Khác biệt giữa các bản “Thành viên:Ti2008/Nháp 4”

n
không có tóm lược sửa đổi
n
n
Trong [[Thời trị vì Marcus Aurelius|thời trị vì]] của mình, Marcus Aurelius phải đối mặt với nhiều biến động lớn. Ở hướng đông, [[đế quốc Parthia|nước Parthia]] mạnh lên trở lại sau lần thua Roma dưới thời hoàng đế [[Traianus]] năm 115–117. Parthia đem quân đánh các nước phiên thuộc của Roma ở [[vương quốc Armenia (cổ đại)|Armenia]] và [[Syria]], mở ra [[chiến tranh La Mã-Parthia (161–166)|cuộc chiến 161–166]]. Sau vài trận thất bại, quân đội Roma thu hồi các vùng bị mất, rồi phản kích đánh vào [[Lưỡng Hà]], phá đô thành [[Ctesiphon]]. Ở hướng bắc, các bộ tộc [[Marcomanni]], [[Quadi]] và [[Iazyges]] liên tục quấy rối biên giới Roma trong 14 năm. Các cuộc xâm lấn này đều bị Marcus, song chúng chỉ là khúc dạo đầuy cho hàng loạt diễn biến mà sau này sẽ đánh quỵ đế quốc Roma vào các [[thế kỷ 4]]-[[thế kỷ 5|5]]. Trong nước, [[dịch bệnh Antoninus]] xảy ra khoảng năm 166 hoặc 165 đưa tới cái chết của hàng triệu dân Roma. Người ta còn tin rằng [[việc bách hại Ki-tô giáo trong đế quốc La Mã|các cuộc bách hại Ki-tô giáo]] đã lan rộng trong thời cai trị của Marcus. Ông cũng giảm hàm lượng bạc trong đồng tiền [[denarius]] của Roma.
 
Khác với các tiên đế, Marcus không chọn con nuôi lập làm người kế ngôi người ngoài làm con nuôi. Thay vào đó ông cho con là [[Commodus]] làm đồng hoàng đế từ năm 177. Năm 180, Marcus qua đời, Commodus trở thành hoàng đế duy nhất. Việc Marcus truyền ngôi cho Commodus đã trở thành một chủ đề tranh luận trong giới sử học đương đại và hiện đại. Ngày nay, ở Roma còn các di tích [[Đài kỷ niệm Marcus Aurelius|đài kỷ niệm]] và [[tượng Marcus Aurelius cưỡi ngựa]] gắn liền với các thắng lợi quân sự của ông. Tuy nhiên, ông được biết đến chủhơn yếucả như một nhà triết học lớn. TácCác phẩmghi chép triết lý của ông, được hậu thế tổng hợp lại dưới nhan đề ''Suy ngẫm'' của ông, đã mộttrở thành nguồn tài liệu quan trọng giúp người nay biết về triết học Khắc kỷ cổ đại. Tác phẩm nàyChúng được các nhà văn, triết gia, vua chúa và chính trị gia tán tụng hàng thập kỷ sau khi ông mất.
 
==Sources==