Khác biệt giữa các bản “Chu Dị (nhà Lương)”

n
n
 
==Cái chết==
Phản quân đến cầu ván (bản kiều), sai tiền nhiệm Thọ Châu tư mã [[Từ Tư Ngọc]] đi trước cầu kiến hoàng đế. Vũ đế triệu vào hỏi, Từ Tư Ngọc dối rằng đã phản lại bọn giặc, muốn được nói chuyện riêng với hoàng đế. Vũ đế sắp xua tả hữu đi, xá nhân [[Cao Thiện Bảo]] nói: “Tư Ngọc từ chỗ bọn giặc đến đây, thật giả khó dò, sao có thể để hắn một mình ở trên điện!?” Bấy giờ Dị đang ngồi hầu, bèn nói: “Từ Tư Ngọc há có thể làm thích khách sao? Nói cái quái gì vậy!?” Cao Thiện Bảo nói: “Tư Ngọc đã đem Lâm Hạ nhập bắc, há dễ dàng tin được?” {{efn|Từ Tư Ngọc là người chiêu dụ Lâm Hạ vương Tiêu Chánh Đức, khiến Chánh Đức dẫn đường cho Hầu Cảnh vượt sông thành công, vây khốn kinh thành Kiến Khang. Cao Thiện Bảo dùng từ “nhập bắc” có lẽ là nói tránh}} Chưa dứt lời thì Từ Tư Ngọc đã bỏ trốn ra ngoài, Dị rất xấu hổ.<ref name="N" /><ref name="T2">''Tư trị thông giám'' quyển 161, Lương kỷ 17 – Cao Tổ Vũ hoàng đế 17, năm Thái Thanh thứ 2, tháng 10</ref>
 
Hầu Cảnh đến dưới thành, bắn thư vào để khải rằng: “Bọn Chu Dị miệt – lộng triều quyền, khinh tác úy phúc, thần bị sàm thần hãm hại, muốn giết chết bọn chúng. Bệ hạ trị tội bọn Dị, thần sẽ giật dây cương quay về phương bắc.” Vũ đế hỏi Hoàng thái tử Tiêu Cương: “Có đúng không?” Thái tử đáp: “Đúng!” Vũ đế triệu Hữu tư đi bắt Dị, Thái tử nói: “Giặc riêng lấy bọn Dị làm danh nghĩa, hôm nay giết Dị, không cứu được nguy, chỉ để lại tiếng cười cho đời sau. Đợi việc được giải quyết, giết hắn chưa muộn.” Vũ đế mới thôi.<ref name="N" /><ref name="T2" />
 
Ban đầu Hầu Cảnh mưu phản, Hợp Châu thứ sử Bà Dương vương [[Tiêu Phạm]], Ti Châu thứ sử [[Dương Nha Nhân]] đều nhiều lần khải trình, nhưng Dị cho rằng Cảnh đơn độc ở nhờ, ắt không dám làm vậy, bèn nói với sứ giả: “Bà Dương vương không cho phép quốc gia có một người khách!” rồi giữ tờ khải mà không tâu lên, nên triều đình không hề phòng bị.<ref name="L" /><ref name="N" /><ref name="T" /> Dị đang được sủng hạnh, trong triều chẳng ai dám liếc mắt, đến Hoàng thái tử Tiêu Cương cũng không thể khuất phục ông. Nay giặc đến, quan tướng trong thành đều oán trách. Thái tử làm bài thơ tứ ngôn ''Mẫn Loạn'' (湣乱, tạm dịch: thươngThương xót loạn lạc): “Mẫn bỉ phản điền, ta tư phân vụ. Mưu chi bất tang, khiên ngã vương độ.” (tạm dịch: Thương ruộng bên kia, rơi vào chiến loạn. Lo không thu hoạch, khiến ta phạm pháp), rồi làm ''Vi thành phú'' (围城赋, phú Vây thành), có mấy câu cuối như sau: “Bỉ cao quan cập hậu lý, tịnh đỉnh thực nhi thừa phì. Thăng tử tiêu chi đan địa, bài ngọc điện chi kim phi. Trần mưu mô chi khải ốc, tuyên chánh hình chi phúc uy. Tứ giao dĩ chi đa lũy, vạn bang dĩ chi vị tuy. Vấn sài lang kì hà giả? Phóng hủy dịch chi vi thùy?” (tạm dịch: Kìa quan to cùng giày cao, đều ăn ngon rồi đi xe. Lên hoàng cung đến triều đình, sắp điện ngọc đến cửa vàng, bày mưu mô đến khuyên can, tuyên hình phạt đến oai phúc, bốn giao bởi hắn nhiều lũy, muốn nước bởi hắn chẳng lui. Hỏi sài lang ở chỗ nào? Thả rắn rít đến vì ai?”) đều là lời chỉ trích Dị. Dị theo Vũ đế lên Nam lâu quan sát phản quân; đế hỏi: “Tứ giao đa lũy, là tội ai đây?” Dị tuôn mồ hôi đầm đìa, không trả lời được.<ref name="N" />
 
Vì thế Dị vừa thẹn vừa phẫn mà chết, hưởng thọ 67 tuổi;<ref name="L" /><ref name="N" /> được tặng chức Thị trung,<ref name="L" /> Thượng thư hữu bộc xạ,<ref name="L" /><ref name="N" /> cho bí khí 1 bộ, chu cấp chi phí tang lễ.<ref name="L" /> Theo lối xưa, chức Thượng thư không được dùng để truy tặng. Đến nay Dị mất, Vũ đế thương tiếc, bàn việc truy tặng, tả hữu của đế vốn thân thiết với ông, nên nói tốt cho ông. Vũ đế lấy làm phải, mới đặc cách truy tặng như vậy.<ref name="L" /><ref name="N" /><ref>''Tư trị thông giám'' quyển 162, Lương kỷ 18 – Cao Tổ Vũ hoàng đế 18, năm Thái Thanh thứ 3, tháng giêng</ref>