Mở trình đơn chính

Các thay đổi

không có tóm lược sửa đổi
[[Harald V của Na Uy|Harald V]] của Nhà Glücksburg là Quốc vương Na Uy hiện tại. [[Erna Solberg]] đã trở thành thủ tướng của Na Uy kể từ năm 2013 khi bà thay thế [[Jens Stoltenberg]]. Là một [[Quốc gia có chủ quyền|quốc gia có chủ quyền]] [[Nhà nước đơn nhất|thống nhất]] với [[Quân chủ lập hiến|chế độ quân chủ lập hiến]] , chính trị Na Uy có sự [[Quyền lực phân lập|phân chia quyền lực nhà nước]] giữa quốc hội, nội các và tòa án tối cao, như đã được quy định bởi hiến pháp năm 1814. Vương quốc được thành lập vào năm 872 dưới dạng sáp nhập một số lượng lớn các vương quốc nhỏ và tồn tại liên tục trong suốt 1.<span>147</span> năm sau đó. Từ 1537 đến 1814, Na Uy là một phần của Vương quốc [[Đan Mạch-Na Uy]] và từ năm 1814 đến 1905, nó nằm trong một [[Liên minh giữa Thụy Điển và Na Uy|liên minh cá nhân]] với Vương quốc Thụy Điển. Na Uy giữ vị thế trung lập trong [[Chiến tranh thế giới thứ nhất|Thế chiến thứ nhất]]. Na Uy vẫn trung lập cho đến tháng 4 năm 1940 khi đất nước bị Đức Quốc xã [[Chiến dịch Weserübung|xâm chiếm]] và chiếm đóng cho đến khi kết thúc [[Chiến tranh thế giới thứ hai]].
 
Na Uy có cả phân khu hành chính và chính trị ở hai cấp: Hạt và [[Danh sách khu tự quản Na Uy|thànhkhu phốtự quản]]. Người [[Người Sami|Sámi]] có quyền tự quyết và ảnh hưởng nhất định đối với các lãnh thổ truyền thống của họ thông qua Nghị viện Sámi và Đạo luật Finnmark. Na Uy duy trì mối quan hệ chặt chẽ với cả [[Liên minh châu Âu]] và Hoa Kỳ. Na Uy là thành viên sáng lập của [[Liên Hiệp Quốc|Liên hợp quốc]], [[NATO]] , [[Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu|Hiệp hội thương mại tự do châu Âu]], [[Ủy hội châu Âu|Hội đồng châu Âu]], [[Hệ thống Hiệp ước châu Nam Cực|Hiệp ước Nam Cực]] và [[Hội đồng Bắc Âu]] ; đất nước này cũng là một thành viên của [[Khu vực kinh tế châu Âu]], [[Tổ chức Thương mại Thế giới|WTO]] và [[Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế|OECD]].
 
Na Uy duy trì mô hình phúc lợi Bắc Âu với hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân và hệ thống [[An sinh xã hội|an sinh xã hội]] toàn diện, và các giá trị của mô hình này bắt nguồn từ những lý tưởng bình đẳng. <ref>{{Chú thích web|url=https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society|title=Norwegian Society / Living in Norway / StudyinNorway / Home – Study in Norway|author=Norway|first=Study in|website=www.studyinnorway.no}}</ref> Nhà nước Na Uy nắm quyền sở hữu đối với nhiều ngành công nghiệp quan trọng, đất nước này cũng có trữ lượng dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, khoáng sản, gỗ, hải sản và nước ngọt rất lớn. Ngành [[Công nghiệp dầu khí|dầu khí]] chiếm khoảng một phần tư tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của đất nước. <ref>{{Chú thích báo|url=http://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906|title=UPDATE 1-Statistics Norway raises '07 GDP outlook, cuts '08|date=6 September 2007|access-date=8 March 2009|agency=Reuters}}</ref> Nếu tính theo bình quân đầu người , Na Uy là nhà sản xuất dầu và khí tự nhiên lớn nhất thế giới bên ngoài [[Trung Đông]] . <ref>{{Chú thích web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html|title=Country Comparison :: Crude oil – production|website=CIA – The World Factbook|access-date=16 March 2016}}</ref> <ref>{{Chú thích web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|title=Country Comparison :: Natural gas – production|website=CIA – The World Factbook|access-date=16 March 2016}}</ref>