Mở trình đơn chính

Các thay đổi

không có tóm lược sửa đổi
Na Uy có cả phân khu hành chính và chính trị ở hai cấp: Hạt và [[Danh sách khu tự quản Na Uy|khu tự quản]]. Người [[Người Sami|Sámi]] có quyền tự quyết và ảnh hưởng nhất định đối với các lãnh thổ truyền thống của họ thông qua Nghị viện Sámi và Đạo luật Finnmark. Na Uy duy trì mối quan hệ chặt chẽ với cả [[Liên minh châu Âu]] và Hoa Kỳ. Na Uy là thành viên sáng lập của [[Liên Hiệp Quốc|Liên hợp quốc]], [[NATO]] , [[Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu|Hiệp hội thương mại tự do châu Âu]], [[Ủy hội châu Âu|Hội đồng châu Âu]], [[Hệ thống Hiệp ước châu Nam Cực|Hiệp ước Nam Cực]] và [[Hội đồng Bắc Âu]] ; đất nước này cũng là một thành viên của [[Khu vực kinh tế châu Âu]], [[Tổ chức Thương mại Thế giới|WTO]] và [[Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế|OECD]].
 
Na Uy duy trì mô hình phúc lợi Bắc Âu với hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân và hệ thống [[An sinh xã hội|an sinh xã hội]] toàn diện, và các giá trị của mô hình này bắt nguồn từ những lý tưởng bình đẳng. <ref>{{Chú thích web|url=https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society|title=Norwegian Society / Living in Norway / StudyinNorway / Home – Study in Norway|author=Norway|first=Study in|website=www.studyinnorway.no}}</ref> Nhà nước Na Uy nắm quyền sở hữu đối với nhiều ngành công nghiệp quan trọng, đất nước này cũng có trữ lượng dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, khoáng sản, gỗrừng, hảithủy sản và nước ngọt rất lớn. Ngành [[Công nghiệp dầu khí|dầu khí]] chiếm khoảng một phần tư tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của đất nước. <ref>{{Chú thích báo|url=http://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906|title=UPDATE 1-Statistics Norway raises '07 GDP outlook, cuts '08|date=6 September 2007|access-date=8 March 2009|agency=Reuters}}</ref> Nếu tính theo bình quân đầu người , Na Uy là nhà sản xuất dầu và khí tự nhiên lớn nhất thế giới bên ngoài [[Trung Đông]] . <ref>{{Chú thích web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html|title=Country Comparison :: Crude oil – production|website=CIA – The World Factbook|access-date=16 March 2016}}</ref> <ref>{{Chú thích web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|title=Country Comparison :: Natural gas – production|website=CIA – The World Factbook|access-date=16 March 2016}}</ref>
 
Đất nước này có thu nhập bình quân đầu người [[Danh sách quốc gia theo GDP (PPP) bình quân đầu người|cao thứ tư]] trên thế giới trong danh sách của [[Ngân hàng Thế giới]] và [[Quỹ Tiền tệ Quốc tế|IMF]] . <ref>{{Chú thích web|url=https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/|title=The World's Richest Countries|website=forbes.com|access-date=12 December 2014}}</ref> Trên danh sách GDP (PPP) bình quân đầu người của [[Cơ quan Tình báo Trung ương (Hoa Kỳ)|CIA]] (ước tính năm 2015) bao gồm cả các lãnh thổ và khu vực tự trị, Na Uy xếp thứ mười một. <ref>{{Chú thích web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html#no|title=The World Factbook|website=Central Intelligence Agency Library|publisher=Central Intelligence Agency|access-date=23 May 2016}}</ref> Na Uy là nước có [[Quỹ đầu tư quốc gia]] lớn nhất thế giới, với giá trị 1 nghìn tỷ USD. <ref>{{Chú thích báo|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-09-19/norway-wealth-fund-says-reached-1-trillion-in-value|title=The World's Biggest Wealth Fund Hits $1 Trillion|last=Holter|first=Mikael|date=27 June 2017|work=Bloomberg L.P.|access-date=19 September 2017}}</ref> Na Uy đứng nhất thế giới về [[Chỉ số phát triển con người|Chỉ số Phát triển Con người]] kể từ năm 2009, một vị trí mà đất nước này cũng đã nắm giữ từ năm 2001 đến năm 2006. <ref name="autogenerated1">{{Chú thích web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf|title=Human development indices 2008|date=18 December 2008|website=Human Development Report|publisher=hdr.undp.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20081219191319/http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf|archive-date=19 December 2008|dead-url=yes|access-date=12 May 2009}}</ref> Na Uy đứng đầu trong [[Báo cáo Hạnh phúc thế giới|Báo cáo Hạnh phúc Thế giới]] năm 2017 <ref>{{Chú thích báo|url=https://www.theguardian.com/world/2017/mar/20/norway-ousts-denmark-as-worlds-happiest-country-un-report|title=Happiness is on the wane in the US, UN global report finds|last=Rankin|first=Jennifer|date=20 March 2017|work=[[The Guardian]]|access-date=20 March 2017|location=}}</ref> và hiện cũng đang đứng đầu về Chỉ số Cuộc sống Tốt của OECD , Chỉ số Chính trực Công khai và [[Chỉ số dân chủ|Chỉ số Dân chủ]] . <ref>{{Chú thích web|url=http://www.eiu.com/democracy2016|title=Democracy Index 2016|website=eiu.com|language=en-UK|access-date=25 January 2017}}</ref> Na Uy cũng là một trong những nước có tỷ lệ tội phạm thấp nhất trên thế giới. <ref>{{Chú thích web|url=https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/why-norway|title=Why Norway? / Living in Norway / StudyinNorway / Home – Study in Norway|author=Norway|first=Study in|website=www.studyinnorway.no}}</ref>