Khác biệt giữa các bản “Âm thanh hầu”

không có tóm lược sửa đổi
(→‎Tham khảo: AlphamaEditor, Executed time: 00:00:07.4644270)
'''Phụ âm họng''' hoặc '''phụ âm thanh mônhầu''' là [[phụ âm]] có [[thanh môn]] là vị trí phát âm chính. Nhiều nhà ngữ âm học coi chúng (và nhất là âm xát họngthanh hầu) là trạng thái quá độ của thanh môn mà không có vị trí phát âm đích thực như những phụ âm khác, còn nhà ngữ âm học khác coi chúng không phải là phụ âm cả.
 
Tuy nhiên trong nhiều ngôn ngữ trên thế giới các phụ âm hỏng có hành vi như phụ âm bình thường. Ví dụ trong [[tiếng Ả Rập]] hiện đại tiêu chuẩn phần lớn những từ có gốc từ là ba phụ âm (như ''K-T-B'' cho những từ liên quan đến "viết") rồi gốc ba phụ âm đó được điền vào mẫu (như ''-ā-i-'' dẫn đến ''kātib'' "nhà văn", hoặc ''ma--ū-'' dẫn đến ''maktūb'' "bức thư"). Trong hệ thống này những phụ âm họngthanh hầu {{IPA|/h/}} và {{IPA|/ʔ/}} có vai trò giống phụ âm "bình thường" như {{IPA|/k/}} hoặc {{IPA|/n/}}.
 
==Phụ âm họngthanh hầu trong Bảng mẫu tự ngữ âm quốc tế==
[[Bảng mẫu tự ngữ âm quốc tế]] (IPA) có mẫu tự cho phụ âm họngthanh hầu này:
 
{| class=wikitable
|-
! <big>{{IPA|ʔ}}</big>
| [[âm tắc cổthanh họnghầu vô thanh]]
| [[tiếng Hawaii|Hawaiʻi]]
| Hawai<span style="color:#700000">'''‘'''</span>i
|-
! <big>{{IPA|ɦ}}</big>
| [[âm xát họngthanh hầu hữu thanh]]
| [[Tiếng Séc|Séc]]
| Pra<span style="color:#700000">'''h'''</span>a
|-
! <big>{{IPA|h}}</big>
| [[âm xát họngthanh hầu vô thanh]]
| [[tiếng Việt|Việt]]
| <span style="color:#700000">'''h'''</span>ư
 
==Đặc trưng==
Trong nhiều ngôn ngữ những "âm xát họngthanh hầu" không phải là âm xát đích thực. Tên này là cách sử dụng theo lịch sử của từ đó. Thay vì đó, âm xát họngthanh hầu là trạng thái quá độ của thanh môn không có vị trí phát âm cụ thể, và có thể có hành vi như [[âm tiếp cận]].
 
[[âm tắc cổthanh họnghầu vô thanh|Âm tắc họngthanh hầu]] có mặt trong nhiều ngôn ngữ. Trong nhiều ngôn ngữ tất cả những thanh mẫu không phụ âm sẽ có âm tắc họngthanh hầu. Ví dụ, trong tiếng Việt từ "''ăn''" bình thường được phát âm {{IPA|[ʔăn]}}.
 
Nhiều ngôn ngữ khác sử dụng âm tắc họngthanh hầu như phụ âm bình thường và viết âm đó bằng chữ cái riêng. Trong [[tiếng Hawaii|tiếng Hawaiʻi]] nó được viết bằng dấu nháy đơn mở {{ngoặc nhọn|‘}} tên là ''ʻokina'', nhiều thứ tiếng [[Trung Bộ châu Mỹ]] sử dụng chữ {{ngoặc nhọn|h}}, còn [[tiếng Malta]] sử dụng chữ {{ngoặc nhọn|q}}. Trong bảng chữ cái khác có thể sử dụng [[dấu phụ]], như [[bảng chữ cái Ả Rập]] có dấu ''hamzah'' {{ngoặc nhọn|ء}}.
 
Khi phát âm phụ âm tắc họngthanh hầu, thanh môn sẽ đóng, nên không thể phát âm phụ âm đó một cách vô thanh.
 
==Xem thêm==