Khác biệt giữa các bản “Haiku”

Về nội dung haiku có luật cơ bản là không đả động đến cảm xúc mà chủ yếu chỉ ghi lại sự việc xảy ra trước mắt. Vì số chữ giới hạn trong 17 âm tiết nên thơ haiku thường chỉ diễn tả được một sự kiện diễn ra nhãn tiền ngay tức thì. Tuy là một sự việc nhưng haiku lại lồng hai ý tưởng bất ngờ lại với nhau.
 
:Ôi những hạt [[sương]] (sự kiện hiện tại)
:[[Trân châu]] từng hạt (ý tưởng thứ 1)
:Hiện hình cố hương (ý tưởng thứ 2)
 
Một bài Haiku Nhật luôn tuân thủ hai nguyên lý tối thiểu, đó là [[bốn mùa]] của thiên nhiên và tính tương quan giữa hai ý tưởng. Trong thơ bắt buộc phải có ''kigo'' (quý ngữ) nghĩa là từ miêu tả mùa màng một cách gián tiếp. Trong bài không thì không nói rõ xuân, hạ, thu, đông nhưng sẽ nhắc đến [[hoa anh đào]], [[]] úa vàng, [[tuyết]] phủ trắng... Ngoài ra bài thơ sẽ liên kết một hình ảnh bao la của [[vũ trụ]] ăn khớp với một hình ảnh bé nhỏ của đời thường.
 
:Tiếng [[ve]] kêu râm ran (tiếng ve kêu chỉ mùa hạ)
:Như tan vào trong than trong đá
:Ôi, sao tĩnh lặng quá!
Thơ có khuynh hướng gợi ý hay ám chỉ gián tiếp nhẹ nhàng qua hai hình ảnh tương phản: một là trừu tượng sống động và linh hoạt, một là cụ thể ghi dấu thời gian và nơi chốn.
 
:[[Trăng]] soi (hình ảnh trừu tượng)
:Một bầy ốc nhỏ (hình ảnh cụ thể)
:Khóc than đáy nồi (nơi chốn cụ thể)
 
Nhà thơ không giải thích hay luận về sự liên kết giữa hai hình ảnh này, chỉ diễn tả sự vật theo bản chất tự nhiên của nó. Người làm thơ phải tự đặt mình như một đứa trẻ lúc nào cũng có cảm giác bỡ ngỡ, lạ lùng khi tiếp xúc lần đầu tiên với ngoại giới. Một bài thơ Haikuhaiku hay là làm sống lại những gì đã chôn sâu trong ký ức và đưa ra những cảm giác sâu sắc, tế nhị, để tự nó khơi lại trí tưởng tượng và mơ ước của người đọc để người đọc tự suy diễn, cảm nhận.
 
:Chim vân tước bay
:Dẫm lướt từng mây
 
Thơ có âm hưởng như một bài kệ, sàn lọc từng chữ, không dư mà cũng không thiếu, cốt sao nói đến chính cái đang là - "đương hạ tức thị". Nó nắm bắt thực tại ngay trong giây phút nảy mầm, cái đang xảy ra lắm khi chuyên chở cả một vũ trụ thu gọn vào trong thời điểm đó, tiểu thế giới và đại thế giới hòa nhập vào nhau. Một diễn tiến trước mắt khiến ta liên tưởng đến một hiện tượng hay biến cố nào đó trong một kinh nghiệm sống của riêng mình. KỷKỹ xảo của haiku là giản lược tối đa chữ nghĩa trong thơ để vận dụng trí tưởng tượng nơi người đọc. Kết quả là phá bỏ ngăn cách giữa thi sĩ và độc giả để cả hai nhập làm một, đồng âm cộng hưởng trong niềm rung cảm với sự liên hệ rất tinh tế và hài hòa của đất trời.
 
== Niêm luật cơ bản của haiku cổ điển ==