Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Trịnh Tùng”

Không thay đổi kích thước ,  3 năm trước
n
Theo Toàn thư, năm Canh Tuất là năm 1550
n (clean up, replaced: → (4) using AWB)
n (Theo Toàn thư, năm Canh Tuất là năm 1550)
| cha = [[Trịnh Kiểm]]
| mẹ = [[Nguyễn Thị Ngọc Bảo]]
| sinh = [[15491550]], [[Thanh Hóa]], [[Đại Việt]]
| mất = {{năm mất và tuổi|1623|15491550}}
| nơi mất = [[Thanh Oai]], [[Đông Kinh]], [[Đàng Ngoài]], [[Đại Việt]]
 
}}
 
'''Trịnh Tùng''' ([[chữ Hán]]: 鄭松, [[19 tháng 12]], [[15491550]] – [[17 tháng 7]], [[1623]]), thụy hiệu '''Thành Tổ Triết Vương''' (成祖哲王), là vị [[chúa Trịnh|chúa]] thứ hai của dòng họ Trịnh, giai đoạn [[nhà Lê trung hưng|Lê trung hưng]] trong [[lịch sử Việt Nam]]. Ông cai trị từ năm [[1570]] tới năm 1623. Xét theo thế thứ, ông là đời thứ hai của họ Trịnh kế tục nhau lãnh binh quyền "phù Lê". Tuy nhiên cha ông là [[Trịnh Kiểm]] chỉ mới được phong tước ''công'', thụy hiệu ''Thái Vương'' của Trịnh Kiểm là do đời sau đặt. Phải từ thời Trịnh Tùng trở đi, họ Trịnh mới nhận tước vương khi còn tại vị, được gọi là '''chúa''' và lập thế tử, nên ông được xem là vị chúa Trịnh chính thức đầu tiên.
 
Sau khi cha là Trịnh Kiểm qua đời, Trịnh Tùng nổi dậy đánh đuổi anh là [[Trịnh Cối]], đoạt lấy binh quyền Nam triều. Năm [[1573]], ông lật đổ vua [[Lê Anh Tông]] và đưa vua nhỏ [[Lê Thế Tông]] lên làm vua bù nhìn, bản thân nắm hết quân quốc đại sự. Năm [[1592]], Trịnh Tùng xuất quân bắc phạt, giành lại [[Thăng Long|Đông Đô]] từ tay [[nhà Mạc]], hoàn thành sự nghiệp trung hưng triều Lê. Sau đó, năm [[1599]] ông buộc nhà vua phải phong cho mình tước '''Bình An Vương''' (平安王) và lập con làm thế tử, thiết lập phủ chúa tại thành Đông Kinh, chính thức mở ra cơ đồ 200 năm của họ Trịnh. Những năm tiếp theo, Trịnh Tùng lo việc thông hiếu với [[nhà Minh|nước Minh]], đối phó với dư đảng họ Mạc ở phía bắc và sự trỗi dậy của họ Nguyễn ở phương nam.
[[Tập tin:Trịnh Kiểm (2).jpg|220px|nhỏ|Minh Khang Thái vương Trịnh Kiểm, phụ thân của Trịnh Tùng.]]
 
Trịnh Tùng là con trai thứ của [[Trịnh Kiểm]], mẹ ông là bà [[Nguyễn Thị Ngọc Bảo]], con gái trưởng của Chiêu Huân Tĩnh công [[Nguyễn Kim]]. Trước kia Nguyễn Kim là người đi đầu trong việc trung hưng nhà Lê, sau khi Kim chết ([[1545]]), Trịnh Kiểm là con rể đã giành hết binh quyền, giết con của Nguyễn Kim là [[Nguyễn Uông]] và đẩy [[Nguyễn Hoàng]] ra Thuận Hóa. Từ đó chính sự trong nước về tay Trịnh Kiểm, đó là nền móng của chính quyền các chúa Trịnh về sau. Ông chào đời vào ngày [[12 tháng 11]] ÂL năm Canh Tuất niên hiệu Thuận Bình thứ 2 ([[15491550]]), tức [[19 tháng 12]] năm [[15491550]] dưới triều [[Lê Trung Tông|Trung Tông nhà Lê]], [[Mạc Phúc Nguyên|Tuyên Tông nhà Mạc]] tại Thanh Hóa.
 
Tháng 4 năm [[1565]], Trịnh Tùng cùng anh trai là [[Trịnh Cối]] theo [[Trịnh Kiểm]] tiến đánh phủ Trường Yên của [[nhà Mạc]]. Trong trận này quân Lê - Trịnh giành được ưu thế ban đầu, nhưng sau đó [[Mạc Kính Điển]] dùng mưu lẻn vào đánh úp Thanh Hoa đang trống không khiến Trịnh Kiểm phải rút quân về{{sfn|Nhiều tác giả|1993|p=610}}.
[[Thể loại:Nhân vật quân sự thế kỉ XVI]]
[[Thể loại:Nhân vật quân sự thế kỉ XVII]]
[[Thể loại:Sinh 15491550]]
[[Thể loại:Mất 1623]]