Khác biệt giữa các bản “Bệnh bụi phổi amiăng”

n
n (Đã lùi lại sửa đổi của Bác Bốn Lù (Thảo luận) quay về phiên bản cuối của Iloveyou121)
Thẻ: Lùi tất cả
'''Bệnh bụi phổi amiăng - asbestosis''' là [[Viêm|tình trạng viêm]] lâu dài và gây sẹo [[phổi]] do [[Amiăng|sợi amiăng]].<ref name="Mer2013">{{Chú thích web|url=http://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/pulmonary-disorders/environmental-pulmonary-diseases/asbestosis|title=Asbestosis - Pulmonary Disorders|date=May 2014|website=Merck Manuals Professional Edition|language=en-CA|access-date=19 December 2017}}</ref> Các triệu chứng có thể bao gồm [[khó thở]], ho, [[thở khò khè]] và [[đau ngực]].<ref name="NHS2017Int">{{Chú thích web|url=https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/lungs-and-airways/asbestosis|title=Asbestosis symptoms and treatments|date=6 April 2017|website=NHS Inform|access-date=19 December 2017}}</ref> Các biến chứng có thể bao gồm [[ung thư phổi]], [[Ung thư phổi|ung thư]] trung biểu mô và [[Bệnh tâm phế|bệnh tim phổi]].<ref name="NHS2017Int" /><ref name="EU2009">{{Chú thích web|url=http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0015/123072/AQG2ndEd_6_2_asbestos.PDF|title=World Health Organization. Air Quality Guidelines, 2nd Edition—Asbestos|archive-url=https://web.archive.org/web/20110524203454/http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0015/123072/AQG2ndEd_6_2_asbestos.PDF|archive-date=May 24, 2011|dead-url=yes|access-date=2009-12-20}}</ref>
 
Bệnh bụi phổi amiăng là do hít phải sợi amiăng.<ref name="NHS2017Int">{{Chú thích web|url=https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/lungs-and-airways/asbestosis|title=Asbestosis symptoms and treatments|date=6 April 2017|website=NHS Inform|access-date=19 December 2017}}</ref> Nói chung, nó đòi hỏi người bệnh phơi nhiễm tương đối lớn trong một khoảng thời gian dài.<ref name="NHS2017Int" /> Mức độ tiếp xúc như vậy thường chỉ xảy ra ở những người làm việc với vật liệu này và không sử dụng các biện pháp bảo hộ an toàn lao động đúng cách.<ref name="EU2009">{{Chú thích web|url=http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0015/123072/AQG2ndEd_6_2_asbestos.PDF|title=World Health Organization. Air Quality Guidelines, 2nd Edition—Asbestos|archive-url=https://web.archive.org/web/20110524203454/http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0015/123072/AQG2ndEd_6_2_asbestos.PDF|archive-date=May 24, 2011|dead-url=yes|access-date=2009-12-20}}</ref> Tất cả các loại sợi amiăng có liên quan đến tăng nguy cơ mắc bệnh.<ref name="NHS2017Ca">{{Chú thích web|url=https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/lungs-and-airways/asbestosis#causes|title=Asbestosis symptoms and treatments|date=6 April 2017|website=NHS Inform|access-date=19 December 2017}}</ref> Người ta thường khuyến nghị rằng amiăng hiện tại không bị xáo trộn.<ref name="NHS2017Pre">{{Chú thích web|url=https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/lungs-and-airways/asbestosis#prevention|title=Asbestosis symptoms and treatments|date=6 April 2017|website=NHS Inform|access-date=19 December 2017}}</ref> Chẩn đoán dựa trên tiền sử phơi nhiễm cùng với [[Hình ảnh y khoa|hình ảnh y tế]].<ref name="Mer2013" /> Asbestosis là một loại [[xơ phổi mô kẽ]].<ref name="Mer2013">{{Chú thích web|url=http://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/pulmonary-disorders/environmental-pulmonary-diseases/asbestosis|title=Asbestosis - Pulmonary Disorders|date=May 2014|website=Merck Manuals Professional Edition|language=en-CA|access-date=19 December 2017}}</ref>
 
Hiện tại không có điều trị đặc hiệu.<ref name="NHS2017Int">{{Chú thích web|url=https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/lungs-and-airways/asbestosis|title=Asbestosis symptoms and treatments|date=6 April 2017|website=NHS Inform|access-date=19 December 2017}}</ref> Các khuyến nghị có thể bao gồm [[Vắc-xin cúm|tiêm phòng cúm]], [[Vắc-xin cúm|tiêm vắc-xin]] [[Vắc-xin phế cầu khuẩn|phế cầu khuẩn]], [[liệu pháp oxy]] và ngừng hút thuốc.<ref name="NIH2017Tx">{{Chú thích web|url=https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/lungs-and-airways/asbestosis#treatment|title=Asbestosis symptoms and treatments|date=6 April 2017|website=NHS Inform|access-date=19 December 2017}}</ref> Bệnh bụi phổi amiăng ảnh hưởng đến khoảng 157.000 người và khiến 3.600 người tử vong trong năm 2015.<ref name="GBD2015De">{{Chú thích tạp chí|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death|first=Collaborators.|date=8 October 2016|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903|pmid=27733281}}</ref><ref name="GBD2015Pre">{{Chú thích tạp chí|last=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence|first=Collaborators.|date=8 October 2016|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577|pmid=27733282}}</ref> Việc sử dụng amiăng đã bị cấm ở một số quốc gia trong nỗ lực ngăn ngừa bệnh này.<ref name="NHS2017Int" />
[[Tập tin:Weißasbestfaser_5000fach_Rasterelektronenmikroskop.jpg|nhỏ| Sợi [[amiăng trắng]] được xác định trong phân tích không khí trong phòng, được phóng đại 5000 lần bằng [[kính hiển vi điện tử quét]] ]]
Nguyên nhân gây ra bệnh bụi phổi amiăng là do hít phải các sợi khoáng [[amiăng]] siêu nhỏ lơ lửng trong không khí.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.cdc.gov/niosh/topics/asbestos/default.html|title=Asbestos|date=October 9, 2013|website=CDC|access-date=13 November 2015}}</ref> Vào những năm 1930, ERA Merewether nhận thấy rằng việc phơi nhiễm nhiều hơn dẫn đến rủi ro cao hơn.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.no/books?id=mTDSCgAAQBAJ&pg=PA57|title=The Health Effects of Asbestos: An Evidence-based Approach|last=Smith|first=Dorsett D.|date=2015|isbn=9781498728409}}</ref>
 
Các ca bệnh bụi phổi amiăng ngày nay đang xuất hiện nhiều ở các nước Tây Âu, Úc, Nhật Bản và Hàn Quốc.
 
Một nghiên cứu mới nhất được thực hiện bởi Giáo sư Thuỵ Sỹ David Bernstein đã cho thấy phản ứng hoàn toàn khác nhau ở phổi và màng phổi của chuột khi tiếp xúc kéo dài với bụi có chứa amiang trắng so với amiang màu. Đây là một nghiên cứu về độc chất khi hít phải nhiều lần lượng bụi phanh (bụi phanh được làm từ amiăng chrysotile) ở chuột thí nghiệm trong chu kỳ 90 ngày ở mức độ tiếp xúc là 6 giờ/ngày, 5 ngày/tuần, 13 tuần. Nghiên cứu sử dụng: Đánh giá lượng tồn của sợi/phần tử amiăng trong phổi; Xét nghiệm dịch rửa phế quản – phế nang (BAL); Xét nghiệm mô bệnh học; và Xét nghiệm qua kính hiển vi đồng tiêu bao gồm xác định lượng collagen. Tất cả các xét nghiệm được thực hiện với nhiều cá thể ở các mốc thời gian khác nhau. Kết quả cho thấy sau 3 tháng tiếp xúc ở liều cao và được theo dõi tiếp trong 6 tháng, các cá thể chuột đã đào thải hầu hết sợi amiang trắng khỏi phổi, trong khi amiang màu vẫn nằm lại gây các phản ứng viêm có khả năng dẫn tới ung thư và bụi phổi amiăng. Đây là một kết quả quan trọng, cho thấy sự khác biệt giữa amiang màu với amiang trắng.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0041008X19304648|tựa đề=Evaluation of the exposure, dose-response and fate in the lung and pleura of chrysotile-containing brake dust compared to TiO2, chrysotile, crocidolite or amosite asbestos in a 90-day quantitative inhalation toxicology study – Interim results Part 1: Experimental design, aerosol exposure, lung burdens and BAL|tác giả=|họ=Bernstein|tên=David M.|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|url hỏng=|ngày truy cập=}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0041008X19304557?via%3Dihub|tựa đề=Evaluation of the dose-response and fate in the lung and pleura of chrysotile-containing brake dust compared to TiO2, chrysotile, crocidolite or amosite asbestos in a 90-day quantitative inhalation toxicology study – Interim results Part 2: Histopathological examination, Confocal microscopy and collagen quantification of the lung and pleural cavity|tác giả=|họ=Bernstein|tên=David M.|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|url hỏng=|ngày truy cập=}}</ref>
 
== Tại Việt Nam ==
Sợi amiang đã được sử dụng tại Việt Nam từ những năm 1960 đến nay đã được gần 60 năm. Trong các sản phẩm có chứa loại sợi này, tấm lợp fibro xi-măng là sản phẩm phổ biến nhất và có thể được tìm thấy ở khắp nơi, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa, vùng núi, biển đảo. Đã có thời điểm có hơn 40 nhà máy sản xuất tấm lợp sử dụng sợi amiang (tấm lợp fibro xi-măng) tại Việt Nam với hơn 5000 người lao động. Một điều đáng chú ý là do Việt Nam là một quốc gia "sinh sau đẻ muộn" trong quá trình sử dụng sợi amiang, vì vậy Việt Nam chỉ sử dụng amiang trắng, hoàn toàn không sử dụng các loại amiang màu (amiang amphibole)
 
Do các lo ngại về bệnh tật với sợi amiang, nhiều cơ quan nhà nước cũng như các doanh nghiệp cá nhân đã làm các dự án theo dõi, chẩn đoán với các công nhân làm việc trong ngành này. Từ năm 2008 đến nay, Bệnh viện Xây dựng thuộc Bộ Xây dựng (tiền thân là Trung tâm Y tế Xây dựng) đã thực hiện khám bệnh nghề nghiệp hàng năm trên tổng số gần 5.000 công nhân trong ngành sản xuất tấm lợp fibro xi-măng - những người trực tiếp tiếp xúc với sợi amiang trắng chưa qua phối trộn. Sau hơn 10 năm theo dõi, chưa thấy trường hợp nào mắc các bệnh liên quan đến amiang như bụi phổi amiang, ung thư trung biểu mô, hay dày màng phổi.<ref>{{Chú thích web|url=https://chrysotile.vn/vi/chua-phat-hien-truong-hop-ung-thu-nao-do-uong-nuoc-tu-tam-lop-fibro-xi-mang.html/|tựa đề=Chưa phát hiện trường hợp nào bị bệnh do làm việc hay sống dưới mái nhà lợp tấm fibro xi măng|tác giả=Trang thông tin amiang trắng Việt Nam|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|url hỏng=|ngày truy cập=}}</ref>
Do các lo ngại về bệnh tật với sợi amiang, nhiều cơ quan nhà nước cũng như các doanh nghiệp cá nhân đã làm các dự án theo dõi, chẩn đoán với các công nhân làm việc trong ngành này.
 
== Tham khảo ==
21

lần sửa đổi