Khác biệt giữa các bản “Quân chủ chuyên chế”

Đã lùi lại sửa đổi 55933300 của 2001:EE0:4582:BD10:512C:882E:D4A8:3DF1 (thảo luận)
(lam cho hay hon)
(Đã lùi lại sửa đổi 55933300 của 2001:EE0:4582:BD10:512C:882E:D4A8:3DF1 (thảo luận))
Thẻ: Lùi sửa
{{redirect|Đế chế|Age of Empires (trò chơi điện tử)|trò chơi điện tử}}
{{Chế độ quân chủ}}
{{Các dạng chính phủ}}la cai quan chu truyen che
'''Quân chủ chuyên chế''', '''chế độ quân chủ tuyệt đối''', là [[chế độ chính trị|chính thể]] mà [[chế độ quân chủ|quân chủ]] nắm thực quyền. [[Hiến pháp]] không tồn tại trong chế độ này. Chế độ quân chủ chuyên chế đã có mặt từ thời cổ đại và phát triển mạnh tại các quốc gia [[phong kiến]] phương Đông. Chế độ này thịnh hành ở các nước châu Âu vào các [[thế kỷ 17]] và 18.<ref>Ellen Judy Wilson, Peter Hanns Reill, ''Encyclopedia of the Enlightenment'', trang 1</ref>
 
Chế độ quân chủ chuyên chế cổ đại coi quân chủ tương đương với thần thánh, quân chủ là hình ảnh của thần thánh ở trần thế, lời của quân chủ là ý muốn của thần thánh vì quân chủ là người duy nhất có thể gặp và nói chuyện với thần thánh. Và dân chúng phải phục tùng quân chủ như phục tùng thần thánh. Ở [[Ai Cập cổ đại]], [[Pharaoh]] được coi là hình ảnh của thần Bầu trời [[Horus]] trên trần thế. Hình ảnh trên bia đá [[Bộ luật Hammurabi]], vị vua này đang tiếp nhận ý muốn của thần Công lý Shamash,....
<br />
Sang thời phong kiến, đặc biệt ở các nước [[Á Đông]], chế độ quân chủ chuyên chế mang tính chất thế tục hơn, tuy nhiên điều không thay đổi là quân chủ vẫn là người nắm giữ quyền lực tối cao nhưng đã phải dùng tới một bộ máy quan liêu phức tạp từ trung ương tới địa phương để cai trị đất nước.
Một ví dụ điển hình về chế độ quân chủ chuyên chế châu Âu là nước [[Pháp]] dưới triều vua [[Louis XIV của Pháp|Louis XIV]]. Các vua Pháp trước thời Louis XIV đã xây dựng chế độ quân chủ tập quyền ở một mức độ nào đó, nhưng Louis XIV mở rộng hơn hẳn. Vào đầu [[thế kỷ 18]], tất cả những người bảo hoàng và phê bình trên khắp nước Pháp và [[châu Âu]] đều coi uy quyền của ông là độc đoán.<ref>Ellen Judy Wilson, Peter Hanns Reill, ''Encyclopedia of the Enlightenment'', trang 203</ref> Chế độ quân chủ chuyên chế của ông cũng được các nước [[Đế quốc Nga|Nga]], [[Vương quốc Phổ|Phổ]] và [[Đế quốc Áo|Áo]] noi theo.<ref>Usha Bhatt, ''A Complete Course In Political Science'', trang 118</ref> Đời vua [[Pyotr I của Nga|Pyotr Đại Đế]], nhà vua cải cách xây dựng chế độ quân chủ chuyên chế Nga, nắm quyền kiểm soát Giáo hội nước Nga khi đó.<ref>Martha Moore, ''Kaplan AP European History 2009'', tang 71</ref> Cùng thời, vua Phổ là [[Friedrich Wilhelm I của Phổ|Friedrich Wilhelm I]] tin chắc rằng một Quân vương phải sáng suốt, và phải là vị cha uy quyền chuyên chính của toàn dân.<ref name="Ellen206"/> Trong thời đại này, các chế độ quân chủ chuyên chế thường được hỗ trợ bởi một lực lượng [[Quân đội thường trực]]<ref>Rudolf Vierhaus, ''Germany in the Age of Absolutism'', trang 146</ref>, mà vị vua - chiến binh kinh điển là [[Friedrich II của Phổ|Friedrich II Đại Đế]] - một vị vua lớn trong lịch sử nước Phổ.<ref name="Ellen206">Ellen Judy Wilson, Peter Hanns Reill, ''Encyclopedia of the Enlightenment'', trang 206</ref>
 
Trong thời đại của [[Thời kỳ Khai sáng|trào lưu triết học Khai sáng]] mới mẻ, nền quân chủ chuyên chế Pháp suy yếu trong khi hai nền quân chủ chuyên chế của [[người Đức]] là Áo và Phổ thì tiến hành [[đổi mới|cải cách]] tiến bộ và chấp nhận lý tưởng Khai sáng, với những ông vua năng động như [[Joseph II của đế quốc La Mã Thần thánh|Joseph II]] nước Áo và [[Friedrich II của Phổ|Friedrich II Đại Đế]] nước Phổ.<ref>Rudolf Vierhaus, ''Germany in the Age of Absolutism'', trang 83</ref> Đó gọi là chế độ "[[quân chủ chuyên chế Khai sáng]]", tuy nhiên nó vẫn có hạn chế; đời vua Friedrich II Đại Đế, vị vua anh minh này vẫn trị vì độc đoán, nền quân sự và hành chính Phổ vẫn khắc nghiệt.<ref>Rudolf Vierhaus, ''Germany in the Age of Absolutism'', các trang 114-115.</ref> Ánh sáng của trào lưu triết học đương thời cũng soi sáng cả chế độ quân chủ chuyên chế [[Tây Ban Nha]] đương thời.<ref>Ellen Judy Wilson, Peter Hanns Reill, ''Encyclopedia of the Enlightenment'', trang 395</ref>
 
== Xem thêm ==