Khác biệt giữa các bản “Dân chủ tại Việt Nam”

n
clean up, replaced: → (8) using AWB
n (Đã lùi lại sửa đổi của 42.116.190.87 (Thảo luận) quay về phiên bản cuối của Tuanminh01)
Thẻ: Lùi tất cả
n (clean up, replaced: → (8) using AWB)
'''Dân chủ tại Việt Nam''' đề cập đến tình hình [[dân chủ]] và các vấn đề liên quan đến dân chủ tại Việt Nam. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định sớm đưa Việt Nam ra khỏi tình trạng kém phát triển, thực hiện "''dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, '''dân chủ''', văn minh''".<ref>[http://dangcongsan.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30396&cn_id=195043 Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X Đảng Cộng sản Việt Nam], Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam</ref> Hiện nay, văn bản pháp lý cao nhất quy định về dân chủ nói chung tại Việt Nam là [[Hiến pháp Việt Nam 2013]], ở cấp cơ sở thì có [[Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn (Việt Nam)|Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn]].
 
Theo điều 4 [[Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam|Hiến pháp 1992]], Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo toàn diện mọi hoạt động của xã hội. Người dân Việt Nam bầu ra Quốc hội là những người đại diện cho dân để họ bầu ra chủ tịch nước và chính phủ. Tuy nhiên, có một số ý kiến cho rằng ở Việt Nam không có dân chủ và bị [[Economist Intelligence Unit]] (EIU) xếp vào nhóm [[chủ nghĩa toàn trị|chính thể chuyên chế]] cùng với [[Trung Quốc]] và [[Myanma|Miến Điện]].<ref>[http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2006/12/061211_democracy_index.shtml Việt Nam xếp thứ 145 về dân chủ], BBC tiếng Việt</ref><ref>[http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/story/2006/11/061123_assembly_meeting.shtml Đại biểu Quốc hội làm được gì?], BBC tiếng Việt</ref> Theo xếp hạng theo [[Chỉ số dân chủ]] năm 2012 do [[The Economist|Tạp chí Economist]] tiến hành, Việt Nam đứng thứ 144 trên tổng số 167 quốc gia được xếp hạng. Theo danh sách của tạp chí này, Việt Nam nằm trong nhóm chính phủ độc tài thiếu dân chủ.<ref>{{Chú thích web | url = http://www.eiu.com/Handlers/WhitepaperHandler.ashx?fi=Democracy-Index-2012.pdf&mode=wp&campaignid=DemocracyIndex12 | tiêu đề = Country analysis, industry analysis | tác giả 1 = | ngày = | ngày truy cập = 30 tháng 9 năm 2015 | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}</ref> Trong nhiều năm, [[Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ|bộ ngoại giao Mỹ]] cũng xếp Việt Nam vào nhóm nước ''"chưa có dân chủ, hạn chế tự do báo chí, tôn giáo"''. Theo khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu PEW, trụ sở tại Mỹ, vào năm 2017, 79% người Việt được thăm dò trả lời là "ủng hộ dân chủ vừa phải" và có 29% người Việt Nam xem chính quyền quân sự là thể chế "rất tốt", 41% coi là "hơi tốt" và chỉ có 3% xem là "rất xấu"<ref name="bbc.com">[http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-41667806 Người Việt thờ ơ dân chủ và thích quân đội?], BBC Vietnam, 18 tháng 10 năm 2017</ref>.
 
==Quá trình phát triển dân chủ tại Việt Nam từ 1945==
Chính vì vậy, các tổ chức nhân quyền quốc tế cho rằng ở Việt Nam "không có dân chủ". Việt Nam bị Economist Intelligence Unit (EIU) xếp vào nhóm chính thể chuyên chế cùng với Trung Quốc và Miến Điện.<ref>{{Chú thích web | url = http://www.economist.com/node/8908438?story_id=8908438 | tiêu đề = Liberty and justice for some | tác giả 1 = | ngày = | ngày truy cập = 8 tháng 2 năm 2015 | nơi xuất bản = The Economist | ngôn ngữ = }}</ref> Nhiều năm, [[Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ|bộ ngoại giao Mỹ]] cũng xếp Việt Nam vào nhóm nước ''"chưa có dân chủ, hạn chế tự do báo chí, tôn giáo"''.<ref>{{Chú thích web | url = http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/eap/136015.htm | tiêu đề = 2009 Human Rights Reports: Vietnam | tác giả 1 = | ngày = | ngày truy cập = 8 tháng 2 năm 2015 | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}</ref>
 
Theo điều 4 [[Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam|Hiến pháp hiện hành]], [[Đảng Cộng sản Việt Nam]] là lực lượng lãnh đạo toàn diện mọi hoạt động của xã hội. Theo Hiến pháp thì người dân Việt Nam bầu ra Quốc hội là những người đại diện cho dân, các đại biểu Quốc hội sẽ bầu ra chủ tịch nước và chính phủ. Tuy nhiên, do cơ chế quy hoạch và hiệp thương đại biểu, nên có nhiều vấn đề trong việc lựa chọn ứng cử viên. Các ứng cử viên thường nằm trong danh sách do trên quy hoạch đưa xuống.<ref>{{Chú thích web | url = http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/342897/Thi-diem-bau-truc-tiep-bi-thu-cap-uy-Ngoai-quy-hoach-van-co-the-trung-cu.html | tiêu đề = Thí điểm bầu trực tiếp bí thư cấp ủy: Ngoài quy hoạch vẫn có thể trúng cử - Tuổi Trẻ Online | tác giả 1 = | ngày = 17 tháng 10 năm 2009 | ngày truy cập = 30 tháng 9 năm 2015 | nơi xuất bản = [[Tuổi Trẻ (báo)|Tuổi Trẻ Online]] | ngôn ngữ = }}</ref> Do đó, đa số Đại biểu quốc hội, cũng như các chức danh trong Chính phủ, quản lý cấp trung ương tới địa phương đều là theo quy hoạch, là Đảng viên Đảng Cộng sản.<ref>{{Chú thích web | url = http://www.baobinhdinh.com.vn/562/2004/12/17198/ | tiêu đề = Quy hoạch cán bộ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa | tác giả 1 = | ngày = | ngày truy cập = 8 tháng 2 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo Bình Định | ngôn ngữ = }}</ref>
 
Trong Quốc hội đã có những tiếng nói phản biện, nghi ngại về hiệu quả hoạt động của chính phủ. Đặc biệt sau những vấn đề trong quản lý của Chính phủ (vụ Vinashin, vụ cho thuê rừng, vụ tham nhũng PCI...), có nhiều tiếng nói của đại biểu yêu cầu thay đổi cơ chế quản lý hiện nay trong kinh tế. Lần đầu tiên một đại biểu quốc hội yêu cầu Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm Chính phủ, yêu cầu Chính phủ xin lỗi nhân dân.<ref>{{Chú thích web | url = http://dantri.com.vn/c20/s20-433568/de-nghi-bo-phieu-tin-nhiem-thanh-vien-chinh-phu-sau-vu-vinashin.htm | tiêu đề = Đề nghị bỏ phiếu tín nhiệm thành viên Chính phủ sau vụ Vinashin | tác giả 1 = | ngày = 1 tháng 11 năm 2010 | ngày truy cập = 8 tháng 2 năm 2015 | nơi xuất bản = [[Dân trí (báo)|Báo điện tử Dân Trí]] | ngôn ngữ = }}</ref>
 
Trước đó, lần đầu tiên Quốc hội bỏ phiếu bác bỏ một dự thảo Xây dựng đường sắt cao tốc Bắc Nam của chính phủ, dù đã được coi là nghị quyết của Bộ Chính trị. Nhiều cán bộ cao cấp lên tiếng đề nghị chính phủ thận trọng trong dự án Bauxite Tây Nguyên, ví dụ như Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình.<ref>{{Chú thích web | url = http://english.vietnamnet.vn/en/politics/786/online-discussion-on-bauxite-mining-in-vietnam-s-central-highlands.html | tiêu đề = Online discussion on bauxite mining in Vietnam’s Central Highlands | tác giả 1 = | ngày = | ngày truy cập = 30 tháng 9 năm 2015 | nơi xuất bản = [[VietNamNet]] | ngôn ngữ = }}</ref>
 
Một số tờ báo vạch rõ nguy cơ của việc thiếu dân chủ,<ref>[http://www.vietnamnet.vn/chinhtri/201002/Ve-bon-nguy-co-va-dan-chu-trong-Dang-892501/ Về bốn nguy cơ và dân chủ trong Đảng], 01/02/2010, Vietnamnet</ref> dân chủ hình thức <ref>[http://vietnamnet.vn/chinhtri/201005/Bai-3-Chong-dan-chu-hinh-thuc-908123/ Chống dân chủ hình thức], 06/05/2010, Vietnamnet</ref> qua đó kiến nghị những giải pháp để Đảng Cộng sản Việt Nam đổi mới, mở rộng dân chủ trong và ngoài Đảng, trong bầu cử, trong lựa chọn lãnh đạo, trong ra quyết định.<ref>[http://www.vietnamnet.vn/chinhtri/201003/Bau-cu-thuc-su-dan-chu-trong-Dang-898013/ Bầu cử thực sự dân chủ trong Đảng], 10/03/2010, Vietnamnet</ref>