Khác biệt giữa các bản “Tất-đạt-đa Cồ-đàm”

Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
 
=== Cuộc sống ban đầu và hôn nhân ===
Tất-đạt-đa được sinh ra tại vườn [[Lâm-tỳ-ni|Lumbini]] (zh. 嵐毘尼, sa., pi. LumbinīLâm-tỳ-ni), ngày nay thuộc Nepal.
:''[[Kinh Bản Sinh]] (Jataka) ghi về nhân duyên làm thân mẫu Phật của bà Maya như sau: cách đây 91 đại kiếp Trái đất, đã có 1 vị Phật Chánh Đẳng Giác tên là Vipassī ([[Phật Tỳ-bà-thi]]) ra đời. Có một công nương (con một vị đại thần trong triều đình) đã cúng dường Phật Tỳ-bà-thi với lòng chí thành và ước nguyện rằng trong tương lai, cô sẽ được làm mẹ của 1 vị Phật. Đức Phật Tỳ-bà-thi đã thọ ký cho cô sẽ được như nguyện. Công nương đó chính là tiền kiếp của hoàng hậu Maya''
 
[[Tập tin:BabyBuddha.JPG|thumb|300x300px|Nhà tiên tri [[A Tư Đà|Asita]] (A-tư-đà) dự đoán sau này đứa trẻ Tất-đạt-đaSiddhartha sau này sẽ trở thành đấng giác ngộ và truyền dạy chánh pháp cho thế gian]]
Trước đó mười tháng, trong khi được vua cho phép giữ tám giới thanh tịnh nhân dịp lễ cầu mưa (Asadh Utsav), tại thành KapilavatthuKapilavastu (Ca Tỳ La Vệ-tỳ-la-vệ), hoàng hậu MāyāMaya nằm mộng thấy một con voi trắng sáu ngà, vòi cuốn một hoa sen lớn màu trắng, từ trên trời bay xuống chui vào hông phải của bà, lúc đó bà cảm thấy thân tâm khoái lạc, sáng chói như ánh trăng rằm. Thức dậy, bà đem chuyện giấc mộng kỳ lạ kể cho nhà vua nghe. Nhà vua liền cho mời 64 nhà tiên tri Bà-la-môn đến giải mộng; các vị này đoán là hoàng hậu đã mang thai và hoàng tử sắp được sinh ra sẽ là một đại đế hoặc một thánh nhân tiếng tăm lừng lẫy.
 
Theo các kinh điển Phật giáo, ngay từ lúc sinh ra, ông đã có đầy đủ tướng tốt ([[Ba mươi hai tướng tốt]]). Tên được chọn là Siddhartha (Tất-Đạt-Đa) có nghĩa là ''“người thành đạt nguyện vọng”''.
 
Lúc này Vua Tịnh PhạnSuddhodana nghe 1 tin đồn sẽ có 1 vị cao nhân đến thăm. Người đó là tu sĩ AsittaAsita (A--Đàđà), đã chứng thiền tới cấp rất cao - [[Phi tưởng phi phi tưởng]]. Khi xem các tướng của thái tử thì Thái tử giơ 1 chân lên đầu A-Tư-ĐàAsita, ngài nhìn xuống lòng bàn chân và nói ''"Dưới 2 lòng bàn chân của thái tử, có hình bánh xe ngàn căm và 32 tướng tốt, sau này chắc chắc thái tử sẽ là một nhà tu hành đắc đạo, hoặc là một chuyển luân thánh vương cai trị toàn Ấn Độ"''. Khi tiên nhân Asita vừa nói xong ngài bật khóc, vua Tịnh PhạnSuddhodana hỏi tại sao khóc thì tiên nhân Asita đáp lại rằng ''"sau này tôi không thể nghe 1 bậc thánh nhân giảng pháp vì tôi đã quá già rồi"'' (tu sĩ Asita đã tiên tri được rằng thọ mạng của ông sắp hết, ông sẽ qua đời trước khi Tất-Đạt-ĐaSiddhartha thành đạo). Nói xong vua cha Tịnh PhạnSuddhodana bực tức, nói rằng ''"Con ta sẽ là 1 bậc chuyển luân thánh vương, và sẽ là 1 Sát Đế Lỵ, nên tôi xin mời tiên nhân về cho, tôi còn phải cho các thần dân xem con tôi đã"''. Lúc này Tiên nhân Asita đi về và nén lại giữa đám đông để nhìn mặt của thái tử và đệ tử ông cũng có hỏi rằng ''"tại sao ngài không về"'', Asita đáp ''"Vì ta đang nhìn cả 1 vũ trụ lần cuối"''.
 
[[Tập tin:Prince Siddhartha with his maternal aunt Queen Mahaprajapati Gotami.JPG|thumb|240px|Tranh vẽ thái tử Tất-đạt-đaSiddhartha và bà Ma-ha-ba-xà-ba-đềMahaprajapati (tranh vẽ theo phong cách Hy Lạp cổ)]]
Bảy ngày sau khi sinh thì hoàng hậu Maya - mẹ của Tất-đạt-đaSiddhartha mất, ông được người dì ruột là ''Mahāpajāpatī Gotamī'' (hv. Ma-ha-ba-xà-ba-đề, zh. 摩呵波闍波提) - ''[[Kiều Đàm Di|Đại-Ái-Đạo Kiều Đàm Di]]'' chăm sóc. Bà Gotamī là em gái của hoàng hậu Maya (cả hai cùng kết hôn với vua Tịnh PhạnSuddhodana) đã tình nguyện nhận nuôi dưỡng Thái tử Tất-đạt-đaSiddhartha, còn con ruột của mình là Nanda thì giao lại cho người vú chăm sóc. Về sau, khi Tất-đạt-đaSiddhartha đã đắc đạo, Bà Gotamī đã xin Phật cho phép xuất gia, trở thành nữ đệ tử (Tỳ khưukheo ni) đầu tiên của Phật giáo và sau này đã đắc quả [[A-la-hán]]:
:''Kinh Phật nói rằng mẹ của mọi vị Phật đều sẽ qua đời vào 7 ngày sau khi sinh (bởi phước báu quá lớn của việc đản sinh ra Phật sẽ giúp người mẹ xả bỏ thân xác yếu ớt và thọ mạng ngắn ngủi của con người để tái sinh làm thần trên cõi Trời). Sau khi qua đời, bà Maya đã tái sinh làm 1 vị thần trên cõi trời [[Đâu suất]] có tên là Māyādevaputta. Sau này khi thành đạo, Phật Thích Ca đã dùng thần lực để thuyết [[Vi diệu pháp]] cho vị thần (tiền kiếp là mẹ mình) trên cõi trời này để tỏ lòng biết ơn thân mẫu.''
:''Về bà Gotamī, [[Kinh Bản Sinh]] (Jataka) ghi về nhân duyên làm dưỡng mẫu Phật của bà như sau: cách đây 100.000 đại kiếp Trái đất, đã có [[Phật Padumuttara]] truyền đạo trên thế gian. Có một công chúa đã cúng dường Phật với lòng chí thành, một hôm khi đang nghe Phật Liên Hoa thuyết pháp, công chúa nhận thấy có một Tỳ kheo ni thật đáng tôn quý, đứng đầu hội chúng Tỳ kheo ni, và là người nữ đệ tử đạt giác ngộ sớm nhất. Bà liền lập nguyện rằng, trong tương lai, do công đức tu tập, bà sẽ được như vị Tỳ kheo ni ấy. Lời nguyện của bà đã được Đức Phật Padumuttara ấn chứng là sẽ thành tựu trong thời kỳ của Đức Phật GotamaShakya (Thích Ca). Công chúa đó chính là tiền kiếp của bà Gotamī''
 
Do lời tiên đoán rằng thái tử sẽ bỏ đi tu hành "sau khi thấy một người già, một người bệnh, một xác chết và một sa môn" nên vua Tịnh PhạnSuddhodana tìm đủ mọi cách cho Tất-đạt-đaSiddhartha hưởng đầy đủ lạc thú trong hoàng cung, không bao giờ phải nhìn thấy các cảnh khổ đau, bệnh hoạn, già chết ở đời.
 
Tất-đạt-đaSiddhartha đã sống một cuộc sống thanh tịnh. Vua cha Tịnh PhạnSuddhodana vốn muốn con ông nối nghiệp mình nên không muốn thái tử đi tu. Ông đã cho nhiều người danh tiếng dạy dỗ cho con rất kỹ lưỡng, cho thái tử hưởng đầy đủ vinh hoa phú quý, nhất là không để thái tử tiếp xúc với cảnh khổ của cuộc đời. Sau này, Phật kể lại: ''"Đời sống của ta (lúc bấy giờ) thật là tế nhị, vô cùng tinh tế. Trong hoàng cung, chỗ ta ở, phụ hoàng có đào ao, xây những đầm sen. Khi sen xanh đua nhau khoe màu ở đây thì sen đỏ vươn mình phô sắc phía bên kia, và trong đầm bên cạnh sen trắng đua nhau khoe vẻ đẹp dưới ánh nắng ban mai. Trầm hương của ta dùng đều là loại thượng hảo hạng từ xứ Kāsi đưa về. Khăn và xiêm áo của ta cũng may toàn bằng hàng lụa bậc nhất từ Kāsi chở đến"''.
 
[[Tập tin:Prince Siddhattha and Princess Yasodhara's marriage.jpg|thumb|300px|Tranh vẽ đám cưới của thái tử Tất-đạt-đaSiddhartha với công chúa Da-du-đà-laYaśodharā, người vợ của Phật trước khi ông xuất gia]]
Năm lên 17 tuổi, Tất-đạt-đaSiddhartha kết hôn với công chúa ''Yaśodharā'' (Da-du-đà-la, zh. 耶輸陀羅) của thị tộc Koli.
:''Theo [[Kinh Bản Sinh]], cách đây 4 A tăng kỳ và 100.000 kiếp Trái Đất, tiền thân của Tất-đạt-đa là tu sĩ Sumedha (Thiện Huệ). Khi đó có đức Phật tại thế là Dīpankara ([[Nhiên Đăng Cổ Phật|Phật Nhiên Đăng]]). Sumedha nhìn thấy Phật Dīpankara tận mắt, liền phát nguyện sẽ cố gắng tu học cho đến khi được hoàn toàn giác ngộ như Phật. Sumedha xin được hoa sen của 1 cô gái tên là Sumita, chàng chí thành tung năm hoa sen của mình lên không trung để cúng dường Phật. Sumita cũng trao cho chàng 2 bông hoa sen nhờ dâng cúng dùm, với tâm nguyện rằng đời đời kiếp kiếp [[luân hồi]] về sau sẽ luôn là vợ của Sumedha, trợ giúp chàng trong muôn kiếp luân hồi cho tới khi chàng thành Phật. Sau đó, Sumedha còn nằm sát đất, lấy thân mình để giúp Phật bước qua vũng lầy. Đức Phật Dīpankara hoan hỉ thọ ký rằng 2 người sẽ đạt tâm nguyện: Sumedha sẽ thành Phật hiệu là Sākyamuni (Thích-Caca Mâu-Nini) trong đời Hiền kiếp (Bhadra kalpa), còn cô gái Sumita sẽ luôn là vợ của chàng trong các kiếp luân hồi, cho tới khi chàng thành Phật.''
:''Tu sĩ Sumedha thời xa xưa đó chính là tiền kiếp của thái tử Tất-đạt-đaSiddhartha, còn cô gái Sumita chính là tiền kiếp của công chúa Da-du-đà-laYaśodharā.''
 
Tuy thế, theo mô tả của các kinh điển Phật giáo, các dục lạc không thể giữ chân Tất-đạt-đaSiddhartha. Do nhân duyên không thể tránh khỏi, sau bốn lần ra bốn cửa thành và thấy cảnh người già, người bệnh, người chết và một vị tu sĩ, thái tử Tất-Đạt-ĐaSiddhartha phát tâm tu hành. Rồi trong một đêm, ông lặng lẽ từ biệt hoàng cung, quyết định sống cảnh không nhà của một tu sĩ.
:''Tương truyền rằng, cả bốn người trong cảnh ngộ vừa kể là do các vị thần trên thiên giới biến hóa thành nhằm nhắc nhở ông lên đường tu thành [[Phật quả]]. Tất-đạt-đaSiddhartha thấy rằng ba cảnh đầu tượng trưng cho cái [[Khổ (Phật giáo)|Khổ]] trong thế gian và hình ảnh tu sĩ chính là cuộc đời của ông.''
 
<gallery>
Image:Queen Maya, Borobudur.jpg|Hoàng hậu Maya trên xe ngựa ghé qua Lumbini.
Image:SiddhartaBirth.jpg|Thái tử ra đời từ hông phải gần Lumbini.
Image:SudhodannaAndHisCourt.jpg|Vua Tịnh PhạnSuddhodana và đoàn tùy tùng.
</gallery>
 
Người dùng vô danh