Khác biệt giữa các bản “Mạc Kính Cung”

n
clean up, replaced: → (2), [[Thể loại:Vua Nhà Mạc → [[Thể loại:Vua nhà Mạc using AWB
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
n (clean up, replaced: → (2), [[Thể loại:Vua Nhà Mạc → [[Thể loại:Vua nhà Mạc using AWB)
 
==Trọng dụng hiền tài==
Thời kỳ Mạc Kính Cung chấp chính tuy nhà Mạc chỉ còn vẻn vẹn mảnh đất [[Cao Bằng]] nhỏ bé nhưng cũng làm được không ít việc mang lại lợi ích cho quốc gia như mở trường dạy học, mở khoa thi, thu dụng nhân tài, khuyến khích phát triển nông tang, thương mại, sửa sang và xây dựng nhiều thành trì, đồn lũy tạo được những nền tảng vững chắc để chống quân Lê - Trịnh lâu dài. Năm [[Giáp Ngọ]] ([[1594]]), nhà Mạc mở khoa thi, có người con gái [[Hải Dương]] là [[Nguyễn Thị Duệ]] theo cha lên [[Cao Bằng]] từ lúc [[Thăng Long]] thất thủ đã giả nam trang với cái tên [[Nguyễn Du]] tham dự và đỗ đầu trong khi thầy dạy học của bà chỉ đỗ Á khoa.<ref>[https://www.nguoiduatin.vn/ba-chua-sao-tien-si-dau-tien-cua-viet-nam-a2121.html ''"Bà chúa sao" - tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam''] Anh Đức - Thứ 6, 28/12/2012 00:09.</ref> Lúc vào cung dự yến tiệc, vua Mạc Kính Cung thấy vị tiến sĩ trẻ tuổi, dáng mảnh mai, mặt mày thanh tú sinh lòng ngờ vực. Nhà vua liền xét hỏi và phát hiện bà giả trai, bởi nhà vua quý mến hiền tài, không trách tội nhưng theo phép tắc, bà không thể tiếp tục mang danh trạng nguyên.<ref>[https://www.dkn.tv/van-hoa/cau-chuyen-lich-su/gia-trai-thi-do-trang-nguyen-nu-tien-sy-duy-nhat-trong-lich-su-viet-nam-la-ai.html ''Giả trai thi đỗ trạng nguyên, nữ tiến sỹ duy nhất trong lịch sử Việt Nam là ai?''] Nguyệt Hà (TH) - 16:45, 31/12/2016.</ref> Tiếc nuối cho tài năng của người con gái trẻ, vua cho phép bà ở lại triều, phụ trách việc dạy học cho các phi tần. Một thời gian sau, Mạc Kính Cung lập bà làm phi, ban hiệu Tinh phi, ngụ ý khen bà vừa xinh đẹp vừa sáng láng như một vì sao. Vì thế, dân gian còn gọi bà là '''bà chúa Sao'''.<ref>[https://news.zing.vn/nu-trang-nguyen-duy-nhat-trong-lich-su-khoa-bang-viet-nam-post660846.html ''Nữ trạng nguyên duy nhất trong lịch sử khoa bảng Việt Nam''] Nguyễn Sương tổng hợp 19:00 26/06/2016.</ref>
 
==Vị vua mắc chứng trầm cảm ==
Mạc Kính Cung giữ đất [[Cao Bằng]], cố gắng khôi phục gây dựng lại vị thế của vương triều, sử cũ cũng phải thừa nhận địa bàn hoạt động của Càn Thống đế “ở quãng [[Thái Nguyên]], Yên Quảng và [[Lạng Sơn]] hơn 30 năm, hễ quan quân tiến đánh thì chạy, trốn, khi quân rút về, lại hô hào nhau tụ hợp như cũ” ([[Khâm định Việt sử thông giám cương mục]]). Điều đó cho thấy ông hùng cứ cả một vùng rộng lớn, với phương sách khéo léo, uyển chuyển, tránh đối đầu trực tiếp nhưng không từ bỏ quyết tâm của mình. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh hàn vi, ly tán, tâm trạng nặng nề khổ đau khi phải rời xa [[Thăng Long]] kinh kỳ, vì lo lắng trước các cuộc tấn công của quân nhà Lê – Trịnh, thắng ít thua nhiều nên tâm trạng có lúc bi quan, chán nản, lâu ngày dẫn đến bệnh trầm uất, thái y chữa mãi không khỏi.<ref>[https://www.phunuonline.com.vn/van-hoa-giai-tri/vua-mac-kinh-cung-va-viec-dung-am-nhac-chua-benh-tram-uat-62303/ ''Vua Mạc Kính Cung và việc dùng âm nhạc chữa bệnh trầm uất''] Lê Thái Dũng - 08:08 21/10/2015.</ref>
 
Để an ủi, chữa trị cho vua, một vị quan trong triều đã nghĩ ra cách dùng âm nhạc, ca múa. Vị quan đó là người dân tộc thiểu số tên là [[Bế Văn Phùng]], quê bản Vạn, xã Bế Triều, châu Thạch Lâm (nay thuộc [[Cao Bằng]]) đỗ tiến sĩ khoa thi năm [[Mậu Tuất]] ([[1598]]), khoa thi thứ hai của nhà Mạc thời cát cứ.<ref>[http://www.caobang.gov.vn/content/chuy%E1%BB%87n-v%E1%BB%81-hai-%C3%B4ng-t%E1%BB%95-then-t%C3%ADnh-mi%E1%BB%81n-%C4%91%C3%B4ng-mi%E1%BB%81n-t%C3%A2y-c%E1%BB%A7a-cao-b%E1%BA%B1ng ''Chuyện về hai ông tổ Then tính miền Đông, miền Tây của Cao Bằng''] Theo Baocaobang.vn T4, 25/02/2015 - 20:32.</ref> Bế Văn Phùng được [[nhà Mạc]] tuyển dụng và tiến cử Trạng nguyên, phong làm Tư thiên quản nhạc của triều đình. Để làm khuây khỏa vua quan nhà Mạc, giải nỗi ưu phiền đang bao trùm lên triều đình, Bế Văn Phụng đã dày công viết nên tác phẩm Tam Nguyên luận nổi tiếng với 800 trang và lập ra đội Then tính nữ đến hát, múa. Đội Then tính nữ còn gọi là đội Then bụt (pựt,vỉt chỉ nghệ nhân nữ hát). Sau những buổi biểu diễn, đội Then bụt đều được vua, quan tâm đắc, ngợi khen. Dần dà Mạc Kính Cung khỏi bệnh, vương triều như cởi được gông xích tinh thần, làm thanh thoát tâm tưởng, con người trở nên mạnh mẽ, phóng khoáng. Then tính đã trở thành điểm tựa tinh thần của nhà Mạc, là "món ăn" tinh thần không thể thiếu của nhân dân [[Cao Bằng]]. Then tính vào cung đình nhà Mạc đã góp phần tạo nên sự giao thoa mạnh mẽ giữa hai luồng văn hoá kinh đô đồng bằng và miền núi Cao Bằng, đó chính là nguồn gốc của nghệ thuật [[Hát then]] sau này.<ref>[http://vanhien.vn/news/Hat-Then-Loai-hinh-nghe-thuat-dan-gian-dac-sac-22883 ''Hát Then - Loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc''] Nguyễn Thị Tuyết Mai, Thứ Ba, 11/08/2015, 08:07 GMT+7.</ref>
 
==Thất bại==
{{Vua nhà Mạc}}
 
[[Thể loại:Vua Nhànhà Mạc|C]]
[[Thể loại:Người Hải Dương]]
[[Thể loại:Người Hải Phòng]]