Mở trình đơn chính

Các thay đổi

Cùng với các nguyên nhân trên, nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến sự sụp đổ của nhà Tây Sơn khiến lực lượng của Nguyễn Ánh chiến thắng lập nên [[nhà Nguyễn]] chính là cái chết quá sớm và đột ngột của vua [[Quang Trung]]:
*Năm 1793, sau khi giải quyết xong nguy cơ từ quân Thanh, Quang Trung đã lên kế hoạch huy động tới 20 vạn quân để đánh vào Gia Định, tiêu diệt triệt để thế lực Nguyễn Ánh. Các cố vấn thân cận của Nguyễn Ánh cũng cho rằng quân Nguyễn sẽ không thể chống đỡ nổi vì đối phương quá mạnh, nhưng đúng lúc đó thì Quang Trung qua đời, thế là Nguyễn Ánh có thể yên ổn đứng chân tại [[Nam Bộ Việt Nam|Nam Bộ]] để phát triển lực lượng.
*Vua Quang Trung là người làm nên gần như tất cả các thành tựu của nhà Tây Sơn kể từ năm [[1777]],. ôngÔng qua đời đột ngột khi mới 39 tuổi nên không kịp đào tạo người thay thế xứng đáng. Con trai là Quang Toản còn quá nhỏ (mới 11 tuổi), không có đủ kinh nghiệm và sự cứng cỏi nên không thể giành được sự ủng hộ của người dân ở [[Bắc Hà]], mảnh đất vừa chính thức về tay nhà Tây Sơn không lâu. Việc sau này, lúc bị quân [[Nguyễn Ánh]] bắt, anh của Quang Toản là Quang Thùy đã tự vẫn nhưng Toản không dám chết cùng chứng tỏ Toản chưa bằng Đoan Nam vương Trịnh Tông.
*Sự xung đột nghiêm trọng của hàng ngũ tướng lĩnh Tây Sơn. Triều đại này vốn phát tích từ cuộc nổi dậy tại đất [[Bình Định]], phải trải qua nhiều năm chiến tranh để lập quốc nên các võ tướng có vai trò rất quan trọng. Tây Sơn có nhiều tướng tài, nhưngkhi sau khimột ngườinhà lãnh đạo tốigiỏi caovề [[Nguyễn Huệ]]công lẫn sáng suốt về cai trị như vua Quang Trung thì nhóm nho sĩ và nhóm võ tướng tìm được tiếng nói chung và hết lòng phục vụ lợi ích dân tộc, nhưng khi Quang Trung qua đời, thì họ dường như không ai chịu nghe ai. Các tướng giỏi, ngoài [[Ngô Văn Sở]], [[Lê Trung]] bị giết, còn có [[Ngô Thì Nhậm]] phải lánh đi ở ẩn và nguy hại hơn là [[Lê Chất]] chạy sang đầu hàng Nguyễn Ánh. Thực ra, việc ấu chúa lên ngôi mà triều đình vẫn phảiyên thực hiện di mệnh đánh dẹpổn không phải là nhiệmđiều vụbất khôngkhả thể thực hiện đượcthi, như trường hợp của vua [[Thuận Trị]] (Phúc Lâm) nhà Thanh. Thuận Trị lên ngôi khi còn nhỏ (và sau chết yểu) nhưng [[nhà Thanh]] vẫn tiến vào trung nguyên, hoàn thành việc chiếm [[Trung Quốc]], diệt [[nhà Minh]] và [[Lý Tự Thành]], công việc là nhờ vào tay nhiếp chính [[Đa Nhĩ Cổn]]. Bởi cácCác tướng Tây Sơn khôngvẫn thểcó những người tận trung như [[Nguyễn Quang Diệu]], [[Bùi Thị Xuân]] nhưng họ khôngđượcđủ aikhả năng đứng ra làm nhiếp chính lonhư liệuĐa mọiNhĩ việcCổn, lại bị người [[Pháp]] từ bên ngoài can thiệp giúp sức cho [[Nguyễn Ánh]] nên nhà Tây Sơn càng nhanh chóng sụp đổ.
 
Những đóng góp với [[lịch sử Việt Nam]] của nhà Tây Sơn là điều đã được nhiều nhà nghiên cứu rộng rãi thừa nhận. Tuy nhiên những yếu tố dẫn đến thất bại nhanh chóng của triều Tây Sơn trong khoảng mười năm sau khi Quang Trung qua đời đột ngột là điều vẫn còn gây tranhnhiều cãibàn luận với giới nghiên cứu lịch sử. Một nguyên nhân không thể phủ nhận là tính chất "chuộng võ" quá đậm của triều đại vốn phát tích từ cuộc nổi dậy tại đất [[Bình Định]]. Bởi vậy, khi có một nhà lãnh đạo giỏi về võ công lẫn sáng suốt về cai trị như Quang Trung Nguyễn Huệ thì nhóm nho sĩ và nhóm võ tướng tìm được tiếng nói chung và hết lòng phục vụ lợi ích của dân tộc, nhưng khi không còn một người lãnh đạo có sức quy tụ mạnh như Quang Trung thì họ để lộ rõ điểm yếu trong đường lối hành động của mình. Những vị tướng triều đình trở thành những đầu mối của cuộc tranh giành quyền lực cá nhân, góp phần không nhỏ dẫn đến việc sụp đổ nhanh chóng của triều đại, mặc dù xét cả về mặt chất lẫn lượng thì nhà Tây Sơn vẫn áp đảo phe cánh ủng hộ Nguyễn Ánh ở những năm đầu của thập niên cuối cùng [[thế kỷ 18]].
 
Một nguyên nhân khác, dù không phải là quan trọng nhất nhưng không thể không nói đến. Đó là lòng kiên trì kèm thêm may mắn của [[Nguyễn Ánh]]. Rõ ràng Ánh đã gặp may khi nhiều lần thoát chết trước sự truy đuổi sát nút của Tây Sơn. Nhưng ông cũng là một người có ý chí bền bỉ dù bị thua hết lần này đến lần khác, gặp rất nhiều hiểm nguy. Có thể nói tài năng quân sự của ông không bằng Nguyễn Huệ nhưng vận may của ông thì lớn hơn nhiều. Sau khi Nguyễn Huệ chết, nhà Tây Sơn lục đục nên không còn ai đứng ra làm đối thủ của ông. Sự ra đi sớm của Nguyễn Huệ và việc Nguyễn Ánh ''"có số mệnh dài hơn và chết sau Nguyễn Huệ"'' là một nhân tố giúp ông giành thắng lợi sau cùng.