Khác biệt giữa các bản “Tử hình”

sao lại xóa đoạn có nguồn rồi thay bằng những đoạn không nguồn?
(sao lại xóa đoạn có nguồn rồi thay bằng những đoạn không nguồn?)
Tử hình hầu như đã được thực hiện ở mọi xã hội, và ví thể có thể được coi là một [[văn hoá toàn cầu]] hay gần như vậy, ngoại trừ những xã hội có [[tôn giáo quốc gia]] cấm hình phạt đó. Trong thế kỷ XVIII ở châu Âu các nhà nhân quyền không chấp nhận quyền này của nhà cầm quyền; đòi bãi bỏ án tử hình. Ngày nay, án tử hình về mặt đạo đức, hình sự và thực tế là một vấn đề tranh cãi sôi nổi ở nhiều nước và quốc gia, và các quan điểm có thể khác biệt bên trong một vùng văn hoá hay [[ý thức hệ]] duy nhất.
 
[[Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc]] đã thông qua, trong năm 2007, 2008, 2010, 2012 và năm 2014,<ref name="worldcoalition.org">{{Chú thích web|url=http://www.worldcoalition.org/united-nations-resolution-moratorium-death-penalty-executions-general-assembly.html|tiêu đề=117 countries vote for a global moratorium on executions|work=World Coalition Against the Death Penalty}}</ref> các nghị quyết không ràng buộc kêu gọi đình chỉ tử hình toàn cầu, nhằm cuối cùng bãi bỏ tử hình.<ref name="moratorium on the death penalty">{{Chú thích web|url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=24679&Cr=general&Cr1=assembly|tiêu đề=moratorium on the death penalty|nhà xuất bản=United Nations|ngày tháng=ngày 15 tháng 11 năm 2007|ngày truy cập=ngày 23 tháng 8 năm 2010}}</ref> Tại các quốc gia thành viên [[Liên minh châu Âu|EU]], theo [[Hiệp ước Lisbon]], Điều 2 của [[Hiến chương các Quyền Căn bản của Liên minh châu Âu]] cấm hình phạt tử hình.<ref name="europarl.europa.eu">[http://www.europarl.europa.eu/charter/pdf/text_en.pdf Charter of Fundamental Rights of the European Union]</ref> Ngoài ra, [[hội đồng châu Âu]], mà có 47 quốc gia thành viên, cấm các quốc gia thành viên áp dụng luật tử hình. Ngược lại, nhiều quốc gia như [[Trung Quốc]], [[Hoa Kỳ]], [[Nhật Bản]], [[Singapore]], [[Hàn Quốc]]... vẫn sẽ duy trì án tử hình với mục đích tạo hình phạt đủ sức răn đe với các loại tội phạm nghiêm trọng, nhằm đảm bảo an ninh chung cho xã hội. Hơn 65% dân số thế giới sống tại các quốc gia nơi có án tử hình, và bốn quốc gia [[danh sách quốc gia theo số dân|đông dân nhất thế giới]] (Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, Ấn Độ, Hoa Kỳ và Indonesia) vẫn đang áp dụng hình phạt tử hình và dường như sẽ không xoá bỏ nó trong một tương lai gần.<ref>[http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/FH13Df03.html Asia Times Online – The best news coverage from South Asia<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[<!--http://www.worldcoalition.org/modules/smartsection/item.php?itemid=325&sel_lang=english-->http://www.fiacat.org/-coalition-mondiale-contre-la-peine-de-mort,395- Coalition mondiale contre la peine de mort – Indonesian activists face upward death penalty trend – Asia – Pacific – Actualités<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[http://www.theinformationdaily.com/2009/03/25/death-penalty-rift-in-states-continues-in-the-us Death penalty rift in states continues in the US] By: Information Daily Staff Writer, cập nhật: 25/3, 2009 - 16:39 GMT [http://web.archive.org/web/20090827071433/http://www.egovmonitor.com/node/24280 bản lưu 27/8/2009]</ref><ref>[<!--http://www.mercurynews.com/news/ci_11889244?nclick_check=1-->http://www.utsandiego.com/news/2009/mar/11/ca-brown-death-penalty-031109/ AG Brown says he'll follow law on death penalty] By DON THOMPSON, The Associated Press 3:30 P.M.ngày 11 tháng 3 năm 2009</ref><ref>[http://www.foxnews.com/politics/2009/02/24/lawmakers-cite-economic-crisis-effort-ban-death-penalty/ lawmakers-cite-economic-crisis-effort-ban-death-penalty]</ref><ref>[http://web.archive.org/web/20090316003328/http://www.iht.com/articles/2009/03/14/america/death.php Legislators in U.S. state vote to repeal death penalty] 14/3/2009, [[IHT]]</ref><ref>[http://web.archive.org/web/20110707202401/http://axisoflogic.com/artman/publish/Article_28839.shtml Death penalty repeal unlikely says anti-death penalty activist] Carol J. Williams, cập nhật 22/11/2008, lưu 7/7/2011</ref><ref>[http://www.thelantern.com/2.1345/a-new-texas-ohio-s-death-penalty-examined-1.71650#.UYsN2aLIbaF A new Texas? Ohio's death penalty examined – Campus] Travis Schulze cập nhật 15/6/2012</ref><ref>[http://www.fidh.org/THE-DEATH-PENALTY-IN-JAPAN THE DEATH PENALTY IN JAPAN-FIDH > Human Rights for All / Les Droits de l'Homme pour Tous<!-- Bot generated title -->]</ref>
Các tội danh phải chịu án tử hình thường gồm các tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng như [[giết người]], giết người hàng loạt, [[hiếp dâm]], [[Ấu dâm|hiếp dâm trẻ em]], lạm dụng tình dục trẻ em, [[khủng bố]], phản quốc, [[gián điệp]], xúi giục nổi loạn, chống phá Nhà nước, âm mưu lật đổ chính phủ, [[cướp biển]], cướp máy bay, buôn bán ma túy, tàng trữ ma túy, [[tội ác chiến tranh]], tội ác chống lại loài người và [[diệt chủng]]. Trong một số trường hợp, các hành vi tái phạm nghiêm trọng, các hành vi cướp gây hậu quả nghiêm trọng và bắt cóc cũng có thể phải chịu án tử hình.
 
Tính đến cuối năm 2015, 65 quốc gia vẫn còn duy trì ánluật tử hình, 103 quốc gia đã hoàn toàn bãi bỏ ánluật tử hìnhnày, 6 nước bãi bỏ án tử hình cho những tội thông thường (chỉ tuyên tử hình với những tội đặc biệt như tội ác chiến tranh), và 30 vẫn còn án tử hình nhưng đã lâu không áp dụng.<ref name="amnesty2015">{{Chú thích web |url=https://www.amnesty.org/en/documents/act50/3487/2016/en/ |tiêu đề=Death Sentences and Executions Report 2015 |nhà xuất bản=Amnesty International|ngày truy cập =ngày 10 tháng 8 năm 2016}}</ref>
[[Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc]] đã thông qua, trong năm 2007, 2008, 2010, 2012 và năm 2014,<ref name="worldcoalition.org">{{Chú thích web|url=http://www.worldcoalition.org/united-nations-resolution-moratorium-death-penalty-executions-general-assembly.html|tiêu đề=117 countries vote for a global moratorium on executions|work=World Coalition Against the Death Penalty}}</ref> các nghị quyết không ràng buộc kêu gọi đình chỉ tử hình toàn cầu, nhằm cuối cùng bãi bỏ tử hình.<ref name="moratorium on the death penalty">{{Chú thích web|url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=24679&Cr=general&Cr1=assembly|tiêu đề=moratorium on the death penalty|nhà xuất bản=United Nations|ngày tháng=ngày 15 tháng 11 năm 2007|ngày truy cập=ngày 23 tháng 8 năm 2010}}</ref> Tại các quốc gia thành viên [[Liên minh châu Âu|EU]], theo [[Hiệp ước Lisbon]], Điều 2 của [[Hiến chương các Quyền Căn bản của Liên minh châu Âu]] cấm hình phạt tử hình.<ref name="europarl.europa.eu">[http://www.europarl.europa.eu/charter/pdf/text_en.pdf Charter of Fundamental Rights of the European Union]</ref> Ngoài ra, [[hội đồng châu Âu]], mà có 47 quốc gia thành viên, cấm các quốc gia thành viên áp dụng luật tử hình. Ngược lại, nhiều quốc gia như [[Trung Quốc]], [[Hoa Kỳ]], [[Nhật Bản]], [[Singapore]], [[Hàn Quốc]]... vẫn sẽ duy trì án tử hình với mục đích tạo hình phạt đủ sức răn đe với các loại tội phạm nghiêm trọng, nhằm đảm bảo an ninh chung cho xã hội. Hơn 65% dân số thế giới sống tại các quốc gia nơi có án tử hình, và bốn quốc gia [[danh sách quốc gia theo số dân|đông dân nhất thế giới]] (Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, Ấn Độ, Hoa Kỳ và Indonesia) vẫn đang áp dụng hình phạt tử hình và dường như sẽ không xoá bỏ nó trong một tương lai gần.<ref>[http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/FH13Df03.html Asia Times Online – The best news coverage from South Asia<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[<!--http://www.worldcoalition.org/modules/smartsection/item.php?itemid=325&sel_lang=english-->http://www.fiacat.org/-coalition-mondiale-contre-la-peine-de-mort,395- Coalition mondiale contre la peine de mort – Indonesian activists face upward death penalty trend – Asia – Pacific – Actualités<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[http://www.theinformationdaily.com/2009/03/25/death-penalty-rift-in-states-continues-in-the-us Death penalty rift in states continues in the US] By: Information Daily Staff Writer, cập nhật: 25/3, 2009 - 16:39 GMT [http://web.archive.org/web/20090827071433/http://www.egovmonitor.com/node/24280 bản lưu 27/8/2009]</ref><ref>[<!--http://www.mercurynews.com/news/ci_11889244?nclick_check=1-->http://www.utsandiego.com/news/2009/mar/11/ca-brown-death-penalty-031109/ AG Brown says he'll follow law on death penalty] By DON THOMPSON, The Associated Press 3:30 P.M.ngày 11 tháng 3 năm 2009</ref><ref>[http://www.foxnews.com/politics/2009/02/24/lawmakers-cite-economic-crisis-effort-ban-death-penalty/ lawmakers-cite-economic-crisis-effort-ban-death-penalty]</ref><ref>[http://web.archive.org/web/20090316003328/http://www.iht.com/articles/2009/03/14/america/death.php Legislators in U.S. state vote to repeal death penalty] 14/3/2009, [[IHT]]</ref><ref>[http://web.archive.org/web/20110707202401/http://axisoflogic.com/artman/publish/Article_28839.shtml Death penalty repeal unlikely says anti-death penalty activist] Carol J. Williams, cập nhật 22/11/2008, lưu 7/7/2011</ref><ref>[http://www.thelantern.com/2.1345/a-new-texas-ohio-s-death-penalty-examined-1.71650#.UYsN2aLIbaF A new Texas? Ohio's death penalty examined – Campus] Travis Schulze cập nhật 15/6/2012</ref><ref>[http://www.fidh.org/THE-DEATH-PENALTY-IN-JAPAN THE DEATH PENALTY IN JAPAN-FIDH > Human Rights for All / Les Droits de l'Homme pour Tous<!-- Bot generated title -->]</ref>
 
Tính đến cuối năm 2015, 65 quốc gia vẫn còn duy trì án tử hình, 103 quốc gia đã hoàn toàn bãi bỏ án tử hình, 6 nước bãi bỏ án tử hình cho những tội thông thường (chỉ tuyên tử hình với những tội đặc biệt như tội ác chiến tranh), và 30 vẫn còn án tử hình nhưng đã lâu không áp dụng.<ref name="amnesty2015">{{Chú thích web |url=https://www.amnesty.org/en/documents/act50/3487/2016/en/ |tiêu đề=Death Sentences and Executions Report 2015 |nhà xuất bản=Amnesty International|ngày truy cập =ngày 10 tháng 8 năm 2016}}</ref>
 
==Thuật ngữ==
 
Tại Việt Nam, án tử hình chỉ áp dụng đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, gồm: Tội xâm phạm an ninh quốc gia, tội giết người, tội [[hiếp dâm]], tội phạm về [[ma túy]], tội [[tham nhũng]] và [[tội ác chiến tranh]]. Nếu được ân giảm thì chuyển thành tù [[chung thân]].
==== Nhận xét ====
Nhà chính trị học Nga [[Vladimir Kolotov]], Trưởng bộ môn lịch sử các nước Viễn Đông Đại học Tổng hợp St. Petersburg, cho rằng phương Tây đang lợi dụng việc "bãi bỏ án tử hình" để can thiệp vào nội bộ các nước, nhằm làm suy yếu luật pháp và an ninh các nước đó. Ông ủng hộ việc Nhà nước Việt Nam duy trì án tử hình với các loại tội phạm nghiêm trọng:
:''"Tại Việt Nam, pháp luật nhà nước nghiêm khắc đang chứng minh tính hiệu quả. Không có [[tội phạm có tổ chức]], không có [[khủng bố]]. Buôn bán [[ma túy]] tuy hiện diện ở Việt Nam như ở tất cả các nước Đông Nam Á, nhưng không có quy mô khổng lồ, ví dụ như Philippines là nơi gần 1/3 dân số là người nghiện. Nhưng khi tổng thống Philippines kiên quyết tuyên chiến với những kẻ buôn lậu ma túy thì phương Tây lại hô hào "bảo vệ quyền con người"... Giờ đây, người Anh, người Úc, người Mỹ đang lo lắng cho "quyền con người" ở Việt Nam, đặc biệt là quyền của những kẻ buôn ma túy thường bị kết án tử hình. Cần nhắc rằng, chính người Anh đã [[Chiến tranh Nha phiến|đem nha phiến vào Trung Quốc]] và biến quốc gia này thành con nghiện khổng lồ, còn sản xuất ma túy ở [[Afghanistan]] đã tăng gấp nhiều lần sau khi người Mỹ [[Chiến tranh Afghanistan (2001–nay)|đem quân đánh đổ]] chính quyền Taliban tại đây...''
:''Việt Nam cần tiến hành chính sách bảo vệ an ninh quốc gia và trừng phạt nghiêm khắc những tội phạm nghiêm trọng theo Luật Hình sự được Quốc hội thông qua. Chấp nhận để phương Tây dẫn dắt và bãi bỏ án tử hình, Việt Nam lập tức sẽ đối đầu với sự gia tăng tổn thất sinh mạng do tội phạm hình sự, làn sóng tội phạm [[ma túy]] và [[tham nhũng]], là thực tế mà chúng ta đã chứng kiến ở nhiều quốc gia và đáng tiếc là cả ở Nga"''<ref>{{Chú thích web | url = https://vn.sputniknews.com/opinion/201704143196333-viet-nam-an-tu-hinh-buon-lauma-tuy-tham-nhung/ | tiêu đề = Ai muốn bao che những kẻ buôn lậu ma túy và quan chức tham nhũng ở Việt Nam? | tác giả = | ngày = | ngày truy cập = 8 tháng 2 năm 2018 | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}</ref>
 
Luật pháp Việt Nam quy định không tuyên án tử hình với người dưới 18 tuổi hoặc người trên 75 tuổi. Hiện nay, sau một số vụ trọng án nhưng không bị tuyên án tử hình do chưa đủ 18 tuổi (ví dụ như [[Vụ án Lê Văn Luyện]] giết 3 người), có nhiều dư luận tại Việt Nam đề nghị cần hạ độ tuổi không bị tuyên án tử hình.
 
== Những quốc gia không còn áp dụng hình thức tử hình ==
Hiện nay có những nước như sau không còn áp dụng hình thức tử hình:
==Tường thuật 2017==
[[Tổ chức Ân xá Quốc tế]] tường thuật, năm 2016, có 1032 vụ tử hình được ghi nhận, nhưng con số thực sự sẽ cao hơn nhiều (do nhiều nước không công bố số liệu hoặc thống kê không đầy đủ), con số này giảm 37% so với năm trước. [[Benin]] và [[Nauru]] hủy bỏ luật tử hình. Tổng cộng 141 nước đã hủy bỏ luật tử hình hoặc đã lâu không thi hành nó nữa. Việt Nam theo Bộ Công an từ tháng 8 năm 2013 đến 30 tháng 6 năm 2016 có 429 người bị xử tử hình, và như vậy trở thành nước có số án tử hình nhiều thứ 3 sau Trung Quốc và Iran.<ref>{{Chú thích web| url =http://www.economist.com/news/asia/21720645-it-third-most-bloodthirsty-country-after-china-and-iran-vietnam-executes-many-more-people| tiêu đề = Vietnam executes many more people than previously thought|tác giả = | ngày tháng=Apr 12th 2017|work = www.economist.com}}</ref>
 
==Tranh cãi==
 
Hình phạt tử hình là một chủ để đang gây tranh cãi. Những người chống lại hình phạt tử hình coi án tử hình là vô nhân đạo và chỉ trích nó vì tính không thể đảo ngược của nó. Họ cũng cho rằng hình phạt tử hình không có tác dụng răn đe, mang tính phân biệt đối xử với người thiểu số và người nghèo, và nó khuyến khích một "văn hóa bạo lực". Có nhiều tổ chức trên toàn thế giới, như [[Tổ chức Ân xá Quốc tế]] , và tổ chức quốc gia, như Liên minh Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU), đã tuyên bố rằng xóa bỏ án tử hình là mục đích cơ bản.
 
Những người ủng hộ án tử hình cho rằng nó giúp ngăn ngừa tội phạm, là một công cụ tốt cho cảnh sát và công tố viên trong việc bào chữa, đảm bảo rằng tội phạm bị kết án không phạm tội nữa, và chỉ là một hình phạt.
 
===Quả báo===
 
Những người ủng hộ hình phạt tử hình cho rằng án tử hình là hợp lý về mặt đạo đức khi áp dụng cho các tội phạm giết người, đặc biệt là đối với các tình tiết tăng nặng như giết cảnh sát, giết trẻ em , giết ngưới sau khi tra tấn, giết người hàng loạt, khủng bố , tàn sát hay diệt chủng. Lập luận này được bảo vệ mạnh mẽ bởi Giáo sư Robert Blecker của Trường Luật New York, người nói rằng hình phạt phải đau đớn mới tương xứng với tội ác. Nhà triết học thế kỷ thứ mười tám [[Immanuel Kant]] có lập trường cực đoan hơn, ông cho rằng mọi kẻ giết người đều đáng phải chết với lý do mất mạng là nỗi đau không thể so sánh với bất kỳ án tù nào.
 
Những người phản đối hình phạt tử hình cho rằng quả báo chỉ đơn giản là trả thù và không thể bị kết án. Cũng có ý kiến ​​cho rằng việc trừng phạt một kẻ giết người bằng cái chết là một hình phạt vô nhân đạo, bởi vì trong các tội phạm bạo lực nói chung người phạm tội không thể bị trừng phạt bằng một hành vi tương tự như họ đã thực hiện (ví dụ như những kẻ hiếp dâm không thrrt bị trừng phạt bằng hình phạt về thể xác ).
 
===Quyền con người===
 
Những người phản đối tin rằng hình phạt tử hình là sự vi phạm [[nhân quyền]] tồi tệ nhất , bởi vì quyền sống là quyền quan trọng nhất, và hình phạt tử hình đã vi phạm nó một cách không cần thiết và gây ra một sự tra tấn tâm lý. Các nhà hoạt động nhân quyền phản đối án tử hình, gọi đó là "hình phạt tàn khốc, vô nhân đạo". Tổ chức Ân xá Quốc tế coi đó là "sự từ chối cuối cùng không thể đảo ngược của nhân quyền"
 
===Thi hành án sai===
 
Người ta thường lập luận rằng hình phạt tử hình dẫn đến khả năng xử tử lầm người vô tội. Đã có nhiều người bị tử hình về sau đã được tuyên bố là vô tội
 
===Sự phân biệt chủng tộc, dân tộc và xã hội===
 
Những người phản đối án tử hình cho rằng hình phạt này đang được sử dụng thường xuyên hơn đối với tội phạm từ các nhóm dân tộc thiểu số và chủng tộc và từ các tầng lớp xã hội nghèo đói hơn, so với những tội phạm đến từ một nền tảng đặc quyền; và rằng nền tảng của nạn nhân cũng ảnh hưởng đến hình phạt.
 
==Tham khảo==