Khác biệt giữa các bản “Nhà Nguyên”

Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi qua ứng dụng di động sửa đổi từ ứng dụng Android
=== Bình định Tây Bắc ===
[[Tập tin:MongolEmpireDivisions1300.png|left|thumb|340px|Bản đồ triều Nguyên và các hãn quốc thời [[Nguyên Vũ Tông]], Hãn quốc Oa Khoát Đài do bị triều Nguyên và Hãn quốc Sát Hợp Đài phân chia mà diệt vong.]]
Nguyên Thế Tổ từ trần vào năm 1294, mặc dù Thái tử Chân Kim mất sớm song con thứ ba của Chân Kim là Thiết Mục Nhĩ được phong làm "hoàng thái tử bảo" đồng thời được trấn thủ Hòa Lâm (tức Karakorum). Sau đó, trong Đại hội Khuruldai, Thiết Mục Nhĩ được sự ủng hộ của nhóm trọng thần Bá Nhan và [[Ngọc Tích Thiếp Mộc Nhi]], chiến thắng trước anh cả là [[Cam Ma Lạt]] và anh hai là [[Đáp Lạt Ma Bát Lạt]] mà kế vị, tức Nguyên Thành Tông. Nguyên Thành Tông chủ yếu là tuân thủ thận trọng pháp luật và quy tắc thời kỳ Nguyên Thế Tổ, tin dùng cháu là [[Nguyên Vũ Tông|Hải Sơn]] (con của anh hai) trấn thủ Hòa Lâm để bình định loạn Hải Đô tại Tây Bắc, đồng thời hạ lệnh đình chỉ chinh phạt Nhật Bản và Đại Việt. Trên phương diện nội chính, Nguyên Thành Tông tập trung chỉnh đốn chính trị quốc nội, giảm miễn thuế một phần cho Giang Nam. Tuy nhiên, do Nguyên Thành Tông ban thưởng quá độ, tài sản trong quốc khố thiếu thốn. Tháng một năm 1307, Nguyên Thành Tông từ trần, do Thái tử [[Đức Thọ]] mất sớm nên Tả thừa tướng [[A Hốt Thai]] ủng hộ Hoàng hậu [[Bốc Lỗ Hãn]] và An Tây vương [[A Nan Đáp]] (tôn sùng Hồi giáo) giám quốc, đồng thời có ý để cho A Nan Đáp xưng đế. Em của Hải Sơn là [[Nguyên Nhân Tông|Ái Dục Lê Bạt Lực Bát Đạt]] và Hữu thừa tướng [[Cáp Lạt Cáp Tôn]] phát động [[Khanbaliq|Đại Đô]] chính biến. Họ xử trảm A Hốt Thai, khống chế cục thế [[Khanbaliq|Đại Đô]], ủng hộ Hải Sơn xưng đế, tức [[Nguyên Vũ Tông]]. Hoàng hậu Bốc Lỗ Hãn và A Nan Đáp bị Nguyên Vũ Tông xử trảm, bộ hạ người Hồi của A Nan Đáp lui đến khu vực Thổ Lỗ Phồn tại Tây Vực<ref name="元朝中後期"/>.
 
Nguyên Vũ Tông sách phong cho Ái Dục Lê Bạt Lực Bát Đạt (sau là Nguyên Nhân Tông) là hoàng thái đệ, giao ước với nhau rằng dòng của Vũ Tông và dòng của Nhân Tông thay nhau xưng đế, tức Vũ-Nhân chi ước<ref name="元朝中後期">《中國文明史 元代》〈第一章 雙重體制的政治〉: 第14頁-第16頁.</ref>. Thời kỳ Nguyên Vũ Tông, triều Nguyên gia phong Khổng Tử là "Đại Thành Chí Thánh Văn Tuyên Vương"<ref>元武宗的诏书原文:上天眷命,皇帝圣旨:盖闻先孔子而圣者,非孔子无以明;后孔子而圣者,非孔子无以法。所谓祖述尧舜,宪章文武,仪范百王,师表万世者也。朕纂承丕绪,敬仰休风,循治古之良规,举追封之盛典。加号大成至圣文宣王,遣使阙里,祀以太牢。于戏!父子之亲,君臣之义,永惟圣教之尊;天地之大,日月之明,奚罄名言之妙?尚资神化,祚我皇元!</ref>, đồng thời cấp cho gia tộc và đệ tử của Khổng Tử một số xưng hiệu. Nhằm giải quyết nguy cơ tài chính có từ thì kỳ Nguyên Thành Tông, Nguyên Vũ Tông cho lập 'Thường bình thương' để kiềm chế vật giá, hạ lệnh in rất nhiều tiền, song khiến tiền giấy mất giá trị nghiêm trọng. Ngoài ra, ông đưa Trung thư tỉnh vốn có quyền tuyên sắc và dụng nhân giao cho Thượng thư tỉnh. Năm 1311, Nguyên Vũ Tông do chìm đắm trong trụy lạc, uống rượu quá độ mà từ trần, Hoàng thái đệ Ái Dục Lê Bạt Lực Bát Đạt kế vị, tức Nguyên Nhân Tông<ref name="元朝中後期"/>.