Khác biệt giữa các bản “Electron”

Đã lùi lại sửa đổi 55566250 của 113.160.155.140 (thảo luận)
(Đã lùi lại sửa đổi 55566250 của 113.160.155.140 (thảo luận))
Thẻ: Lùi sửa
}}
 
'''Electron''' ... là một [[hạt hạ nguyên tử]], ký hiệu là {{SubatomicParticle|Electron}} hay {{SubatomicParticle|beta-}}, mà [[điện tích]] của nó bằng trừ một [[điện tích cơ bản]].<ref>{{cite web |last=Coff |first=Jerry |title=What Is An Electron |url=http://www.universetoday.com/73323/what-is-an-electron/ |accessdate=10 September 2010 |date=2010-09-10}}</ref> Các electron thuộc về [[Thế hệ (vật lý hạt)|thế hệ thứ nhất]] trong họ các hạt [[lepton]],<ref name="curtis74"/> và nói chung được coi là những [[hạt cơ bản]] bởi vì chúng không có các thành phần nhỏ hay cấu trúc con.<ref name="prl50"/> Electron có [[khối lượng bất biến|khối lượng]] xấp xỉ bằng [[tỷ số khối lượng proton-electron|1/1836]] so với của [[proton]].<ref name="nist_codata_mu"/> Các tính chất [[cơ học lượng tử]] của electron bao gồm giá trị [[mômen động lượng]] ([[spin]]) bằng một nửa đơn vị, biểu diễn theo đơn vị của [[hằng số Planck|hằng số Planck thu gọn]], ''ħ''. Vì là một [[fermion]], trong hệ cô lập không có hai electron nào có thể ở cùng một [[trạng thái lượng tử]], như nội dung của [[nguyên lý loại trừ Pauli]].<ref name="curtis74"/> Giống như tất cả các hạt cơ bản khác, electron thể hiện cả các tính chất của [[lưỡng tính sóng hạt|sóng và hạt]]: chúng có thể va chạm với các hạt khác và bị [[nhiễu xạ electron|nhiễu xạ]] như ánh sáng. [[#Các tính chất lượng tử|Các tính chất sóng của electron]] dễ dàng được quan sát thấy ở các thí nghiệm hơn so với những hạt khác ví dụ như [[neutron]] và proton bởi vì electron có khối lượng nhỏ hơn và do vậy có [[sóng vật chất|bước sóng de Broglie]] dài hơn ở cùng một mức năng lượng.
 
Electron có vai trò cơ bản ở nhiều hiện tượng [[vật lý học|vật lý]], như [[điện]], [[từ học]], [[hóa học]] và [[độ dẫn nhiệt]]. Ngoài ra nó cũng tham gia vào [[tương tác cơ bản|tương tác]] [[sóng hấp dẫn|hấp dẫn]], [[lực Lorentz|điện từ]] và [[tương tác yếu|yếu]].<ref name="anastopoulos1" /> Vì một electron mang điện tích, bao xung quanh nó là [điện trường]], và nếu electron chuyển động tương đối với một người quan sát, nó sẽ cảm ứng một [[từ trường]]. Trường điện từ tạo ra bởi những nguồn khác sẽ ảnh hưởng đến chuyển động của hạt electron tuân theo [[lực Lorentz|định luật lực Lorentz]]. Electron phát ra hay hấp thụ năng lượng dưới dạng các [[photon]] khi chúng chuyển động gia tốc. Các thiết bị ở phòng thí nghiệm có khả năng bẫy từng electron đơn lẻ cũng như các [[Plasma (vật lý)|electron plasma]] bằng sử dụng điện từ trường. Những [[kính thiên văn]] đặc biệt có thể phát hiện electron plasma trong [[không gian ngoài thiên thể|không gian vũ trụ]]. Electron tham dự vào nhiều ứng dụng thực tiễn như [[điện tử học]], [[Hàn (công nghệ)|hàn tia điện tử]], [[ống tia âm cực]], [[kính hiển vi điện tử]], [[trị liệu bức xạ]], [[laser electron tự do]], [[máy dò khí ion hóa]] và [[máy gia tốc hạt]].