Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Hiến pháp Philippines”

không có tóm lược sửa đổi
n (Trần Nguyễn Minh Huy đã đổi Hiến pháp Phi Luật Tân thành Hiến pháp Philippines: tạo bài trùng, còn tự ý phiên âm một địa danh quá quen thuộc)
Không có tóm lược sửa đổi
{{hợp nhấtmerge|Hiến pháp PhilippinesPhi Luật Tân|date=tháng 2 2020}}
{{Chính trị Philippines}}
'''Hiến pháp Phi Luật Tân''' là quốc hiến do Ủy ban lập hiến làm ngày 12 tháng 10 năm 1986 và được nhân dân phê chuẩn ngày 2 tháng 2 năm 1987, tiền nhiệm của Hiến pháp 1987 bao gồm Hiến pháp 1935, Hiến pháp 1973 và Hiến pháp tự do 1986. Hiến pháp đầu tiên của nước Phi Luật Tân là Hiến pháp Malolos 1899 không thi hành được vì Chiến tranh Phi Luật Tân-Mỹ bộc phát sau khi ban hành.
'''Hiến pháp Philippines''' ([[tiếng Filipino|tiếng Philippines]]: Saligang Batas ng Pilipinas) là bộ luật tối cao của nước [[Philippines|Cộng hòa Philippines]]. Hiến pháp hiện đang có hiệu lực đã được ban hành vào năm 1987, dưới thời chính quyền của Tổng thống [[Corazon Aquino|Corazon C. Aquino]],<ref name=1987constitution>{{Chú thích web
|url=http://www.gov.ph/the-philippine-constitutions/the-1987-constitution-of-the-republic-of-the-philippines/the-1987-constitution-of-the-republic-of-the-philippines-preamble/
|tiêu đề=The 1987 Constitution of the Republic of the Philippines
|ngày tháng=ngày 15 tháng 10 năm 1986
|ngày truy cập = ngày 3 tháng 4 năm 2008}}</ref> và thường được gọi là "Hiến pháp 1987". Các chuyên gia luật hiến pháp Philippines công nhận ba hiến pháp khác trước đó như đã trên thực tế quản lý đất nước. Hiến pháp Thịnh vượng chung năm 1935, Hiến pháp 1973, Hiến pháp Tự do 1986. Hiến pháp cho Philippines cũng đã được soạn thảo và thông qua trong chính quyền ngắn ngủi của Tổng thống [[Emilio Aguinaldo]] (1899) và [[José P. Laurel]] (1943).
==Bối cảnh hiến pháp 1987==
Năm 1986, sau cuộc [[Cách mạng Sức mạnh Nhân dân]] lật đổ Tổng thống [[Ferdinand Marcos]], và sau trên lễ nhậm chức của mình, [[Corazon Aquino|Corazon C. Aquino]] đã ban hành Tuyên ngôn 3, tuyên bố một chính sách quốc gia thực hiện các cải cách ủy thác bởi nhân dân, bảo vệ các quyền cơ bản của họ, thông qua một hiến pháp tạm thời, và cung cấp cho một quá trình chuyển đổi có trật tự để một chính phủ theo một hiến pháp mới. Sau đó, Tổng thống Aquino đã ban hành Tuyên ngôn № 9, tạo ra một Ủy ban Hiến pháp (thường được viết tắt "ConCom" ở Philippines) vào khung điều lệ mới để thay thế hiến pháp thời Marcos thời 1973. Aquino đã bổ nhiệm 50 thành viên cho Ủy ban. Các thành viên của Ủy ban đã được rút ra từ các nền tảng khác nhau, bao gồm cả một số đại biểu quốc hội cũ, Chánh án Tòa án Tối cao cũ Roberto Concepción, Giám mục Công giáo Teodoro Bacani, và đạo diễn phim Lino Brocka. Aquino cũng cố tình bổ nhiệm năm thành viên, trong đó có cựu Bộ trưởng Lao động Blas Ople, người đã liên minh với Marcos cho đến khi bị lật đổ của cơ quan này. Sau khi Ủy ban đã họp, bầu Cecilia Muñoz-Palma là chủ tịch của nó. Muñoz-Palma đã nổi lên như một nhân vật hàng đầu trong phong trào đối lập chống Marcos sau khi nghỉ hưu như Tư pháp Associate nữ đầu tiên của Tòa án Tối cao.
 
==Tham Lịch sử khảo==
{{tham khảo|2}}
Sau Cách mạng dân quyền Tổng thống Corazon Aquino có ba lựa chọn: khôi phục Hiến pháp 1935, tu chính Hiến pháp 1973 hay thành lập Hiến pháp mới. Bà Aquino quyết định làm quốc hiến mới và ban hành Bố cáo số 3 ngày 25 tháng 3 năm 1986 bãi bỏ nhiều điều khoản của Hiến pháp 1973; Quốc hội nhất viện, Thủ tướng và quyền lập pháp của Tổng thống đều bị phế chỉ. Hiến pháp 1973 sau tu chính còn gọi là Hiến pháp tự do chỉ là quốc hiến lâm thời bảo đảm dân chủ, tự do tới khi hiến pháp lâu dài ban hành.<ref>{{Chú thích web|url=http://chanrobles.com/aquinoproclamationo3.htm#.XjyXvWhKjDd|tựa đề=Hiến pháp lâm thời Phi Luật Tân 1986|tác giả=|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|url hỏng=|ngày truy cập=}}</ref>
 
== Liên kết ngoài ==
Ủy ban lập hiến bao gồm 48 thành viên thuộc về nhiều khía cạnh của xã hội do bà Aquino bổ nhiệm, các thành viên bao gồm tiền Hạ nghị sĩ, tiền Đại pháp quan, chủ giáo và nhà hoạt động chính trị. Ủy ban lựa chọn Cecilia Munoz-Palma là tiền Đại pháp quan làm Chủ tịch. Nhiều vấn đề bàn bạc ở cuộc họp ủy ban bao gồm chính thể, tử hình, cơ địa quân sự nước Mỹ ở Clark, Subic và chính sách kinh tế.
* [http://www.gov.ph/the-philippine-constitutions/ A collection of Philippine Constitutions]
* [http://www.thecorpusjuris.com/laws/constitutions/item/1897-biac-na-bato-constitution.html Biak-na-Bato Constitution]
* [http://www.thecorpusjuris.com/laws/constitutions/item/1897-biac-na-bato-constitution.html Biak-na-Bato Constitution] Spanish version
 
{{sơ khai}}
Quốc hiến thành lập ba quyền là quyền hành chính, quyền lập pháp và quyền tư pháp. Chính phủ do Tổng thống lãnh đạo với các Bộ trưởng do Tổng thống bổ nhiệm nhưng có nhiều quyền hạn để bảo vệ quốc gia trong trường hợp luật giới nghiêm, Tổng thống có quyền tuyên bố giới nghiêm nhưng tuyên bố vô hiệu sau 60 ngày và Quốc hội có thê phủ quyết tuyên bố, Tòa án tối cao có thể xem xét nó.
 
Quyền lập pháp giao phó cho Quốc hội bao gồm Hạ nghị viện và Thượng nghị viện. Thượng nghị viện bao gồm 24 Thượng nghị sĩ, Hạ nghị viên bao gồm các Hạ nghị sĩ.
 
Quyền tư pháp giao phó cho Tòa án tối cao và các tòa dưới do pháp định. Tòa án tối cao có quyền xem xét tính hợp hiến của pháp luật, điều ước, nghị định và quản lí các tòa dưới.
 
Ngoài ba quyền ở trên Hiến pháp còn thành lập Giám sát viện và ba cơ quan độc lập là Ủy ban công chức, Ủy ban bầu cử, Ủy ban thẩm kế.<ref>Candelaria and Alphora, Jhon Lee and Veronica (2018). ''Readings in Philippine History''. Recto Avenue, Manila, Philippines: Rex Book Store, Inc. pp. 71–82. ISBN <bdi>978-971-23-8665-7</bdi>.</ref>
 
== Tiền nhiệm của Hiến pháp 1987 ==
 
=== Hiến pháp Biak-na-Bato 1897 ===
 
=== Hiến pháp Malolos 1899 ===
Các lãnh đạo cách mạng Phi Luật Tân nhận tiền của Tây Ban Nha và lưu vong, nước Mĩ đánh bại Tây Ban Nha trong Chiến trận vịnh Manila và Aguinaldo hồi hương nhờ Hải quân mĩ. Aguinaldo bắt đầu lãnh đạo lực lượng cách mạng Phi Luật Tân và Tuyên ngôn độc lập Phi Luật Tân tuyên cáo ngày 12 tháng 6 năm 1898, ngày 17 tháng 9 năm 1898 Quốc hội Malolos bao gồm đàn ông giàu và bác học bầu cử.
 
Hiến pháp 1899 dựa vào Hiến pháp Tây Ban Nha 1812 và do hiến pháp Bỉ, Mặc Tây Ca, Ba Tây, Nicaruaga, Costa Rica, Guatemala và Pháp ảnh hưởng.
 
Hiến pháp Malolos là quốc hiến cộng hòa đầu tiên ở châu Á<ref>{{Chú thích web|url=https://books.google.com/books?id=8V3vZxOmHssC&hl=en|tựa đề=Bách khoa toàn thư Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ, Phi Luật Tân-Mỹ|tác giả=|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|url hỏng=|ngày truy cập=}}</ref> và tuyên bố chủ quyền thuộc về nhân dân, liệt kê dân quyền, phân li chính giáo và thành lập Viện dân biểu làm cơ quan lập pháp của quốc gia. Chính thể là nước cộng hòa đại nghị, Tổng thống có nhiệm kỳ 4 năm do Viện dân biểu bầu cử theo đa số.<ref>{{Chú thích web|url=https://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=philamer;iel=1;view=toc;idno=aab1246.0001.001|tựa đề=Quốc pháp của đệ nhất nước Cộng hòa Phi Luật Tân|tác giả=|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|url hỏng=|ngày truy cập=}}</ref> Hiến pháp viết bằng tiếng Tây Ban Nha sau khi Tuyên ngôn độc lập tuyên cáo.
 
=== Hiến pháp 1935 ===
 
=== Hiến pháp 1943 ===
Hiến pháp 1943 do Ủy ban hành chính Phi Luật Tân là cơ quan do Nhật Bản thành lập để cai trị quốc gia sau khi Chính phủ Phi Luật Tân lưu vong làm.
 
=== Hiến pháp 1973 ===
 
== Tham khảo ==
{{tham khảo}}
 
[[Thể loại:LuậtChính nămtrị 1943Philippines]]
[[Thể loại:Luật năm 1897]]
[[Thể loại:Luật năm 1899]]
[[Thể loại:Luật năm 1902]]
[[Thể loại:Luật năm 1916]]
[[Thể loại:Luật năm 1935]]
[[Thể loại:Luật năm 1943]]
[[Thể loại:Luật năm 1973]]
[[Thể loại:Luật năm 1987]]
[[Thể loại:LuậtHiến nămpháp 1973theo quốc gia|P]]
[[Thể loại:Luật năm 1943]]
[[Thể loại:Luật năm 1935]]
[[Thể loại:Luật năm 1916]]
[[Thể loại:Luật năm 1902]]
[[Thể loại:Luật năm 1899]]
[[Thể loại:Luật năm 1897]]