Khác biệt giữa các bản “Dận Tự”

n
không có tóm lược sửa đổi
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
n
|tước vị=[[Hoàng tử]] [[nhà Thanh]]
}}
'''Ái Tân Giác La DậnDoãn Tự''' ([[chữ Mãn]]: {{lang|mnc|{{MongolUnicode|lang=mnc|1=ᠶᡡᠨ ᠰᡟ}}}}, âm Mãn: Yvn Syʼ, [[chữ Hán]]: 爱新觉罗胤, [[bính âm]]: Yūn Sy; [[29 tháng 3]], [[1681]] - [[5 tháng 10]], [[1726]]), là [[Hoàng tử]] thứ 8 tính trong số những người con sống tới tuổi trưởng thành của [[Thanh Thánh Tổ]] Khang Hi Đế.
 
== TiểuThân sửthế ==
 
'''Doãn Tự''' nguyên danh là '''Dận Tự''' ([[chữ Mãn]]: {{lang|mnc|{{MongolUnicode|lang=mnc|1=ᡳᠨ ᠰᡟ}}}}, [[chữ Hán]]: 胤祉, bính âm: In Sy) sinh vào ngày 10 tháng 2 (âm lịch) năm Khang Hi thứ 20 ([[1681]]) là con trai duy nhất của [[Lương phi (Khang Hy)|Lương phi]]. Sau này khi [[Ung Chính Đế]] lên ngôi đã đổi tên ông thành '''Doãn Tự''' để tránh kị huý. Vì sinh mẫu ông chỉ là một cung nữ giặt đồ của Tân giả khố, thân phận thấp hèn nên ông được nuôi dưỡng bởi [[Huệ phi (Khang Hy)|Huệ phi]], sinh mẫu của Hoàng trưởng tử [[Dận Thì|Dận Thì]].
 
Chính vì xuất thân hèn kém của mình mà ông đã cố gắng vượt qua những khó khăn, chuyên tâm học hành, rèn giũa nhân phẩm. Dần dần, ông đã được [[Khang Hi Đế]] chú ý và rất được quý mến. '''Dận Tự''' được trao nhiều quyền hành trong triều đình và được Dụ Hiến Thân vương [[Phúc Toàn]] khen ngợi trước mặt [[Khang Hi Đế]]. Năm 18 tuổi, '''Dận Tự''' được [[Khang Hi Đế]] ban cho tước vị '''Bối lặc''' (貝勒).
 
== TranhCuộc giành ngôi báusống ==
 
=== Tranh giành ngôi báu ===
Ngôi vị [[Thái tử]] ban đầu đã được [[Khang Hi Đế]] lựa chọn là [[Dận Nhưng]]. Tuy nhiên, [[Dận Nhưng]] này ngày càng truỵ lạc trác táng, chỉ biết mưu đồ riêng cho mình nên [[Khang Hi Đế]] đã phế truất ngôi vị [[Thái tử]] của [[Dận Nhưng]]. Năm [[1708]], [[Dận Nhưng]] bị tước bỏ ngôi vị [[Thái tử]] và bị nhốt tại phủ đệ của mình dưới sự quản thúc của '''Dận Tự''' theo lệnh của [[Khang Hi Đế]]. '''Dận Tự''' lợi dụng cơ hội này đã chiêu dụ những người trước đây ủng hộ [[Dận Nhưng]] về phe mình. Dưới sự ủng hộ mạnh mẽ của các quan trong triều do nhân cách đạo đức tốt và vốn kiến thức sâu rộng của mình, '''Dận Tự''' trở thành một đối thủ sáng giá trong việc tranh ngôi [[Thái tử]] với các [[Hoàng tử]] khác.
 
[[Khang Hi Đế]] đau buồn, thất vọng vì những người con của mình ''"nồi da xáo thịt, huynh đệ tương tàn"''. Năm [[1709]], [[Khang Hi Đế]] phục vị [[Thái tử]] cho [[Dận Nhưng]]. Ba năm sau, [[Khang Hi Đế]] tiếp tục tước bỏ ngôi [[Thái tử]] của [[Dận Nhưng]]. [[Khang Hi Đế]] lại vô cùng tức giận vì sự khoa trương của '''Dận Tự''' sau cuộc thăm dò ý kiến của các quan trong triều về việc chọn [[Thái tử]] đó nên đã tước bỏ phong vị '''Bối lặc''' (貝勒) của ông. Một số nhà sử học cho rằng, [[Khang Hi Đế]] nhận ra rằng tham vọng ngai vàng của '''Dận Tự''' quá lớn khiến cho ông dần bị thất sủng trong mắt cha mình. Một số người cho rằng, Thập Tứ a ca [[Dận Đề]], là người được [[Khang Hi Đế]] kì vọng có thể kế vị ngai vàng của mình.
 
=== Thời Ung Chính ===
Sau khi lên ngôi, [[Ung Chính Đế]] đã chọn ngay một hội đồng cố vấn mới cho mình bao gồm hai người em là Bát a ca '''Doãn Tự''', Thập Tam a ca [[Dận Tường|Doãn Tường]], các đại thần ''Trương Đình Ngọc'', ''Mã Tề'' và người cậu đã góp công trong việc đưa mình lên ngôi là [[Long Khoa Đa]].
 
Năm [[Càn Long]] thứ 43 ([[1778]]), được [[Càn Long Đế]] phục hồi tước hiệu.
 
==== Ý nghĩa của ''"A Kỳ Na"'' ====
Nhiều học giả cho rằng đây là một thuật ngữ của người [[Mãn Châu]] khi dịch ra Hán tự có nghĩa là "heo". Tuy nhiên, số khác cho rằng chữ này có nghĩa là "đáng hổ thẹn", "cá nằm trên thớt" hay "thịt nằm trên thớt".