Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Trận Watling Street”

Nội dung được xóa Nội dung được thêm vào
Không có tóm lược sửa đổi
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
nKhông có tóm lược sửa đổi
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
Dòng 42:
Theo Tacitus, Suetonius cũng động viên sĩ khí bằng những lời lẹ hùng hồn: <blockquote>"Đừng để tâm tới tiếng hét chói tai của lũ man di. Quân chúng nhiều đàn bà hơn đàn ông. Chúng chẳng phải chiến binh-chúng còn không được trang bị đúng kiểu. Ta đã đánh bại chúng trước đó và hễ chúng thấy được võ khí và thấm được tinh thần của ta, chúng sẽ ta vỡ. Hãy bám sát nhau. Hãy quăng lao, rồi xố tới, đánh chúng ngã lăn bằng khiên rồi kết liễu chúng bằng kiếm. Chờ có cướp bóc. Cứ thắng đi rồi các anh sẽ có hết mọi thứ."<ref>Tacitus, ''Annals'' [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Tac.+Ann.+14.36 14.36]</ref></blockquote> Tacitus và nhiều sử gia thời đó có khuynh hướng tự chết những bài diễn văn sống động khi chép về những sự kiện lớn. Tuy nhiên, lời diễn văn được gán cho Suetonius ở đây thẳng thừng và thực tiễn một cách khác thường. Cha vợ Tacitus là thống đốc tương lai [[Gnaeus Julius Agricola]] làm việc trong bộ tham mưu của Suetonius trong chiến dịch này; có thể Agricola đã kể lại khá chính xác cho Tacitus.<ref>Cassius Dio (''Roman History'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/62*.html#9 9-11]) kể về bài diễn văn của Suetonius khá khác với Tacitus.</ref>
 
Dù quân các tộc Anh rất đông, sử sách kể họ trang bị rất sơ sài, một phần do tộc Iceni đã bị giải giáp từ trước cuộc khởi nghĩa.<ref name="bulst"/> Boudica thúc quân ồ ạt tràn qua đồng trống, đánh vào mặt quân La Mã. Khi quân Anh còn chưa kịp áp sát, quân La Mã đã phóng [[pilum]], một loại lao thời đó, đốn gục một số quân Anh đang xung phong và phá hỏng khiến của số còn lại, khiến họ phải vứt khiên và phơi thân cho những ngọn lao tiếp theo. Đến lúc quân La Mã hết lao, họ tiến lên đánh giáp lá cà với quân Anh. Đội hình La Mã xếp rất chặt và nhọn ra như một mũi dùi. Nhờ ưu thế vượt trội về binh giáp, khí giới và kỷ cương, người La Mã giành được thế thượng phong. Sau đó, kỵ binh La Mã mang giáo dài vào trận và đập tan quân Anh. Quân Anh tan vỡ cuồngcuống cuồng chạy, nhưng chính dãy xe ở hậu tuyến đã làm hại họ, chặn mất đường thoát của họ. Quân La Mã điên cuồng đuổi theo thảm sát, giết vô số chiến binh, phụ nữ, trẻ em và cả súc vật thồ. Tacitus có nhắc tới một lời đồn rằng quân La Mã chỉ chết hại 400 người mà tắm máu đến 8 vạn quân Anh.<ref name="TacAnn14.37" /> Tuy nhiên, giới làm sử hiện đại bác bổ những cn số như vậy là phóng đại.<ref name="bulst"/><ref>{{cite journal |first=G. B. |last=Townend |title=Some Rhetorical Battle-Pictures in Dio |journal=Hermes |volume=92 |issue=4 |date=1964 |pages=479–80}}</ref>
 
Theo Tacitus, Boudica thua trận đã uống thuốc độc tự sát.<ref name="TacAnn14.37" /> Cassius Dio thì nói bà bị bệnh chết và được an táng long trọng.<ref>Cassius Dio, ''Roman History'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/62*.html#12.6 62.12.6]</ref> Bên La Mã có [[Poenius Postumus]] là đồn trưởng binh đoàn II ''Augustus'', người này rút gươm tự sát vì không kịp dự trận (làm quân sĩ mất cơ hộ được chia sẻ vinh quang).<ref name="TacAnn14.37" />