Mở trình đơn chính

Các thay đổi

:''Để dễ dàng trong việc tiếm quyền, chính [[Trương Phúc Loan]] đã khuyến dụ Chúa Võ đi vào con đường nữ sắc. Một cung phi rất được ngài sủng ái là Công nữ [[Nguyễn Phúc Ngọc Cầu]], con của Dận quốc công [[Nguyễn Phúc Điền]]. Đây chính là mầm mống gây cảnh suy tàn của triều đại sau này''.{{cn}}
 
Chính sự của họ Nguyễn ngay từ thời Vũ vương Nguyễn Phúc Khoát đã gây ra những ảnh hưởng tiêu cực cho dân chúng. Hệ thống thuế khóa phức tạp, cồng kềnh, nặng nề, quan dưới lạm thu khiến dân phải nộp nhiều hơn quy định.<ref>Nguyễn Phan Quang, danh mục tham khảo, tr. 209.</ref> Thuế thổ sản có tới hàng ngàn thứ, tính cả những sản vật nhỏ nhặt.<ref>Nguyễn Phan Quang, danh mục tham khảo, tr. 210.</ref> Năm [[1741]], Phúc Khoát ra lệnh truy thu thuế của cả những người bỏ trốn. Tới năm [[1765]] lại có lệnh truy thu thuế còn thiếu của 10 năm trước.<ref>Nguyễn Phan Quang, danh mục tham khảo, tr. 211.</ref>
 
Năm [[1765]], Đức Thế Tông Vũ vương [[Nguyễn Phúc Khoát]] chếtbăng, chính quyền [[chúa Nguyễn]] rơi vào tay quyền thần [[Trương Phúc Loan]]. Loan thao túng triều chính, tự xưng là "Quốc phó", giết [[Nguyễn Phúc Luân]] (cha của [[Gia Long|Nguyễn Phúc Ánh]]) và lập [[Nguyễn Phúc Thuần]], lúc đó mới 12 tuổi lên ngôi, tức là Định vương. Trương Phúc Loan trở thành quyền thần lấn lướt, mọi quyền hành đều bị thao túng. Loan nắm giữ [[Bộ Hộ]], quản cơ Trung tượng kiêm Tàu vụ, thâu tóm mọi quyền lực về chính trị và kinh tế. Loan nổi tiếng là tham lam, vơ vét của công, mua quỵt của các thương nhân nước ngoài. Thuế sản vật các mỏ vàng Thu Bồn, Đồng Hương, Trà Sơn, Trà Vân... đều rơi vào tay Loan, hàng năm Loan chỉ nộp vào ngân sách quốc gia 1-2 phần mười số thuế thu được. Có đợt sau trận lụt, nhà Loan bày vàng ra phơi "sáng chóe" cả sân.<ref>Nguyễn Phan Quang, danh mục tham khảo, tr. 212.</ref> Cả nhà họ Trương chia nhau nắm giữ mọi chức vụ chủ chốt. Người bấy giờ gọi là Trương [[Tần Cối]].
 
Cùng lúc đó, Lại bộ Thượng thư [[Nguyễn Cư Trinh]], trụ cột của triều Nguyễn qua đời (tháng 5 năm [[1767]]). Họ Trương không còn ai ngăn trở, càng ra sức lộng hành: bán quan tước, ăn tiền tha tội, hình phạt phiền nhiễu, thuế má nặng nề, nhân dân cực khổ. Những người có tài như [[Tôn Thất Dục]] bị Loan tìm cách hãm hại. Tài chính vô cùng kiệt quệ. Cơ nghiệp [[Chúa Nguyễn]] đến đây là suy vong, nhiều cuộc nổi dậy của nông dân bắt đầu diễn ra.
53

lần sửa đổi