Khác biệt giữa các bản “Quan Vũ”

Báo TTVH là được Wikipedia chấp nhận (nếu là tin tức), nhưng về sử TQ thì là nguồn thứ cấp so với Tam quốc chí (1 trong Tiền tứ sử của Nhị thập tứ sử) và các sách do sử gia TQ nghiên cứu. Báo này lại viết trái với sách sử (sử nói Tào Nhân cùng Bàng Đức dẹp loạn rồi đi Phàn Thành), báo này nói Tào Nhân ở đây nhiều năm với ý đồ tấn công Quan Vũ. User:Mangketnoi45 tự viết thêm: "nhưng chưa tấn công được do phải lo dẹp loạn ở địa phương" (không có trong nguồn Báo). Chứng tỏ nguồn không đáng tin cậy.
(Báo TTVH là được Wikipedia chấp nhận (nếu là tin tức), nhưng về sử TQ thì là nguồn thứ cấp so với Tam quốc chí (1 trong Tiền tứ sử của Nhị thập tứ sử) và các sách do sử gia TQ nghiên cứu. Báo này lại viết trái với sách sử (sử nói Tào Nhân cùng Bàng Đức dẹp loạn rồi đi Phàn Thành), báo này nói Tào Nhân ở đây nhiều năm với ý đồ tấn công Quan Vũ. User:Mangketnoi45 tự viết thêm: "nhưng chưa tấn công được do phải lo dẹp loạn ở địa phương" (không có trong nguồn Báo). Chứng tỏ nguồn không đáng tin cậy.)
Tháng 7 năm [[219]], Quan Vũ giao cho [[My Phương]] giữ [[Giang Lăng]], [[Sĩ Nhân]] giữ thành Công An, còn mình khởi đại quân bắc phạt đánh Tào Tháo, đem theo con trai trưởng là [[Quan Bình]]. ''Thục ký'' viết: Vũ ban đầu xuất quân vây Phàn thành, mộng thấy có đàn lợn cắn vào chân, mới nói nhỏ với Bình rằng: “''Ta nay tuổi đã cao, như thế ắt nay đi chẳng thể trở về!''”
 
:Về việc tại sao Quan Vũ lại một mình kéo quân đi đánh Tương-Phàn, và đây là chủ ý của ai ([[Lưu Bị]], [[Gia Cát Lượng]], hay bản thân Quan Vũ) [[Tam quốc chí|chính sử]] không ghi rõ, và các nhà sử học của [[Trung Quốc]] thời nay có rất nhiều tranh cãi. Trương Tác Diệu trong ''Lưu Bị truyện'' cho rằng đây là Quan Vũ làm theo "gợi ý" của Lưu Bị và Gia Cát Lượng, nhưng hai người này lại không có phối hợp hay hỗ trợ gì, để Quan Vũ tự lo liệu, dẫn đến thất bại. Hà Tư Toàn trong ''Tam Quốc sử'' lại cho rằng đây là tự ý Quan Vũ làm, Lưu Bị đã không ra lệnh nhưng cũng không phản đối hay ngăn cản. Lã Tư Miễn trong ''Tần Hán sử'' cho rằng đây là Quan Vũ phối hợp với chiến dịch Hán Trung của Lưu Bị, nhưng ra quân quá sớm khi mà quân Lưu Bị chưa kịp về. Dịch Trung Thiên thì cho rằng đây là Quan Vũ muốn nhân lúc Lưu Bị [[Trận Hán Trung (217-219)|chiến thắng ở Hán Trung]], nói tíchdễ cựcnghe thì là "muốn thừa thắng xông lên để giành thêm thắng lợi", nói khó nghe thì là "tham lam không biết lượng sức", "đánh giá sai tình huống".<ref>'''Dịch Trung Thiên, Phẩm Tam Quốc''' (NXB CAND 2010) Tập 2, trang 86-88</ref>
<!--[[Tam quốc chí]] - Bàng Đức truyện ghi rõ Bọn Hầu Âm-Vệ Khai làm phản ở huyện Uyển, Đức dẫn quân bản bộ hợp với Tào Nhân cùng vây đánh huyện Uyển, chém Âm-Khai, rồi xuôi Nam đóng quân ở Phàn thành, đánh Quan Vũ. Rõ ràng là Tào Nhân đi dẹp loạn ở Uyển thành rồi đến Phàn Thành chống Quan Vũ. "Mọt" dốt mà tự suy diễn, viết bậy.
:Tác<small>Một giảngười tên "Trần Tiến" trong bài "'Mọt' Tam quốc (Kỳ 4)" trên báo Thể Thao & Văn Hóa phân tíchcho rằng: việc Quan Vũ tấn công Tương - Phàn còn xuất phát từ động thái của Tào Tháo. Khi đó quân Tào chỉ có một nơi dễ đánh hơn cả, chính là Giang Lăng ở Kinh Châu mà Quan Vũ đang trấn giữ. Trướctrước đó, Tào Tháo đã phái [[Tào Nhân]] đến đóng quân ở Phàn Thành, có ý đồ tấn công Giang Lăng (nhưng chưa tấn công được do phải lo dẹp loạn ở địa phương), nên Quan Vũ là muốn "tiên phát chế nhân", thừa lúc đại quân Tào Tháo chưa tập hợp mà ra tay trước để tấn công, bẻ gãy nhuệ khí của địch. Nếu thành công có thể nối liền Kinh - Ích, tiến thêm một bước trong Long Trung đối sách, nếu thất bại Vũ vẫn hoàn toàn có thể lui về Giang Lăng cố thủ, chờ đợi sự chi viện từ phía Thục.<ref>http://danviet.vn/dong-tay-kim-co/mot-tam-quoc-ky-4-phong-vu-kinh-chau-nuoc-co-bac-phat-cua-quan-vu-972464.html</ref>.</small>-->
 
Đại quân của Quan Vũ vây hãm thành [[Tương Dương (thành cổ)|Tương Dương]], sau đó lại vây đánh Phàn (樊) thành. Tào Tháo nghe tin, sai [[Vu Cấm]] dẫn quân đi cứu Tương-Phàn.
Tháng 8 năm [[219]], mùa thu, trời đổ mưa lớn hơn 10 ngày,<ref name="BDT"/> sông [[Hán Thuỷ]] dâng cao, tràn bờ gây ra lũ lụt. Nước sông mênh mông, dưới chân Phàn thành ngập sâu "năm sáu trượng".<ref name="BDT"/> Quân Tào đóng đồn ở phía bắc Phàn thành bị nước dìm chết gần hết, số ít bỏ chạy thoát. Quan Vũ dùng thủy quân Kinh Châu tấn công. [[Vu Cấm]] cùng chư tướng trèo lên chỗ cao, nước lũ bao quanh không còn chỗ trốn, đành đầu hàng.<ref>[[Tam quốc chí]] - Vu Cấm truyện</ref>
:Trong [[tiểu thuyết]] ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'' của [[nhà văn]] [[La Quán Trung]] có tình tiết [[hư cấu]] rằng [[nhân vật]] Quan Vũ dùng mưu kế khơi dòng nước tạo ra lũ lụt. Thực tế, theo các nhà nghiên cứu lịch sử người [[Trung Quốc]] Dịch Trung Thiên và Hà Tư Toàn thì đây chỉ là [[thiên tai]],<ref name="DTTTT"/> và Quan Vũ đã biết lợi dụng thời cơ tấn công,<ref name="DTTTT">'''Dịch Trung Thiên''', ''Phẩm Tam Quốc'', Tập 2, trang 77: Tam quốc chí - Quan Vũ truyện chỉ nói “Thu, mưa lớn, Hán Thủy ngập tràn, Cấm cùng Thất quân bị dìm”, không nói Quan Vũ đã khơi nước, càng không nói Quan Vũ đã biết trước có lũ lụt. Tư trị thông giám cũng không nói như vậy. Sự thực, cái gọi là “nước dìm Thất quân” chỉ là thiên tai, Quan Vũ thừa cơ tấn công, kết quả Vu Cấm bị bắt và hàng phục, Bàng Đức bị bắt nhưng vẫn giữ nghĩa.</ref> nếu không có lũ lụt thì chưa chắc Vũ đã thắng nổi Vu Cấm, Bàng Đức.<ref>'''Dịch Trung Thiên''', ''Phẩm Tam Quốc'', Tập 2, trang 88: Hà Tư Toàn trong ''Tam quốc sử'' cho rằng quân của Quan Vũ, tiếng là đông đảo hùng mạnh, nhưng thực tế lực lượng có hạn. Nếu không có trận lũ giúp sức, thì e cũng không thể hàng phục Vu Cấm, chém đầu Bàng Đức.</ref>
<!--Báo VN, nguồn secondhand, nếu đăng tin tức thì chấp nhận được, đằng này bình luận Tam Quốc kiểu "bằng cách nào đó"...
 
:<small>Theo một người Việt Nam tên "Trần Tiến" viết trong bài ''"Mọt" Tam quốc (kỳ 5)'' cho báo Thể Thao & Văn Hóa thì: đây là trận lũ bất thường nên bọn [[Tào Nhân]], [[Mãn Sủng]] dù đã ở đây lâu năm cũng không thể lường được, còn Quan Vũ bằng cách nào đó (?) đã "tiên liệu được" và lợi dụng cơ hội đó để phá địch, không hẳn là chỉ nhờ may mắn.<ref>https://thethaovanhoa.vn/van-hoa/mot-tam-quoc-ky-5-phong-vu-kinh-chau-tuong-phan-chi-chien-n20181217084608436.htm</ref></small>-->
Theo tác giả Trần Tiến trong loạt bài ''"Mọt" Tam quốc'' thì Quan Vũ chiến thắng không chỉ nhờ may mắn. [[Tào Nhân]], [[Mãn Sủng]] thì đã ở Kinh Châu vài năm, hiểu rõ thời tiết, nhưng 2 người này không hề đưa ra cảnh báo nào về thời tiết, khiến cho Vu Cấm, Bàng Đức lâm vào cảnh nguy ngập. Trong khi quân Tào đang khốn đốn thì Quan Vũ lại không hề gặp trở ngại nào, còn có thể nhân nước lớn mà phá địch. Cho dù quân của Quan Vũ là thủy quân, vốn mang sẵn thuyền thì với tốc độ nước lũ dâng nhanh, việc bảo toàn doanh trại, lương thảo đã là hết sức khó khăn, càng không nói đến việc tập trung binh mã tiến đánh quân địch. Từ đó có thể thấy: đây là trận lũ bất thường nên bọn Tào Nhân, Mãn Sũng không thể lường được, còn Quan Vũ bằng cách nào đó đã tiên liệu được và lợi dụng cơ hội đó để phá địch. ''"Tương Dương huyện chí"'' cho biết xuyên suốt thời đại Tam Quốc, có ba lần sông Hán có lũ lớn vào năm Kiến An thứ 3, Kiến An thứ 24 và năm Thái Hòa (nhà Tào Ngụy) thứ 4. Năm Kiến An thứ 24 chính là năm Quan Vũ tấn công Tương – Phàn. Tháng 7 phát động tấn công, vây lấy Tương Dương - Phàn Thành, tháng 8 nhân nước lớn tiêu diệt viện binh, rõ ràng Quan Vũ đã có chuẩn bị sẵn. Có thể kế hoạch của Quan Vũ là dựa vào thời tiết đầu thu nhiều mưa để hạn chế kỵ binh của quân Tào, đồng thời lợi dụng ưu thế thủy quân Kinh Châu, nhưng trời mưa quá lớn đã ban cho ông một cơ hội còn lớn hơn dự tính<ref>https://thethaovanhoa.vn/van-hoa/mot-tam-quoc-ky-5-phong-vu-kinh-chau-tuong-phan-chi-chien-n20181217084608436.htm</ref>
 
[[Bàng Đức]] cùng tướng sĩ trốn lũ trên đê, chống trả quyết liệt từ sáng đến trưa,<ref name="BDT"/> rồi cùng một tướng khác đi thuyền nhỏ định về trại [[Tào Nhân]], nhưng thuyền bị lật.<ref name="BDT"/> Đức bị rơi mất cung tên, bám vào thuyền trôi theo dòng nước lũ, cuối cùng bị bắt.<ref name="BDT"/> Bàng Đức đứng thẳng không chịu quì;<ref name="BDT"/> Quan Vũ dụ hàng Đức, bị ông chửi mắng rằng:<ref name="BDT"/>
[[Từ Hoảng]] nhận lệnh mang quân đến cứu [[Tào Nhân]]. Quân Tào lần này phần lớn là tân binh (quân tinh nhuệ theo [[Vu Cấm]] đã chết chìm hết), Tháo dặn dò Hoảng phải đợi tập hợp đủ binh lực, tránh tranh phong cùng quân Quan Vũ. Từ Hoảng đến Yển (偃) thành, giả vờ đào hào xung quanh để cắt đứt tiếp tế, quân Thục đốt đồn bỏ chạy, Yển thành bị Hoảng chiếm.
 
Quan Vũ đành dẫn quân giáp mặt Từ Hoảng. Cả hai đều là người quận Hà Đông, từ nhỏ đã quen biết nhau và quan hệ khá tốt.<ref name="ReferenceA">Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 279</ref> ''Thục ký'' viết: Vũ cùng Hoảng khi xưa rất quí trọng nhau, lúc ấy trông xa nói chuyện, chỉ nói chuyện thường ngày, không nhắc việc quân. Chốc lát, Hoảng quay đầu ngựa truyền lệnh:<ref name="LSCC"/>
{{cquote|Vũ cùng Hoảng khi xưa rất quí trọng nhau, lúc ấy trông xa nói chuyện, chỉ nói chuyện thường ngày, không nhắc việc quân. Chốc lát, Hoảng quay đầu ngựa truyền lệnh: ''Ai lấy được đầu Vân Trường, thưởng ngàn cân vàng''.<ref name="LSCC">[[Trần Thọ (sử gia)|'''Trần Thọ''']], [[Tam quốc chí|'''Tam quốc chí''']], '''Thục Thư''' – '''Quan Vũ truyện''' (dẫn Thục Ký)</ref>}}
 
Vũ [[sợ|lo sợ cuống cuồng]],<ref name="LSCC"/> hỏi Hoảng rằng:<ref name="LSCC"/>
{{cquote|Vũ cùng Hoảng khi xưa rất quí trọng nhau, lúc ấy trông xa nói chuyện, chỉ nói chuyện thường ngày, không nhắc việc quân. Chốc lát, Hoảng quay đầu ngựa truyền lệnh: ''Ai lấy được đầu Vân Trường, thưởng ngàn cân vàng''.<ref name="LSCC">[[Trần Thọ (sử gia)|'''Trần Thọ''']], [[Tam quốc chí|'''Tam quốc chí''']], '''Thục Thư''' – '''Quan Vũ truyện''' (dẫn Thục Ký)</ref>
{{cquote|''Đại huynh sao lại nói như vậy?''<ref name="LSCC"/>}}
 
Vũ lo sợ cuống cuồng, hỏi Hoảng rằngđáp: ''Đại huynh sao lại nói như vậy?''<ref name="LSCC"/>
Hoảng đáp: {{cquote|''Ấy chỉ bởi việc nước mà thôi.''<ref name="LSCC"/>}}
 
Hoảng đáp: ''Ấy chỉ bởi việc nước mà thôi.''<ref name="LSCC"/>}}
 
Quan Vũ cho quân đóng trại ở Vi Đầu (圍頭), lại lập thêm đồn ở Tứ Trủng (四冢). Từ Hoảng giương đông kích tây, phao tin đánh trại Vi Đầu của Vũ, nhưng kỳ thực lại đánh đồn Tứ Trủng. Quan Vũ mắc mưu nên bị thua to, đồn Tứ Trủng sắp vỡ, Vũ phải đích thân dẫn năm nghìn quân ra đánh, bị Từ Hoảng đánh lui, bỏ chạy. Hoảng đuổi theo phá tan quân Thục, binh sĩ bị rơi xuống sông [[Hán Thủy]] chết rất nhiều, Phàn Thành được giải vây.<ref>Trần Thọ. Tam Quốc Chí, quyển 17 - Trương Nhạc Vu Cấm Trương Từ truyện (Từ Hoảng truyện)</ref>
 
Theo các nhà nghiên cứu Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân, thì tuylúc cánh quân 5.000 người bị thua trên bộ nhưngnày thủy quân của Quan Vũ vẫn chiếm cứ Miến Thủy, Từ Hoảng không có thuyền nên không thể giao tranh trên sông nước, đành lui quân về. [[Tương Dương (thành cổ)|Tương Dương]] vẫn bị vâyngăn hãmcách. NhưngKhi lúc nàynghe tin [[Giang Lăng]] thất thủ truyền tới, Quan Vũ lập tức dẫn binh quay về Nam, trên đường nhiều lần sai người đi do thám tin tức.<ref>'''Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân''', Tướng soái cổ đại Trung Hoa (NXB Thanh Niên 2002) Tập 1, Trang 635, 636</ref>
 
Tào Tháo không thừa thắng truy kích. Theo nhà nghiên cứu Dịch Trung Thiên, không phải vì nhân từ hay nghĩ tình cũ, mà chỉ muốn ngồi nhìn hai hổ (Quan Vũ và Tôn Quyền) đấu với nhau. Tào Tháo tin rằng Tôn Quyền đã mài dao từ lâu, tất sẽ không buông tay bỏ cuộc, và dự liệu đó là hoàn toàn chính xác.<ref>'''Dịch Trung Thiên, Phẩm Tam Quốc''' (NXB CAND 2010), Tập 2, trang 81-82</ref>
 
=== Bị Đông Ngô đánh úp Kinh Châu ===
Về phía [[Đông Ngô]], người chủ hòa với phe Lưu Bị là Lỗ Túc đã mất. [[Lã Mông]] lên thay, khuyên Tôn Quyền đánh chiếm Kinh Châu. Lúc mới nhậm chức, Mông gửi thư cho Quan Vũ, lời lẽ nhún nhường, khiến Vũ khinh nhờn. Sau đó Lã Mông lại giả xưng bệnh nặng, tiến cử [[Lục Tốn]] là người có tài nhưng chưa có tiếng kế vị. Tôn Quyền vờ phát hịch gọi Mông về, khiến Quan Vũ tưởng thật, lơ là phòng bị Đông Ngô, đã rút bớt quân Kinh châu điều đi đến Phàn Thành.<ref name="ReferenceD"/>
 
Khi Quan Vũ mới được thêm mấy vạn hàng quân của [[Vu Cấm]] thì thiếu lương thực, nên bèncướp tựkho đến lấy gạolương kho Tương Quan (湘關) của Đông Ngô. [[Tôn Quyền]] nghe chuyện, liền lệnh cho Lã Mông phát binh tập kích Quan Vũ.<ref>[[Tam quốc chí]], ''Ngô Thư'' - ''Lã Mông Truyện'': . Ngụy sai Vu
Cấm cứu đất Phàn, Vũ bắt hết bọn Cấm, thu mấy vạn người ngựa, lại vì
Cấm cứu đất Phàn, Vũ bắt hết bọn Cấm, thu mấy vạn người ngựa, lại vì lương thiếu bèn tự đến lấy gạo ở Tương Quan. Quyền nghe tin, đi ngay, sai Mông đi phía trước. (魏使於禁救樊,羽盡擒禁等,人馬數萬,託以糧乏,擅取湘關米。權聞之,遂行。先遣蒙在前)</ref><ref>'''Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân''', Tướng soái cổ đại Trung Hoa (NXB Thanh Niên 2002) Tập 1, Trang 634</ref> Lã Mông đến Tầm Dương, giấu hết quân tinh nhuệ ở trong khoang thuyền, cho mặc áo trắng của [[lái buôn]], chèo thuyền đi gấp ngày đêm đến đồn canh phòng mà Quan Vũ đặt ở bên sông, bắt trói hết quân ở đồn ấy nên Vũ vẫn không hay biết gì. Lã Mông tiếp tục kéo quân đến Nam Quận.<ref name="ReferenceD">[[Tam quốc chí]], ''Ngô Thư'' - ''Lã Mông Truyện''.</ref>
lương thiếu bèn tự đến lấy gạo ở Tương Quan. Quyền nghe tin, đi ngay, sai
Cấm cứu đất Phàn, Vũ bắt hết bọn Cấm, thu mấy vạn người ngựa, lại vì lương thiếu bèn tự đến lấy gạo ở Tương Quan. Quyền nghe tin, đi ngay, sai Mông đi phía trước. (魏使於禁救樊,羽盡擒禁等,人馬數萬,託以糧乏,擅取湘關米。權聞之,遂行。先遣蒙在前)</ref><ref>'''Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân''', Tướng soái cổ đại Trung Hoa (NXB Thanh Niên 2002) Tập 1, Trang 634</ref> Lã Mông đến Tầm Dương, giấu hết quân tinh nhuệ ở trong khoang thuyền, cho mặc áo trắng của [[lái buôn]], chèo thuyền đi gấp ngày đêm đến đồn canh phòng mà Quan Vũ đặt ở bên sông, bắt trói hết quân ở đồn ấy nên Vũ vẫn không hay biết gì. Lã Mông tiếp tục kéo quân đến Nam Quận.<ref name="ReferenceD">[[Tam quốc chí]], ''Ngô Thư'' - ''Lã Mông Truyện''.</ref>
 
==== My Phương, Sĩ Nhân hàng Ngô ====
:''Ngô lục'' viết: Trước đây, trong thành Nam Quận dẫn lửa, cháy kho vũ khí. (Quan) Vũ trách tội (My) Phương, Phương trong lòng sợ hãi, (Tôn) Quyền nghe tin mà dụ Phương, Phương ngầm hòa thân. Lúc (Lã) Mông đến đánh, bèn đem trâu, rượu ra hàng.
 
Trước khi Quan Vũ tiến đánh Tương - Phàn, ông giaovẫn để lại chorất Mynhiều Phươnglính{{Cần giữchú thích}} ở Giang Lăng và Phó Sĩ Nhân giữ Công An không ít quân, chưa kể lực lượng từ các cứ điểm khác của Kinh Châu luôn nhiệmsẵn vụ canh phòng,sàng chi viện. Quan Vũ dự tính rằng nếu Kinh Châu bị Đông Ngô đánh úpChỉ thìcần lực lượng trấn giữ Giang Lăng sẽ cố thủ, đểQuan ông có thể kịp về ứng cứu<ref name="ldp276"/>.{{Cần chú thích}} Tuy tính toán cẩn thận đến vậy, Quan Vũ lại không lường được việc My Phương và Phó Sĩ Nhân lại sớm đầu hàng quân Ngô.{{Cần chú thích}}
 
==== Quân đội tan rã ====
[[Giang Lăng]] và Công An mất vào tay Đông Ngô, vợ con các tướng sĩ của Quan Vũ bị bắt sống cả. [[Lã Mông]] hạ lệnh không được lấn ép người nhà tướng sĩ [[Kinh Châu]], không được cướp đoạt, lại sớm tối sai người thân cận đi chăm sóc người già cả, thăm hỏi những nhà không đầy đủ, cấp thuốc, ban cơm áo cho người bệnh tật, đói rét. Tin tức đó truyền đến quan quân của Quan Vũ nên họ không còn lòng dạ chiến đấu nữa, dần tản mát hết.<ref name="ReferenceD"/>