Khác biệt giữa các bản “Chiến dịch Tĩnh Nan”

=== Trận chiến Tế Nam ===
[[Tập tin:济南大明湖公园铁公祠.JPG|nhỏ|160x160px|Đền thờ Thiết Huyễn  ở Hồ đại minh, [[Tế Nam]]]]
Thành Tế Nam bị quân Yên bao vây, lực lượng phòng thủ do Thiết Huyễn và Thặng Vĩnh chỉ huy đã từ chối đầu hàng.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 燕師遂圍濟南,鉉與庸等乘城守禦。王知不可驟克,令射書城中趣降。</ref> Ngày 17 tháng 5, quân Yên chuyển hướng ra sông để nước ngập vào thành.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 6: 辛巳,隄水灌濟南城。</ref> TieThiết XuanHuyễn đã giả vờ đầu hàng và dụ Chu Đệ đến gần cổng thành<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 鉉乃佯令守陴(牆頭)者皆哭,撤守具,遣千人出城詐降。王大喜,軍中懽呼。鉉設計,預懸鐵板城門上,伏壯士闉堵(甕城)中,候燕王入,下板擊之,又設伏,斷城外橋以遏歸師。</ref> Khi Chu Đệ đếntới gần cổng thành, ông đã bị quân triều đình phục kích và phải chạy trốn trở lại trại. Cuộc bao vây tiếp tục trong ba tháng tiếp theo.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 比王入門中,人呼千歲,鐵板下稍急,傷燕王馬首。王驚覺,易馬而馳。伏發,橋倉猝不可斷,王鞭馬自橋逸去,憤甚,復設長圍攻之。鉉隨宜守禦,燕師持久頓城下者凡三閱月,卒不能下。</ref> Vị trí của Tế Nam là cực kì quan trọng nên Chu Đệ đã quyết định phải chiếm được thành phố. Sau khi gặp nhiều trở ngại trong cuộc bao vây, Chu Đệ chuyển sang việc sử dụng các [[Súng thần công|khẩu pháo]]. Đáp lại, quân phòng thủ dùng kế đặt các tấm bảng viết tên của [[Chu Nguyên Chương]], cha của [[Chu Đệ]], trên đỉnh của các bức tường thành. Chu Đệ đã buộc phải ngừng bắn phá.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 初,燕王之攻真定也,三日不下,即解兵去。惟自以得濟南足以斷南北道,即不下金陵,畫疆自守,亦足以徐圖江、淮,故乘此大破景隆之銳,盡力攻之,期於必拔。不意鉉等屢挫其鋒,又令守陴者詈燕,燕王益憤,乃以大炮攻城。城中不支,鉉書高皇帝神牌,懸之城上,燕師不敢擊。</ref>
 
Trong tháng 6, [[Minh Huệ Đế]] cử một pháisứ viêngiả đến để thương lượng hòa bình, nhưng nó đã bị Chu Đệ từ chối<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 六月,上聞濟南危急,用齊泰、黃子澄計,遣使赦燕罪以緩其師。己酉,命尚寶丞李得成詣燕師,諭王罷兵。王不聽,留之,得成遂附於燕。</ref> Quân tiếp viện của triều đình đến [[Hà Giản]] vào khoảnkhoảng tháng bảy7, và làm gián đoạn đường cungtiếp cấptế của quân Yên.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 秋,七月,都督平安將兵二十萬,進次河間之單家橋,謀出御河,斷燕餉道。</ref> Với việc đường cungtiếp cấptế bị đe dọa, Chu Đệ đã buộc phải rút trở lại với Bắc Bình ngày 16 tháng tám. Các đơn vị đồn trú ởQuân Tế Nam đã đuổi theo và chiếm lại thành Đức Châu.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: (八月)戊申,燕師解圍去,盛庸、鐵鉉追擊,敗之。金兵德州,燕守將陳旭遁,遂復德州。</ref> Cả Thiết Huyễn và Thặng Vĩnh được thăng chức để chỉ huy thay Lý Cảnh Long. Quân triều đình quay trở lại phương bắc và đóng quân tại  [[Định Châu]]  và [[Thương Châu, Hà Bắc]].<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 九月,辛未,擢鐵鉉山東布政使,參贊軍務,尋進兵部尚書。封盛庸為曆城侯,授平燕將軍,以代景隆,都督陳暉、平安副之。詔庸屯德州,平安及吳傑屯定州,徐凱屯滄州,相為犄角以困北平。</ref>
 
=== Trận chiến Đông Xương ===
Vào tháng 10 năm 1400, Chu Đệ được thông báo rằng quân triều đình đang tiến về phương bắc và ông đã quyết định độtđánh kíchphủ đầu Thương Châu. Rời khỏi Thông Châu ngày 25 tháng 10, quân Yên đến [[Thương Châu, Hà Bắc|Thương Châu]] ngày 27 và chiếm được thành sau hai ngày. Quân Yên vượt sông và đến [[Đức Châu, Sơn Đông|Đức Châu]] ngày 4 tháng 11. Chu Đệ cố gắng kêu gọi Thặng Vĩnh đầu hàng nhưng đã thất bại. Thặng Vĩnh cũng thất bại trong việc tấn công hậu quân của quân Yên. Trong tháng 11, quân Yên đã đến [[Lâm Thanh]] và Chu Đệ quyết định phá vỡ nguồntuyến cung ứng tớicủa quântriều đình để ép Thặng Vĩnh từ bỏ Tế Nam. Để chống lại, Thặng Vĩnh lên kế hoạch cho trận chiến tại Đông Xương với quân đội được trang bị hỏa khí và tên có độc.
 
Ngày 25 tháng 12, quân Yên đến Đông Xương.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 7: 乙卯,我師至東昌,盛庸背城而出。</ref> Thặng Vĩnh thành công trong việc dụ Chu Đệ vào vòng vây của mình, tướng Yên Trương Vũ đã bị giết trong khi cố gắng phá vỡ vòng vây để giúp Chu Đệ thoát ra.<ref>''[[Minh sử|History of Ming]]'', Volume 118: 及成祖东昌之败,张玉战死,成祖只身走,适高煦引师至,击退南军。</ref> Trong khi Chu Đệ trốn chạy từ chiến trường, các nhánh quân Yên khác đã bị đánh bại vào ngày hôm sau, và buộc phải rút lui.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 燕王直前薄庸軍左翼,不動;復衝中堅,庸開陣縱王入,圍之數重。燕將朱能率番騎來救,王乘間突圍出。而燕軍為火器所傷甚眾,大將張玉死於陣。會平安至,與庸合兵。丙辰,又戰,復大敗之,前後斬馘數萬人。燕師遂北奔,庸等趣兵追之,復擊殺無算。</ref> Vào ngày 16 tháng 1 năm 1401, quân Yên quay trở lại với Bắc Bình.<ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 7: 丁巳,師至館陶。時盛庸馳報真定,於是敵眾四出,以要我歸師。.</ref> Trận Đông Xương là thất bại lớn nhất của Chu Đệ kể từ khởi đầu chiến dịch, ông đặc biệt buồn vì cái chết của Trương Vũ.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 王聞張玉敗沒,痛哭曰:「勝負常事,不足慮;艱難之際,失此良將,殊可悲恨!」</ref><ref>''[[Minh thực lục|Taizong Shilu]]'', Volume 7: 上複曰:「勝負固兵家常事,今勝負亦相當,未至大失,所恨者失張玉耳。艱難之際,喪此良輔,吾至今寢不帖席,食不下嚥也。」</ref> Trong trận chiến, Chu Đệ đã suýt chết nhiều lần. Tuy nhiên, quân triều đình được lệnh của Minh Huệ Đế tránh giết Chu Đệ, Yên vương đã được lợi từ điều nay.<ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 是役也,燕王瀕於危者數矣,諸將徒以奉上詔,莫敢加刃。王亦陰自恃,獨以一騎殿後,追者數百人不敢逼。適高煦領指揮華聚等至,擊退庸兵,獲部將數人而去。</ref>
 
Tin chiến thắng sau trận chiến Đông Xương đã được đưa ngay về Nam Kinh cho Hoàng đế. Trong tháng 1 năm 1401, Quý Tài và Hoàng Tự Thành đã được phục hồi chức vụ, và Hoàng đế đã đi tạ ơn tổ tiên tại Thái Miếu.<ref>''Mingjian Gangmu'', Volume 2: (建文元年十一月)罷兵部尚書齊泰、太常寺卿黃子澄:棣以前所上書不報,再上書,請去泰、子澄。帝為罷二人以謝燕。陰留之京師,仍參密議。</ref><ref>''Mingjian Gangmu'', Volume 2: 辛巳三年,春正月。復齊泰、黃子澄官。</ref><ref>''Ming Tongjian'', Volume 12: 丁丑(正月初七),享太廟,告東昌捷。</ref><ref>''Those Ming Dynasty Stuff'', Volume 1: 朱允炆大喜過望,決定去祭祀太廟,想來祭祀內容無非是告訴他的爺爺朱元璋,你的孫子朱允炆戰勝了你的兒子朱棣。真不知如朱元璋在天有靈,會作何感想。</ref> Tinh thần quân đội triều đình đã tăng lên đáng kể, và quân Yên đã buộc phải ở lại Sơn Đông<ref>''Mingjian Gangmu'', Volume 2: 庸軍勢大振。自燕人犯順,轉鬭兩年,奉銳甚。至是失大將,燕軍奪氣。其後定計南下,皆由徐沛,不敢復道山東。</ref>
 
=== Trận chiến Cảo Thành ===
Trận chiến tại Đông Xương là một thất bại nhục nhã dành cho Chu Đệ, nhưng cácquân cố vấnthân tín của ông là [[Diêu Quảng Hiếu]] vẫn khuyên ông nên tiếp tục chiến tranh. Quân Yên được điều động trở lại chiến trường ngày 16 tháng 2 năm 1401 và bắt đầu nam tiến.
 
Trước những dự báo về cuộc tấn công của quân Yên, Thặng Vĩnh đã đóng quân tại Đức Châu với 20 vạn quân trong khi số còn lại ở Chính Định. Chu Đệ quyết định tấn công Thặng Vĩnh trước. Ngày 20 tháng 3, quân Yên chạm trán quân của Vĩnh tại bờ sông gần Vũ Di sơn. Ngày 22, quân Yên vượt sông. Nhận thấy doanh trại của Vĩnh được canh gác cẩn thận, Chu Đệ tự mình đi tìm kiếm điểm yếu trong trại đối phương. Do có lệnh của hoàng đế ngăn không được giết Chu Đệ nên quân đội triều đình phải để Chu Đệ do thám xung quanh trong khi cố kiềm chế không tấn công.
Sau khi trinh sát về, Chu Đệ dẫn quân tấn công cánh trái quân triều đình. Trận chiến sau đó đã kéo dài đến đêm, cả hai bên đều chịu tổn thất tương đương nhau. Hai bên tiếp tục giao tranh vào ngày hôm sau. Sau một vài giờ chiến đấu dữ dội, một trận gió mạnh bất ngờ thổi từ hướng đông bắc sang tây bắc về phía quân triều đình. Quân Yên đã tràn qua nhờ vào trận gió, Thặng Vĩnh đã buộc phải rút lui về Đức Châu. Quân tiếp viện từ Chính Định cũng đã rút lui sau khi nghe tin về trận chiến.
 
Trận chiến đã tái lập lại vị thế cho Chu Đệ. CácVào quânngày chức4 chịutháng 3, Quý Tài và Hoàng Tự Thành bị quy trách nhiệm cho việc thua trận và đã bị cách chức, Hoàng đế bắt họ đi tuyển quân ở các vùng khác.
 
Sau trận Vũ Di sơn, quân Yên tiếp tục tiến về Chính Định. Chu Đệ đã dùng kế dụ quân triều đình ra khỏi thành và thamchạm chiếntrán họ tại Cảo thành vào ngày 9 tháng 3. Đối mặt với hỏa khí và nỏ của quân triều đình, quân Yên đã chịu tổn thất nặng nề. Trận chiến tiếp tục ngày hôm sau và một trận gió dữ dội bắt đầu thổi. Quân triều đình thất bại trọng việc giữ vững đội hình và bị quân Yên nghiền nát.
 
Trong tất cả các trận đánh quân Yên đều được sự trợ giúp của những cơn gió. Điều này khiến Chu Đệ tin rằng mình đang nắm giữ thiên mệnh.
 
=== Các trận đánh sau đó ===
Ngay lập tức sau trận Cảo thành, quân Yên đã nhân đà chiến thắng để hành quân về phía nam mà không gặp sự kháng cự nào. Chu Đệ yêu cầu một cuộc thương thảo hòa bình và Minh Huệ Đế đã tham khảo ý kiến các đại thần.Họ [[Phương Hiếu Nhụ]] khuyên ông giả vờ đàm phán trong khi ra lệnh cho quân đội ở Liêu Đông quay lại tấn công Bắc Bình. Kế hoạch đã không hoạtdiễn độngra như đã định, vào tháng 5 Thặng Vĩnh đã đem quân tấn công đường vận lương của quân Yên. Chu Đệ tuyên bố rằng Thặng Vĩnh đã không dừng các hoạt động quân sự vì mụccó mưu đíchđồ xấu xa và cố thuyết phục Minh Huệ Đế bỏ tù Thặng Vĩnh.
 
Do cả hai bên ngừng đàm phán, Chu Đệ quyết định cắt đứt đường vận lương tới Đức Châu. Ngày 15 tháng 6, quân Yên đã thành công trong việc thiêu hủy kho lương tại đất Bái. Quân phòng thủ Đức Châu trên bờ vực sụp đổ. Ngày 10 tháng 7 quân triều đình tại Chính Định bất ngờ đột kích Bắc Bình. Chu Đệ chia quân phòng thủ Bắc Bình và đến ngày 18 tháng 9 đã tiêu diệt hết các cánh quân triều đình. Trong một hi vọng giữ lại chiều hướng trận chiến, các đại thần triều đình đã cố gắng chia rẽ hai con trai của Chu Đệ nhưng kế hoạch không thành.
Vào mùa đông năm 1401, nhận thấy quân Yên không thể duy trì các thành trì đã chiếm được sau các chiến thắng, Chu Đệ quyết định thay đổi phương thức tấn công tổng thể. Quân Yên sẽ bỏ qua các thành trì mà quân triều đình phòng thủ vững chắc và nam tiến thẳng xuống sông Trường Giang.
 
Ngày 2 tháng 1112, quân Yên tập trung binh mã và bắt đầu nam tiến. Trong tháng 1 năm 1402, quân Yên tấn công ồ ạt qua Sơn Đông và chiếm giữ Đông A, Đông Bình, Vấn Thượng và đất Bái. Ngày 30 tháng 1 năm 1402 quân Yên tiến đến Từ châu, một trung tâm vận lương quan trọng.
 
Đáp lại việc huy động quân đội của Yên quốc, Minh Huệ Đế đã ra lệnh cho quân đội bảo vệ Hoài An và tăng cường quân cho Sơn Đông. Ngày 21 tháng 2, quân triều đình tại Từ Châu đã từ chối tham chiến với quân Yên để tập trung phòng thủ Từ Châu sau khi hứng chịu một trận thua khi quân Yên bất ngờ tấn công Từ Châu.
 
=== Trận chiến Linh Bích ===
Chu Đệ quyết định bỏ qua Từ Châu và tiếp tục nam tiến. Quân Yên đã vượt qua Tô Châu và tiến đến Bạng Phụ ngày 9 tháng 3. Quân tại Tô Châu đã đuổi theo nhưng bị Chu Đệ phục kích ngày 14 tháng 3, quân triều đình lại rút về Tô Châu.
 
Ngày 23 tháng 3, Chu Đệ điều động quân đi phá đường cung ứng cho Từ Châu. Đến ngày 14 tháng 4, quân Yên bắt đầu vượt sông và đối mặt với doanh trại quân triều đình ở bờ nam. Một trận chiến nổ ra ngày 22 tháng 4 và quân triều đình đã giành được chiến thắng, giữ vững tuyến phòng thủ. Và quânQuân triều đình liên tiếp tụcthắng chiến thắngtrận khiến cho tinh thần quân Yên bắt đầu tụt xuống. Lính của quân Yên đa phần là người phương Bắc và họ không quen với cái nóng mùa hè đang đến gần. Các tướng đã đề xuất rút lui để sắp xếpcủng lạicố độilực hìnhlượng nhưng Chu Đệ không chấp thuận.
 
Trong suốt thời gian này, triều đình nhận được tin đồn rằng các cánh quân Yên đang rút lui về Bắc Bình. Minh Huệ Đế đã cho gọi quân đội trở về Nam Kinh làm giảm bớt quân đội đóng tại phía Nambắc sông Trường Giang. Ngày 25 tháng 4, quân triều đình di chuyển các trại về Linh Bích và bắt đầu dựng trại tại đây. Một loạt các trận chiến đã nổ ra sau đó, và quân triều đình dần dần cạn kiệt lương thực do quân Yên cắt đường vận lương thành công. Với số lương cung ứng ít ỏi và quân số đông, quân triều đình buộc phải phá vây và tập lại bên bờ sông [[Hoài Hà|sông Hoài]]. Hiệu lệnh phá vây được quyết định là ba tiếng pháo nổ. Ngày hôm sau quân Yên tấn công các công sự của quân triều đình tại Linh Bích với hiệu lệnh tương tự. Điều này làm cho các đạo quân phá vây bị lộ vị trí và bị quân Yên tấn công. Quân triều đình bị sụp đổ hoàn toàn trong tình trạng hỗn loạn do quân Yên tấn công như vũ bão, giành quyền kiểm soát và kết thúc trận chiến.
 
Quân đội chủ lực của triều đình đã bị nghiền nát trong trận chiến quyết định tại Linh Bích. Quân Yên bây giờ không còn gì cản được họ tiến về phía nam sông Trường Giang.