Khác biệt giữa các bản “Chiến dịch Tĩnh Nan”

Vào tháng 7 năm 1399, những tin tức của cuộc nổi dậy đã truyền đến Nam Kinh. [[Minh Huệ Đế]] đã ra lệnh loại trừ những người có liên quan đến Yên vương và bắt đầu tập trung quân đội để tấn công.<ref>''Mingjian Gangmu'', Volume 2: 棣反書聞。帝告太廟,削棣屬籍,廢為庶人。詔示天下。以(耿)炳文太祖時宿將,拜征虜大將軍。</ref><ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 是月,燕王反書聞。齊泰請削燕屬籍,聲罪致討。或難之,泰曰:「明其為賊,敵乃可克。」遂定議伐燕,布告天下。</ref> Một tổng hành dinh cho cuộc tấn công đã được thiết lập tại [[Chính Định]], [[Hà Bắc (Trung Quốc)|tỉnh Hà Bắc]].<ref>''[[Minh sử|History of Ming]]'', Volume 142: 暴昭,潞州人。.</ref>
 
Đã có rất nhiều tướng lĩnh bị [[Minh Thái Tổ]] thanh trừng,việc thiếu các tướng có kinh nghiệm là một nỗi lo của triều đình. Không có chọn lựa khác, triều đình cử lão tướng Cảnh Tinh Văn lúc đó đã 65 tuổi làm chủ soái và dẫn theo 13 vạn đại quân lên phía bắc.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 炳文等瀕行,上戒之曰:「昔蕭繹舉兵入京,而令其下曰:『一門之內,自極兵威,不祥之甚。』今爾將士與燕王對壘,務體此意,毋使朕有殺叔父名。」</ref> Vào ngày 13 tháng tám8, đại quân đến [[Chính Định]].<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 八月,己酉,耿炳文師次真定。</ref> Để chuẩn bị cho cuộc tấn công, đại quân đã chia ra và đóng quân ở [[Hà Giản]], [[Trịnh Châu|Trịnh châu]] và [[Hùng (huyện)]] riêng rẽ. Vào ngày 15 tháng tám8, Chu Đệ bất ngờ tập kích quân triều đình tại [[Hùng (huyện)]] và [[Trịnh Châu|Trịnh châu]] và chiếm giữ cả hai của thành trong khi sáp nhập quân đội vào lực lượng của mình.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 壬子,.</ref>
 
Một tướng dưới quyền Cảnh Tinh Văn đầu hàng Chu Đệ và thông báo cho Chu Đệ vị trí của Cảnh Tinh Văn. Chu Đệ cho viên tướng đó quay lại và nói cho Cảnh Tinh Văn biết rằng quân Yên đang đến và nên chuẩn bị giao tranh.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 會炳文部將張保來降,言「炳文兵三十萬,先至者十三萬,分營滹沱河南北。」王厚撫保,遣歸,使詐言「被執得脫,且具陳雄、鄚敗狀,燕兵旦夕至。」.</ref>
Vào ngày 24 tháng 8, quân Yên đến [[Vô Cực]]. Dựa trên các thông tin thu thập được từ các người dân địa phương và quân triều đình đầu hàng, họ đã bắt đầu chuẩn bị để tấn công quân đội triều đình.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 3: 壬戌,未至真定二十裡,獲采樵者,詢知炳文軍惟備西北,其東南無備。上率三騎先至東門,突入其運糧車中,擒二人問之,其南岸之營果移於北岸,由西門而營,直抵西山。</ref>
 
Quân Yên bất ngờ đột kích quân đội của Cảnh Tinh Văn ngày hôm sau, và một cuộc chiến toàn diện xảy ra sau đó. Bản thân Chu Đệ đích thân chỉ huy tấn công vào bên cánh của quân Minh và đánh bại Cảnh Tinh Văn. Hơn 3,.000 người đầu hàng Chu Đệ, số còn lại bỏ chạy về Chân Định.Tướng Gu Cheng đầu hàng Chu Đệ.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 炳文出城逆戰,張玉、譚淵、朱能等率眾奮擊,王以奇兵出其背,循城夾攻,橫衝其陣,炳文大敗,奔還。朱能與敢死士三十餘騎,追奔至滹沱河東。炳文眾尚數萬,復列陣向能。能奮勇大呼,衝入炳文陣,南軍披靡,蹂藉死者甚眾,棄甲降者三千餘人。</ref><ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 3: 上將輕騎數十,繞出城西,先破其二營。適炳文送使客出,覺之奔還,.</ref> Vài ngày sau đó,Chu Đệ dẫn quân đánh Chân Định nhưng không hạ được. Ngày 29 tháng 8, quân Yên rút về Bắc Bình.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 3: 丙寅,攻真定二日未下。上曰:「攻城下策,徒曠時日,鈍士氣。」遂命班師。</ref> Gu Cheng đã được gửi trở lại với Bắc Bình để hỗ trợ [[Chu Cao Sí]] phòng thủ thành này.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: (顧)成遂降,王遣人送北平,輔世子居守。</ref>
 
=== Chiến dịch thứ hai ===
 
==== Trận chiến Trịnh trấn ====
Vào ngày 19 tháng 10, quân Yên tập trung tại [[Huệ Châu]] và bắt đầu tháng trở lại Bắc Bình.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 4: 乙卯,我軍至會州,命張玉將中軍,鄭亨、何壽充中軍左、右副將;朱能將左軍,朱榮、李浚充左軍左、右副將;李彬將右軍,徐理、孟善充右軍左、右副將;徐忠將前軍,陳文、吳達充前軍左、右副將;房寬將後軍,和允中、毛整充後軍左、右副將;以大寧歸附之眾分隸各軍。丁巳,師入松亭關。</ref> Ngày 5 tháng 11, đại quân Yên đã ở vùng ngoại ô của Bắc Bình và đánh bại các lực lượng trinh sát của Lý Cảnh Long.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 5: 庚午,師至孤山,訊知李景隆軍鄭村壩。我邏騎至白河,還言河水流澌,兵不可度,又聞景隆列陣于白河西。是日,大雪初霽。上默禱曰:「天若助予,則河冰合。」是夜,起營。達曙白,河冰已合。於是會師畢度。諸將進賀曰:「同符光武滹沱之瑞,上天祐助之徵也。」上曰:「成敗亦惟聽於天耳。」時景隆遣都督陳暉領騎萬餘來哨而行道相左,暉探知我軍度河,從後追躡,其眾方度,上率精騎還擊之,斬首無算,暉餘眾奔度,河冰忽解,溺死甚眾,獲馬二十餘匹,暉僅以身免。</ref> Quân đội hai bên đã tập trung tại Trịnh trấn cho một trận đánh lớn diễn ra trong mộtcùng ngày, và quân đội của Lý Cảnh Long bị nghiền nát.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 5: 諜報景隆馭軍嚴刻,士卒多躡履執戟,盡夜立雪中,不得息,凍死及墮指者甚眾,臨戰率不能執兵。上曰:「違天時以自敝,可不勞而勝之。」乃率諸軍列陣而進,遙望敵軍讙動。上曰:「彼亂而囂,可擊也。」以精騎先進,連破其七營,諸軍繼之交戰,自午至酉,上益張奇兵,左右衝擊,大敗景隆兵,斬首數萬級,降者數萬,悉縱遣之。</ref><ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 辛未,戰於鄭村壩,連破其七營,遂逼景隆。燕將張玉等列陣而進,乘勝抵城下,城中兵亦鼓噪而出,內外夾攻,景隆師潰,宵遁。</ref> Khi đêm xuống, Lý Cảnh Long rút lui vội vã khỏi Trịnh trấn, lực lượng triều đình còn lại ở Bắc Bình sau đó đã bị quân Yên bao vây và bị đánh bại.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 5: 是夜,景隆盡棄其輜重,拔眾南遁,遂獲馬二萬餘匹。諸將請追之,上歎曰:「殺傷多矣,降皆釋之,遁者不須追也。況天氣冱寒,饑凍而死者亦不少,宜抑止鋒銳,勿過傷生。」諸將乃止。</ref><ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 5: 時敵兵違九門者尚未知景隆遁,猶固守不退。癸酉,上率兵攻之,破其四營,其餘望風奔遁,所獲兵資器仗不可勝計。</ref>
 
Trận chiến Trịnh trấn đã kết thúc bằng sự rút lui của Lý Cảnh Long trở lại với Đức Châu.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 翌日,九壘猶固守,燕兵次第破其四壘。餘眾聞景隆已走,遂棄兵糧,晨夜南奔。景隆退還德州。</ref> Quân triều đình mất hơn 10 vạn người trong cuộc chiến này.<ref name="Mingjian Gangmu, Volume 2">''Mingjian Gangmu'', Volume 2:.</ref> Vào ngày 9 tháng 11, Chu Đệ trở về Bắc Bình và dâng tấu cho triều đình về ý định của mình để loại bỏ gian thần Quí Tài và Hoàng Tự Thành, tuy nhiên Hoàng Đế từ chối trả lời.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 乙亥,燕王再上書自理,謂「朝廷所指為不軌之事凡八,皆出齊泰、黃子澄等奸臣所枉,請誅之以告天下。」不報。</ref> Trong tháng 12,Vũ Cao bị bãi chức tại Liêu Đông, và Chu Đệ quyết định tấn công [[Đại Đồng, Sơn Tây|Đại Đồng]]. Quân Yên chiếm được Lai Nguyên vào ngày 24 tháng 12, và các đơn vị đồn trú đầu hàng. Ngày mùng 1 tháng 1 năm 1400, quân Yên chiếm được Ngụy châu mà không gặp bất cứ sự phản kháng nào.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 6: 二年正月丙寅朔,上至蔚州,.</ref> Vào ngày 2 tháng 2, quân Yên đến Đại đồng và bắt đầu bao vây thành phố. Do ý nghĩa  quan trọng của Đại Đồng, triều đình đã buộc Lý Cảnh Long phải tăng cường bảo vệ thành một cách vội vã. Tuy nhiên, Chu Đệ đã trở về Bắc Bình trước khi quân triều đình kịp đến, và quân triều đình phải chịu những tổn thất đáng kể dù không chiến đấu.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 6: 我師攻大同,李景隆果來援,引軍出紫荊關。上率師由居庸關回,景隆軍凍餒死者甚眾,墮指者什二三,棄鎧伏於道,不可勝計。</ref>
 
==== Trận chiến Sông Baigou ====
Vào tháng tư 1400, Lý Cảnh Long huy động 60 vận quân và bắt đầu tiến về phía bắc huớng tới phía sông Baigou. Vào ngày 24 tháng tư, quân Yên và quân triều đình chạm trán nhau.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 乙卯,燕師渡玉馬河,營於蘇家橋。</ref> Quân triều đình đã phục kích Chu Đệ và quân Yên đã phải rútchịu tổn thất lớn ban chạyđầu. Quân triều đình đặt địa lôi trên đường rút lui khiến quân Yên tổn thất nặng trên đường trở về trại.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 己未,遇(平)安兵於河側,安伏精兵萬騎邀擊。燕王曰:「平安,豎子耳。往歲從出塞,識我用兵,今當先破之。」及戰,安素驍勇,奮矛直前,都督瞿能父子繼之,所向披靡,燕師遂卻。會千戶華聚、百戶谷允陷陣而入,斬首七級,又執我(南軍)都指揮何清。日色已暝,遂收軍。是役也,真定之師亦至,合兵六十萬,陣列河上,郭英等預藏火器於地中,燕師多死。王從三騎殿後,夜,迷失道,下馬伏地視流,燒稍辨東西,始知營所在,倉猝渡河而北。王還營,令諸軍蓐食。</ref><ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 6: 敵藏火器於地,其所謂「一窠蜂」、「揣馬丹」者,著入馬皆穿,而我軍俱無所複。時夜深,各收軍還營,上親殿后,從者惟三騎,迷所營處。上下馬,視河流,辨東西,營在上流,遂度河,稍增至七騎。是夜,營白溝河北,令軍士秣馬蓐食,俟旦畢度。</ref> Ngày hôm sau, quân triều đình đã tấn công thành công hậu quân của quân Yên<ref>''Mingjian Gangmu'', Volume 2: 明日再戰,能及安擣燕將房寬陣,敗之。</ref> Chu Đệ tự thân chống trả bằng cách tấn công vào trung quân của Lý Cảnh Long. Trận chiến trở nên bếbất tắcphân dothắng bại khi [[Chu Cao Sí]] đến vớiđem quân tiếp viện đến.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 6: 乃令都指揮丘福等以萬餘騎沖其中堅不動,上以精銳數十突入敵軍左掖,殺傷甚眾,.</ref><ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 燕王見事急,親冒矢石,又令大將丘福衝其中堅,不得入,王盪其左,突景隆兵繞出王後,飛矢雨注。王馬三創,凡三易,所射矢三服皆盡,乃提劍,劍鋒復折,馬阻於堤,幾為瞿能、平安所及。王亟走登堤,佯舉鞭招後騎,景隆疑有伏,不敢進,會高煦救至,乃得免。</ref> Lúc này một cơn gió to làm gãy cờ chủ soái của Lý Cảnh Long làm cho quân triều đình hoang mang gây ra hỗn loạn. Chu Đệ nhân cơ hội toàn lực phản kích, đánh bại quân triều đình.<ref>''[[Minh sử|History of Ming]]'', Volume 118: 白溝河之戰,成祖幾為瞿能所及,高煦帥精騎數千,直前決戰,斬能父子于陣。</ref> Hơn 10 vạn người theo hàng Chu Đệ và Lý Cảnh Long lại chạy về Đức Châu một lần nữa.<ref name="Mingjian Gangmu, Volume 2"/><ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 比日晡,瞿能復引眾搏戰,大呼滅燕,斬馘數百。越雋侯俞通淵、陸涼衛指揮滕聚,引眾赴之。會旋風起,折大將旗,南軍陣動,王乃以勁騎繞其後,乘風縱火。能父子及通淵、聚皆死,安與朱能亦敗,官軍大亂,奔聲如雷。郭英等潰而西,景隆潰而南,棄其器械輜重殆盡。燕師追至月樣橋,降十餘萬人。景隆走德州。</ref><ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 6: 會旋風折其大將旗幟,眾大亂,我軍乘風縱火,燔其營,煙焰漲天,郭英等潰而西,李景隆等潰而南,棄輜重、器械、孳畜不可勝計,所賜斧鉞皆得之,斬首數萬級,溺死十余萬,追至雄縣月樣橋,殺溺蹂躪死者複數萬,橫屍百餘裡,降者十余萬,悉放遣之,李景隆單騎走德州。</ref>
 
Vào ngày 27 tháng 4, quân Yên bắt đầu tiến về Đức châu để bao vây thành này. Quân Yên chiếm được Đức châu vào ngày 9 Tháng 5, và Lý Cảnh Long đã buộc phải chạy trốn đến [[Tế Nam]]. Quân Yên đuổi theo ngay lập tức và bao vây [[Tế Nam]] vào ngày 15 Tháng 5, Lý Cảnh Long lại chạy trốn đến Nam Kinh.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 6: 壬戌,我軍乘勝進取德州。辛未,李景隆聞我軍且至,拔德州之眾宵遁。癸酉,命陳亨、張信入德州,籍吏民,收府庫,得糧儲百余萬。.</ref> Mặc dù thua trận để mất toàn bộ quân đội và bị triều thần đàn hặc, Lý Cảnh Long vẫn được tha chết.<ref>''Mingjian Gangmu'', Volume 2: 冬十月,詔李景隆還。赦不誅。御史大夫練子寧、宗人府經歷宋徵、御史葉希賢並言景隆失律喪師,懷貳心,宜誅。黃子澄亦請正其罪以謝天下。皆不聽。子澄拊膺曰:「大事去矣!薦景隆誤國,萬死不足贖罪!」</ref>
 
=== Trận chiến Tế Nam ===
[[Tập tin:济南大明湖公园铁公祠.JPG|nhỏ|160x160px|Đền thờ Tie XuanThiết Huyễn  ở Hồ đại minh, [[Tế Nam]]]]
Thành Tế Nam bị quân Yên bao vây, lực lượng phòng thủ do TieThiết XuanHuyễn và Thặng Vĩnh chỉ huy đã từ chối đầu hàng.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 燕師遂圍濟南,鉉與庸等乘城守禦。王知不可驟克,令射書城中趣降。</ref> Ngày 17 tháng 5, quân Yên chuyển hướng ra sông để nước lũ vào thành.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 6: 辛巳,隄水灌濟南城。</ref> Tie Xuan đã giả vờ đầu hàng và dụ Chu Đệ đến gần cổng thành<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 鉉乃佯令守陴(牆頭)者皆哭,撤守具,遣千人出城詐降。王大喜,軍中懽呼。鉉設計,預懸鐵板城門上,伏壯士闉堵(甕城)中,候燕王入,下板擊之,又設伏,斷城外橋以遏歸師。</ref> Chu Đệ đến gần cổng thành, ông đã bị quân triều đình phục kích và phải chạy trốn trở lại trại. Cuộc bao vây tiếp tục trong ba tháng tiếp theo.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 比王入門中,人呼千歲,鐵板下稍急,傷燕王馬首。王驚覺,易馬而馳。伏發,橋倉猝不可斷,王鞭馬自橋逸去,憤甚,復設長圍攻之。鉉隨宜守禦,燕師持久頓城下者凡三閱月,卒不能下。</ref> Vị trí của Tế Nam là cực kì quan trọng nên Chu Đệ đã quyết định phải chiếm được thành phố. Sau khi gặp nhiều trở ngại trong cuộc bao vây, Chu Đệ chuyển sang việc sử dụng các [[Súng thần công|khẩu pháo]]. Đáp lại, quân phòng thủ dùng kế đặt các tấm bảng viết tên của [[Chu Nguyên Chương]], cha của [[Chu Đệ]], trên đỉnh của các bức tường thành. Chu Đệ đã buộc phải ngừng bắn phá.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 初,燕王之攻真定也,三日不下,即解兵去。惟自以得濟南足以斷南北道,即不下金陵,畫疆自守,亦足以徐圖江、淮,故乘此大破景隆之銳,盡力攻之,期於必拔。不意鉉等屢挫其鋒,又令守陴者詈燕,燕王益憤,乃以大炮攻城。城中不支,鉉書高皇帝神牌,懸之城上,燕師不敢擊。</ref>
 
Trong tháng 6, [[Minh Huệ Đế]] cử một phái viên đến để thương lượng hòa bình, nhưng nó đã bị Chu Đệ từ chối<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 六月,上聞濟南危急,用齊泰、黃子澄計,遣使赦燕罪以緩其師。己酉,命尚寶丞李得成詣燕師,諭王罷兵。王不聽,留之,得成遂附於燕。</ref> Quân tiếp viện của triều đình đến [[Hà Giản]] khoản tháng bảy, và làm gián đoạn đường cung cấp của quân Yên.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 秋,七月,都督平安將兵二十萬,進次河間之單家橋,謀出御河,斷燕餉道。</ref> Với đường cung cấp bị đe dọa, Chu Đệ đã buộc phải rút trở lại với Bắc Bình ngày 16 tháng tám. Các đơn vị đồn trú ở Tế Nam đã đuổi theo và chiếm lại thành Đức Châu.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: (八月)戊申,燕師解圍去,盛庸、鐵鉉追擊,敗之。金兵德州,燕守將陳旭遁,遂復德州。</ref> Cả TieThiết XuanHuyễn và Thặng Vĩnh được thăng chức để chỉ huy thay Lý Cảnh Long. Quân triều đình quay trở lại phương bắc và đóng quân tại  [[Định Châu]]  và [[Thương Châu, Hà Bắc]].<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 九月,辛未,擢鐵鉉山東布政使,參贊軍務,尋進兵部尚書。封盛庸為曆城侯,授平燕將軍,以代景隆,都督陳暉、平安副之。詔庸屯德州,平安及吳傑屯定州,徐凱屯滄州,相為犄角以困北平。</ref>
 
=== Trận chiến Đông Xương ===