Khác biệt giữa các bản “John Tyler”

n
chính tả, replaced: đât → đất using AWB
n (chính tả, replaced: đât → đất using AWB)
 
'''John Tyler''' ([[29 tháng 3]] năm [[1790]] - [[18 tháng 1]] năm [[1862]]) là [[Tổng thống Hoa Kỳ]] thứ 10 tại nhiệm từ năm 1841 đến năm 1845. Trong cuộc [[Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ|bầu cử Tổng thống]] năm 1840, ông được [[Đảng Whig (Hoa Kỳ)|Đảng Whig]] bầu chọn để đứng ra để đồng ứng cử với Tổng thống [[William Henry Harrison]]. Sau khi Harrison đắc cử, Tyler trở thành [[Phó Tổng thống Hoa Kỳ]] thứ 10 vào năm 1841. Tuy nhiên, Tyler chỉ giữ chức vụ này trong một khoảng thời gian ngắn. Khi Tổng thống lúc bấy giờ là Harrison qua đời vào tháng 4 năm 1841 (chỉ 1 tháng sau khi nhậm chức), Tyler lên giữ chức vụ Tổng thống để thay cho người tiền nhiệm quá cố. Ông ủng hộ việc quyền lực chính trị thuộc về chính phủ các [[Tiểu bang Hoa Kỳ|tiểu bang]] thay vì [[Chính quyền liên bang Hoa Kỳ|chính phủ liên bang]]. Đồng thời, với cương vị là Tổng thống, ông chỉ áp dụng các chính sách mang tính [[chủ nghĩa dân tộc]] khi mà các chính sách đó không xâm phạm đến quyền lực của các bang. Sự thăng chức đầy bất ngờ của Tyler đã trở thành sự đe dọa cho tham vọng trở thành chủ nhân [[Nhà Trắng]] của [[Henry Clay]] và các [[Chính khách|chính trị gia]] khác. Do đó, ông đã phải chịu sự ghẻ lạnh từ cả hai [[Đảng phái chính trị|đảng chính trị]] lớn thời bấy giờ.
 
Tyler được sinh ra trong một gia đình danh giá ở [[Tiểu bang Hoa Kỳ|tiểu bang]] [[Virginia]] và trở thành một nhân vật quốc gia trong thời điểm chính trị [[Hoa Kỳ]] có sự biến động. Vào những năm 1820, đảng chính trị duy nhất tại Hoa Kỳ là [[Đảng Dân Chủ-Cộng Hòa]] bị phân tách thành nhiều đảng phái khác nhau. Ban đầu, ông là một người theo [[Đảng Dân chủ (Hoa Kỳ)|Đảng Dân Chủ]]. Tuy nhiên, ông lại bất đồng với Tổng thống [[Andrew Jackson]] (đảng Dân Chủ) trong cuộc [[khủng hoảng vô hiệu hóa]] (tiếng Anh: Nullification Crisis). Đồng thời, ông chỉ trích Tổng thống Jackson vì nhận thấy Jackson đã vi phạm vào nhiều quyền của các tiểu bang cũng như đã quá lạm dụng [[quyền hành pháp]] của mình trong cuộc [[Chiến tranh Ngân Hàng]]. Những điều trên đã dẫn đến việc Tyler quyết định đi theo phía Đảng Whig. Trước khi bước vào Nhà Trắng, ông từng là dân biểu của [[Hạ viện]] bang Virginia cũng như là [[Thống đốc]] của tiểu bang này. Đồng thời ông cũng là dân biểu của cả [[Hạ viện Hoa Kỳ|Hạ Viện]] và [[Thượng viện Hoa Kỳ|Thượng Viện Hoa Kỳ]]. Trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 1840, Đảng Whig đã lựa chọn đặt tên ông lên lá phiếu bầu để lôi kéo những người ở miền Nam đâtđất nước ủng hộ việc quyền lực thuộc về chính phủ các tiểu bang. Điều này dẫn đến kết quả là Tổng thống [[Martin Van Buren]] thất bại trong cuộc vận động tái tranh cử của ông.
 
Do sự ra đi đột ngột của Tổng thống Harrison, Tyler trở thành vị Phó tổng thống đầu tiên kế vị chức vụ Tổng thống mà không cần bỏ phiếu. Thêm vào đó, vì người tiền nhiệm quá cố Harrison chỉ đảm nhiệm chức vụ của mình trong vòng một tháng, nên Tyler là người đảm nhiệm chức Tổng thống mà không phải qua bầu cử lâu nhất trong lịch sử nước Mỹ. Trước sự mập mờ của [[Hiến pháp Hoa Kỳ|Hiến Pháp Hoa Kỳ]], Tyler đã nhanh chóng tuyên thệ, chuyển vào sống trong Nhà Trắng, cũng như là bắt đầu nắm giữ toàn quyền của Tổng thống. Việc làm này đã trở thành tiền lệ cho [[Thứ tự kế vị Tổng thống Hoa Kỳ|thứ tự kế vị Tổng thống]] được quy định trong [[Tu chính án hiến pháp|Tu chánh án]] thứ 25 của Hiến Pháp Hoa Kỳ. Tyler nhận thấy rằng nhiều nền tảng chính trị của Đảng Whig đi ngược lại với Hiến Pháp, nên ông đã phủ quyết rất nhiều bản dự luật thông qua bởi chính đảng của ông. Nhận thấy rằng Tổng thống nên có quyền đưa ra chính sách thay vì [[Quốc hội Hoa Kỳ|Quốc Hội]], ông đã tìm cách bỏ qua các giá trị nền tảng của Đảng Whig cũng như là phớt lờ Thượng Nghĩ sĩ đến từ [[Kentucky]] là Henry Clay. Điều này đã dẫn đến việc hầu hết [[Nội các Hoa Kỳ|Nội các]] của Tổng thống Tyler từ chức rất sớm trong nhiệm kỳ của ông. Đồng thời những người trong Đảng Whig đã đặt [[Biệt hiệu|biệt danh]] cho ông là "His Accidency" cũng như là trục xuất ông ra khỏi Đảng của họ. Ngoài ra, Tyler cũng là vị Tổng thống đầu tiên chứng kiến sự phủ quyết của mình bị phủ quyết ngược lại bởi Quốc Hội. Mặc dù gặp phải khá nhiều bế tắc trong các chính sách đối nội, ông lại đạt được khá nhiều thành tựu trong chính sách đối ngoại. Tiêu biểu của điều này là ông đã ký kết [[Hiệp định Webster - Ashburton]] với Anh Quôc hay là [[Hiệp định Wanghia]] với [[nhà Thanh]].
{{thể loại Commons|John Tyler}}
 
{{DEFAULTSORT:Tyler, John}}
[[Thể loại:Tổng thống Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Lịch sử Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Người Mỹ gốc Anh]]
[[Thể loại:Tử vong do đột quỵ]]
 
{{DEFAULTSORT:Tyler, John}}