[giảm phân]] (meiosis); mặc dù cơ chế giảm phân được xem là mô tả chính thức bởi W. Flemming và E. van Benden vào năm 1887.<ref>Phạm Thành Hổ: "Di truyền học"-Nhà xuất bản Giáo dục, 1998.</ref>
*Khoảng cuối những năm 1880 và những năm đầu 1890, Theodor có những phát hiện quan trọng nhất: Khi nghiên cứu phát triển cá thể của một loài [[Cầu gai]] (tức nhím biển thuộc [[lớp]] ''Echinoidea''), ông đã ghi nhận sự phát triển của hợp tử loài này trong 3 trường hợp: không thụ tinh, thụ tinh bình thường và thụ tinh bởi hai tinh trùng. Theo dõi "số phận" của ba loại hợp tử này, ông kết luận rằng:
# Nhân [[tinh trùng]] và nhân trứng (giao tử cái) có số lượng nhiễm sắc thể như nhau, nghĩa là mỗi loại giao tử đều chứa các "nhân tố Mendel" bằng nhau.
# Số lượng nhiễm sắc thể ở mỗi giao tử (tinh trùng và trứng) chỉ bằng một nửa của tế bào bình thường ([[tế bào xôma]]) giống như ở giun tròn ông đã nghiên cứu.