Khác biệt giữa các bản “Hoàng quý phi”

n
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
Hoàng quý phi của Minh triều không có ghi chép cụ thể về vai trò, cũng như ghi nhận không phải chỉ duy nhất một Hoàng quý phi cùng tồn tại, như [[Đoan Hòa Cung Thuận Ôn Hi Hoàng quý phi|Hoàng quý phi]] Vương thị và [[Trang Thuận An Vinh Trinh Tĩnh Hoàng quý phi|Hoàng quý phi]] Thẩm thị đồng thời được tấn phong của [[Minh Thế Tông]] Chu Hậu Thông<ref>《明世宗实录》嘉靖十九年正月:“进封皇贵妃王氏,沈氏。”</ref>. Thời Thuận Trị, [[Thanh Thế Tổ]] tiếp tục lấy quy chế này của nhà Minh, sách lập sủng phi [[Đổng Ngạc phi|Đổng Ngạc thị]] làm Hoàng quý phi, là Hoàng quý phi đầu tiên của triều Thanh, từ đó thành điển lệ, được [[Thanh Thánh Tổ]] sử dụng để thiết lập hệ thống hậu cung nhà Thanh hoàn chỉnh về sau. Hoàng quý phi ở hàng thứ nhất, sau đó là 2 vị [[Quý phi]], 4 vị [[Phi (hậu cung)|Phi]], 6 vị [[Tần (hậu cung)|Tần]], dưới nữa là [[Quý nhân]], [[Thường tại]] và [[Đáp ứng]] là các tiểu thiếp không hạn định số người.
 
Do chỉ ngay dưới danh hiệu Hoàng hậu, hơn nữa lại được Thuận Trị Đế tạo ra dùng để phong cho Đổng Ngạc phi, cái danh vị ''"Hoàng quý phi"'' trong văn hóa dân gian được gọi nôm na là '''Trung cung chi thứ''' (中宫之次), '''Thủ tương nội trị''' (首襄内治) hay '''Phó hậu''' (副后). Thế nhưng thực tế mà nói thì Hoàng quý phi vẫn chỉ là tước vị dành cho một phi tần. Theo quy định trong [[Quốc triều cung sử]], Hoàng quý phi đến Tần vị thứ cao như nhau, giúp Hoàng hậu [''"Tá nội trị"''; 佐内治]<ref>《国朝宫史, 卷八》: 皇后居中宫主内治皇贵妃一位贵妃二位妃四位嫔六位分居东西十二宫佐内治</ref>, có nghĩa là có thể đứng ra làm một số việc [''"phụ giúp"''] Hoàng hậu, nhưng không thể xem là [Chủ nội trị] được. Nói cách khác, Hoàng quý phi chỉ hơn các hậu cung từ tước Tần trở lên ở chỗ có đãi ngộ cao nhất, lễ nghi cao nhất, nhưng không có nghĩa là địa vị của Hoàng quý phi đủ để làm chủ. Còn những bậc Quý nhân trở xuống địa vị cực nhỏ, chỉ có thể [''"Cần tu nội chức"''; 勤修内职], tuân thủ nghiêm ngặt cung quy mà không có quyền tá lý nội trị như tước Tần trở lên<ref>《国朝宫史, 卷八》: 钦定册封贵人常在答应俱无定位随居十二宫勤修内职</ref>. Nhưng mà, tất cả các việc nội sự thực chất đều rơi vào [[Nội vụ phủ]], mà hậu phi triều Thanh chỉ có vai trò hữu hảo và hầu hạ Hoàng đế và Hoàng thái hậu. Nói cách khác, vai trò của Hậu phi nhà Thanh, kể cả Hoàng quý phi lẫn Hoàng hậu, không mang tính chất lãnh đạo. Khoảng cách giữa các phi tần thời Thanh cũng chỉ khác về lễ nghi và cung phân, đây là bởi vì mọi phi tần (kể cả Hoàng quý phi) chỉ có thể xử phạt [[cung nữ]] và [[thái giám]] của riêng mình, còn lại chỉ có thể [''"Hạch tội"''] các phi tần, cung nữ hay thái giám ở nơi khác, hình phạt cuối cùng đều phải do Hoàng hậuđế tiến Hoànghành đếtra khảo thông qua [[Thận Hình ty]] rồi định đoạt, mà hình phạt chính dành cho phi tần đều rơi vào [[cấm túc]] hoặc giáng vị.
 
Bên cạnh đó, hậu cung triều Thanh có quy định khá nghiêm ngặt về tác phong hậu phi, không thể không kể đến đoàn tháp tùng dùng các đồ vật mang tính chất lễ nghi trong các dịp quan trọng. [[Quý phi]] đến Hoàng quý phi là ['''Nghi trượng'''; 儀仗], hai bậc [[Tần (hậu cung)|Tần]] cùng [[Phi]] có thể sử dụng một loại tùy tùng gọi là ['''Thải trượng'''; 采仗]. Riêng bậc [[Hoàng hậu]] cùng [[Hoàng thái hậu]], hay [[Thái hoàng thái hậu]] thì đoàn tháp tùng được gọi là ['''Nghi giá'''; 儀駕]. Còn từ [[Quý nhân]] trở xuống đều không được phép sử dụng. Tuy trên điển chế, một Hoàng đế chỉ có một Hoàng quý phi, nhưng các triều sau vẫn có thể tấn tôn Phi tần của triều trước lên, tạo ra tình trạng có thể cùng một lúc có nhiều người là Hoàng quý phi, đặc biệt biết đến là 4 vị Thái phi thời Tuyên Thống: [[Đoan Khang Hoàng quý phi]], [[Kính Ý Hoàng quý phi]], [[Trang Hòa Hoàng quý phi]] và [[Vinh Huệ Hoàng quý phi]].
 
Tuy trên điển chế, một Hoàng đế chỉ có một Hoàng quý phi, nhưng các triều sau vẫn có thể tấn tôn Phi tần của triều trước lên, tạo ra tình trạng có thể cùng một lúc có nhiều người là Hoàng quý phi, đặc biệt biết đến là 4 vị Thái phi thời Tuyên Thống: [[Đoan Khang Hoàng quý phi]], [[Kính Ý Hoàng quý phi]], [[Trang Hòa Hoàng quý phi]] và [[Vinh Huệ Hoàng quý phi]].
 
=== Nhiếp lục cung sự ===