Mở trình đơn chính

Các thay đổi

không có tóm lược sửa đổi
}}
{{Thập tự chinh}}
'''Cuộc Thập tự chinh lần thứ tư''' ([[1202]]-[[1204]]) ban đầu được dự định là để chinh phục [[người Hồi giáo]] và kiểm soát [[Jerusalem]] bằng cách tiến hành một cuộc xâm lược vào [[Ai Cập]].<ref name="hstoday">{{chú thích web|last=Phillips|first=Jonathan|title=The Fourth Crusade and the Sack of Constantinople|url=http://www.historytoday.com/jonathan-phillips/fourth-crusade-and-sack-constantinople|publisher=HistoryToday|accessdate = ngày 14 tháng 6 năm 2013}}</ref> Nhưng thay vào đó, trong tháng 4 năm 1204, quân Thập tự chinh Tây Âu đã xâm lược và chinh phục thành phố [[Constantinopolis]] của Kitô hữu ([[Chính Thống giáo Đông phương]]), thủ đô của [[Đế quốc Đông La Mã]] (Đế quốc Byzantine).<ref name="hstoday"/><ref name="exp">David Nicolle, ''The Fourth Crusade 1202-04''; The betrayal of Byzantium. Osprey Campaign Series #237. Osprey Publishing.</ref><ref>{{chú thích sách |first1=Niketas |last1=Choniates |first2=Harry J. (trans.) | last2=Magoulias | title=O City of Byzantium: Annals of Niketas Choniatēs'' | publisher=Wayne State University Press | year=1984 | isbn=978-0-8143-1764-8 | page=317 | url=http://books.google.com/?id=O8arrZPM8moC |postscript=<!--None--> }}</ref><ref>Queller, D. E., & Madden, T. F. (1997). ''[http://books.google.com/books?id=0NpWFGvA5VQC The Fourth Crusade: The Conquest of Constantinople, 1201-1204]''. Philadelphia, PA: University of Pennsylvania Press.</ref><ref>"[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3850789.stm Pope sorrow over Constantinople]". [[BBC News]]. ngày 29 tháng 6 năm 2004.</ref><ref>Phillips. ''The Fourth Crusade'', tr. xiii.</ref> Đây được xem là một trong các hành vi cuối cùng trong sự ly khai lớn giữa Chính Thống giáo Đông phương và [[Giáo hội Công giáo La Mã]]. Quân viễn chinh đã thành lập [[Đế quốc La Tinh]] (1204-1261) và thành bang Latin khác ở các vùng đất của Byzantine mà họ chinh phục.
 
== Bối cảnh ==
Sau thành công hạn chế của cuộc [[Thập tự chinh lần thứ ba]] ([[1189-]]–[[1192]]), [[châu Âu]] có rất ít quan tâm đến một cuộc thánh chiến nữa chống lại người Hồi giáo. Quân viễn chinh đã để mất Jerusalem trước triều đại Ayyubid, triều đại vốn đang cai trị toàn bộ Syria và Ai Cập, và chỉ còn có một vài thành phố dọc theo bờ biển vẫn còn nằm trong tay của quân thập tự chinh, Vương quốc Jerusalem hiện chỉ tập trung ở Acre. Cuộc Thập tự chinh lần thứ ba cũng đã thành lập một vương quốc La tinh ở [[Cộng hòa Síp|Cyprus]].
 
== Cuộc thập tự chinh bắt đầu ==
 
[[Giáo hoàng Innôcentê III]] đã lên ngôi Giáo hoàng trong năm 1198 và các lời rao giảng về một cuộc thánh chiến mới trở thành mục tiêu của ông.<ref name=Madden>{{chú thích sách |last=Madden |first=Thomas F. |editor-first=|editor-last=|title= The Fourth Crusade: Event, Aftermath, and Perceptions: Papers from the Sixth Conference of the Society for the Study of the Crusades and the Latin East in Istanbul, Turkey |date=ngày 19 tháng 8 năm 2008 |pages= |chapter= |isbn= 0-7546-6319-1}}</ref><ref name=Runciman>{{chú thích sách |last=Runciman |first=Steven | authorlink =Steven Runciman |editor-first=|editor-last=|title=A History of the Crusades: The Kingdom of Acre and the Later Crusades (Volume 3) |year=1954 |pages= |chapter= |isbn=0-14-013705-X}}</ref> Nhưng phần lớn lời gọi của ông đã bị bỏ ngoài tai bởi các quốc vương châu Âu: nước Đức đang chiến đấu để chống lại quyền lực của Giáo hoàng trong khi nước Anh và nước Pháp vẫn tham chiến với nhau. Tuy nhiên, do lời rao giảng của Giáo hoàng đã đến được [[Fulk của Neuilly]], một đội quân thập tự chinh cuối cùng đã được thành lập tại một giải đấu đang được tổ chức ở Écry bởi Bá tước [[Thibaut của Champagne]] trong năm 1199. Thibaut được bầu làm lãnh đạo, nhưng ông đã qua đời vào năm [[1200]] và được thay thế bởi một vị Bá tước khác, [[Boniface của Montferrat]].<ref>{{chú thích sách
| last = Runciman
| first = Steven
| isbn =978-0-521-34772-3}}</ref>
 
Boniface và các nhà thủ lĩnh khác đã gửi phái viên tới Venice, Genova và các thành phố khác để đàm phán một hợp đồng vận chuyển đến Ai Cập, đích đến của cuộc thập tự chinh của họ, một trong những phái viên là [[Geoffrey Villehardouin]], nhà sử gia tương lai. Genova đã không quan tâm tới cuộc thập tự chinh, nhưng trong tháng 3 năm 1201 các cuộc đàm phán đã được bắt đầu với [[Venezia]], và thành phố này đồng ý vận chuyển 33.500 quân viễn chinh, một số lượng đầy tham vọng. Thoả thuận này yêu cầu Venezia có một năm chuẩn bị để chế tạo thêm nhiều tàu và đào tạo thêm [[thủy thủ]] để điều khiển những con tàu này, tất cả đã được tiến hành bất chấp sự giảm sút về hoạt động thương mại của thành phố. Các đội quân thập tự chinh được dự kiến sẽ bao gồm 4.500 hiệp sĩ (cũng như 4.500 [[ngựa]]), 9.000 hộ sỹ và 20.000 binh lính.
 
Phần lớn quân đội thập tự chinh đã khởi hành từ Venice vào tháng 10 năm 1202 và đa số họ có xuất xứ ở các vùng thuộc nước Pháp. Họ bao gồm người đến từ [[Blois]], [[Champagne]], [[Amiens]], Saint-Pol, [[Ile-de-France]] và [[Burgundy]]. Một số khu vực khác của châu Âu đã gửi một lực lượng đáng kể cũng như Flanders và Montferrat. Đáng chú ý là các nhóm khác đến từ [[đế quốc La Mã Thần thánh]], bao gồm cả những người đi theo Giám mục Martin của Pairis và Đức Giám mục [[Conrad của Halberstadt]], cùng trong liên minh với những người lính và thủy thủ của Venezia do Tổng trấn [[Enrico Dandolo]] chỉ huy. Quân thập tự chinh đã sẵn sàng để lên tàu vào ngày [[24 tháng 6]] năm [[1202]] và thực hiện một chuyến viễn chinh thẳng tới Cairo, thủ đô của vương triều Ayyubid,. Thỏa thuận này được phê chuẩn bởi Giáo hoàng Innôcentê, với một lệnh nghiêm cấm các cuộc tấn công vào các quốc gia Thiên chúa giáo.<ref>Philips Hughes, "Innocent III & the Latin East," ''History of the Church'', Sheed & Ward, 1948, Q. 2, tr. 370.</ref>
 
== Tấn công Zara ==
:''Bài chi tiết: [[Cuộc vây hãm Zara]] ([[Zadar]])''
Vì không có thỏa thuận ràng buộc giữa các quân viễn chinh rằng tất cả đều phải đi thuyền từ Venice nên nhiều người đã chọn để đi thuyền từ cảng khác, đặc biệt là từ các cảng [[Flanders]], [[Marseilles]] và [[Genova]]. Vào năm 1201 phần lớn quân đội thập tự chinh đã được tập hợp tại [[Venezia|Venice]], mặc dù quân số lúc này ít hơn dự kiến: 12.000 người thay vì 33.500 người.<ref name="Queller232">D. E. Queller, ''The Fourth Crusade The Conquest of Constantinople'', 232</ref> Người Venezia đã thực hiện một phần của thỏa thuận: họ có tàu chiến Galley, tàu vận chuyển lớn, và tàu vận chuyển ngựa – với trọng tải gấp ba lần số lượng người ngựa mà quân Thập tự chinh có thể tập hợp. Người Venice, dưới sự chỉ huy của Viên Thống đốc Dandolo, người vừa mù vừa cao tuổi, đã không để cho quân viễn chinh lên đường mà không trả toàn bộ số tiền đã ký hợp đồng ban đầu bao gồm 85.000 đồng Mark bạc. Quân viễn chinh chỉ có thể trả một số tiền là 51.000 đồng Mark bạc và chừng đó đã đủ làm cho họ chở nên đói nghèo đến cùng cực. Đây là tai họa với Venezia vì thành phố đã phải dừng các hoạt động thương mại của họ lại trong một thời gian rất dài để chuẩn bị cho chuyến chinh phạt này.<ref>Robert de Clari, La Prise de Constantinople, xi-xii, in Hopf, Chroniques Greco-Romaines, các trang. 7-9. (Bằng tiếng Pháp cổ).</ref> Ngoài ra khoảng 20-30,000 người đàn ông (trong tổng số dân cư khoảng 60.000 người của Venezia) đã được tuyển mộ để điều hành toàn bộ hạm đội, đã tạo thêm sự căng thẳng cho kinh tế của Venezia.<ref name="Queller17">D. E. Queller, ''The Fourth Crusade The Conquest of Constantinople'', 17</ref><ref name="econ">Phillips. ''The Fourth Crusade'', tr. 57.</ref>
 
Dandolo và người Venezia đã thành công trong việc lợi dụng quân thập tự chinh vào mục đích riêng của họ như là một hình thức trả nợ. Sau vụ thảm sát của người Latinh, các thương gia Venezia đã bị trục xuất ở thời cầm quyền của triều đại Angelos với sự ủng hộ của người dân Byzantine.<ref>{{chú thích sách