Khác biệt giữa các bản “Bóng bầu dục Mỹ”

không có tóm lược sửa đổi
[[Tập tin:2018 Army-Navy football game line of scrimmage (46211618112).jpg|nhỏ|468x468px417x417px|Trận đấu bóng bầu dục giữa hai trường sĩ quan Lục Quân (trái) và Hải Quân (phải) Hoa Kỳ, 2018.]]
'''Bóng bầu dục Mỹ''' hay còn gọi '''bóng đá kiểu Mỹ''' ''(American football'' hoặc ''Gridiron football)'', tiếng lóng Việt Nam gọi là '''bóng cà na''', là một môn thể thao thi đấu đồng đội phổ biến tại [[Hoa Kỳ]]. [[Bóng bầu dục]] [[Hoa Kỳ|Mỹ]] có quan hệ gần gũi với [[bóng bầu dục Canada]] nhưng có một số khác biệt về luật chơi và nhiều đặc điểm khác.<ref>In the United States and Canada, the term "football" may refer to either American football or to the similar sport of [[Canadian football]], the meaning usually being clear from the context. This article describes the American variant.</ref> Tại Hoa Kỳ, một số dạng chính của bóng bầu dục là [[bóng bầu dục trung học]], [[bóng bầu dục đại học]] và [[bóng bầu dục chuyên nghiệp]], về cơ bản là giống nhau nhưng khác nhau ở vài điểm trong luật chơi.<ref>''See'' [http://web.archive.org/20060828231640/www.ncaa.org/library/rules/2006/2006_football_rules.pdf 2006 NCAA Football Rules and Interpretations, Sec. 1, Art. 1]</ref>
 
[[Tập tin:Edward Jones Dome endzone view.jpg|trái|220x220px|Thành phần một sân bóng bầu dục Mỹ.|thế=|nhỏ]]
=== Sân chơi ===
[[Tập tin:TryoutÖJNT 2 (217) (6932187715).jpg|nhỏ|Bóng bầu dục Wilson da.]]
[[Tập tin:Brian Hartline Cleveland Browns New Uniform Unveiling (16534300673).jpg|trái|nhỏ|Mũ bảo hiểm Schutt AirXP, được đội bởi cầu thủ Brian Hartline.]]
Sân chơi của môn bóng bầu dục dài 100 yards (91,44 mét), chia làm 20 phần mỗi phần 5 yards (4,57 mét), được đánh dấu bằng 19 vạch dài màu trắng theo chiều ngang của sân. Giữa những vạch dài là bốn hàng vạch ngắn, mỗi hàng 4 vạch cách nhau 1 yard. Phần cuối cùng ở mỗi cuối sân được gọi là end-zone (vùng cấm địa), có chiều dài 10 yards (9,14 mét), thường thì được sọc chéo màu đỏ và được ngăn cách bởi một vạch trắng dài gọi là đường cấm địa (goal line). Cuối vùng cấm địa (end-zone) là vạch cuối (end line), sau đó là cột gôn (goal posts). Cột gôn được trồng chính giữa chiều ngang của sân,  cao 10 feet (3,05 mét), trên bắc một  thanh ngang dài 18 feet 6 inches (5,64 mét), hai đầu thanh ngang là hai thanh dọc cao 30 feet (9,14 mét). Tổng cộng, toàn sân chơi của môn football dài 120 yards (360 feet hay 109,73 mét) và ngang là 53 1/3  yards (160 feet hay 48,77 mét). Kể từ đường cấm địa (goal line), cứ mỗi 10 yards, sân sẽ được đánh dấu bằng số 10, 20, 30, 40 cho tới giữa sân là 50. Sau mức này, sân được đánh dấu ngược lại 40, 30, 20 và 10 cho đến vùng cấm địa của bên kia.
 
=== Bóng ===
Bóng làm bằng da hình bầu dục được bơm hơi nặng từ 400 gram đến 480430 gram. Bóng thi đấu thường được đánh sáp dưỡng và phun chống ẩm nhằm tăng độ bám dính.
[[Tập tin:NFLgameball.jpg|120x120px|Quả bóng bầu dục Mỹ|thế=|nhỏ]]
Bóng làm bằng da hình bầu dục được bơm hơi nặng từ 400 gram đến 480 gram
 
=== Mũ bảo hiểm ===
Mũ bảo hiểm được người chơi đội để bảo về vùng đầu khỏi va đập mạnh trong trận đấu. Mũ bảo hiểm bao gồm vỏ nhựa tổng hợp nhẹ, bên trong có lót lớp đệm xốp hoặc đệm bơm hơi để bảo vệ đầu, mặt nạ thép để bảo vệ mặt, 2 ốp hàm ở mỗi bên để bảo vệ hàm, lỗ thông tai và kính ốp polycarbonate chống chói. Mũ bảo hiềm thường được điểm xuyết với logo đội bóng, các loại họa tiết, sọc hay số thi đấu
[[Tập tin:20090905 Kevin Grady.jpg|thumb|186x186px|Cầu thủ Kevin Grady của Đại Học Michigan với kiểu mũ cánh chim|thế=]]
[[Tập tin:Washington Redskins, Carolina Panthers (44604418284).jpg|nhỏ|216x216px|Cầu thủ hai đội Carolina và Washington với trang phục thi đấu và đồ bảo hộ. ]]
Mũ bảo hiểm bao gồm đệm bơm hơi để bảo vệ đầu, mặt nạ (facemask) để bảo vệ mặt, 2 ốp tai ở mỗi bên để bảo vệ đôi tai và kính ốp (visor) chống chói.
 
=== Giáp bảo hộ và trang phục thi đấu ===
Giáp bảo hộ thường được mặc bên ngoài lớp đồ lót hút ẩm và bên dưới trang phục thi đấu giúp bảo vệ người chơi khỏi chấn thuơng. Giống như mũ bảo hiểm, giáp bảo hộ được cầu tạo gôm lớp nhựa cứng bên ngoài và đệm dầy thoáng khí bên trong. Các miếng giáp bao bọc quanh phần vai, ngực và lưng của người chơi, và được thiết chặt bằng một dây đai nhựa bao vòng quanh xương sườn.
 
Trang phục thi đấu bóng bầu dục được mặc sát người. Bộ trang phục thi đấu bao gồm 1 áo đấu và 1 quần. Áo đấu có số áo trên vùng ngực, lưng và cầu vai; tên gọi của đội bóng hay tên thành phố thường được ghi trên ngực áo, phần vai được đính logo đội hay sọc màu và tên cầu thủ ở vùng lưng trên. Quần đấu được làm từ chất liều bền dai, mặc sát người, với túi trong để nhét đệm bảo hộ đùi và hông.
 
== Vị trí, đội hình và chiến thuật ==
Một đội bóng bầu dục Mỹ có '''53 người''' sẽ chia làm '''3 đội phụ''' gồm đội tấn công (offensive unit), đội phòng ngự (defensive unit) và đội hỗn hợp hay đội đặc biệt (special team). Mỗi đội bóng chỉ được phép có tối đa 11 cầu thủ trên sân trong bất cứ lúc nào. Cầu thủ thông thường được phân loại làm cầu thủ phòng ngự (defensive player) hoặc cầu thủ tấn công (offensive player) và chơi cho mỗi đội tấn công hay đội phòng ngự. Cầu thủ tấn công lẫn phòng ngự đều chơi cho đội hỗn hợp trong các tình huống cần thiết.
[[Tập tin:Dallas Cowboys Offensive Line vs Redskins 2017.jpg|nhỏ|300x300px|Hàng tiền vệ công Dallas Cowboys, một trong nhũng đơn vị ưu tú trong những năm gần đây ở giải NFL.]]
 
=== 1. Đội tấn công (Offense) ===
 
Thời gian thi đấu mỗi trận đấu dài 60 phút, chia làm 4 hiệp, trừ thời gian chết (bóng ngoài cuộc), nên đôi khi tổng thời gian thi đấu trên sân lên đến 180 phút. Quả bóng được làm bằng da, nặng 400gram, hình bầu dục, kẻ 2 vạch trắng để dễ nhìn nhưng ở NFL lại không có. Trọng tài còn được gọi là “Những con ngựa vằn” vì bộ đồng phục trắng, kẻ sọc đen. Mỗi trận đấu có từ 4 đến 7 trọng tài làm nhiệm vụ.
==NFL và Super Bowl==
{{main|Super Bowl}}
[[Super Bowl]] (tạm dịch: ''Siêu cúp Bóng bầu dục Mỹ'') là trận tranh chức vô địch thường niên của [[National Football League|Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia]] (NFL - National Football League), hiệp hội hàng đầu của bóng bầu dục Mỹ, kể từ năm 1967 và thường được tổ chức vào [[Chủ nhật]] đầu tiên của tháng Hai dương lịch, gọi là ''Super Bowl Sunday'' (''Chủ nhật Siêu Cúp'').
30

lần sửa đổi