Khác biệt giữa các bản “Chủ nghĩa Marx – Lenin”

không có tóm lược sửa đổi
n (Xóa thông tin tự suy diễn, chưa kiểm chứng.)
{{Chủ nghĩa Marx-Lenin}}
'''Chủ nghĩa Marx–Lenin''' hay '''chủ nghĩa Marx–Engels–Lenin''' là [[thuật ngữ]] chính trị để chỉ học thuyết do [[Karl Marx]] và [[Friedrich Engels]] sáng lập và được [[Vladimir Ilyich Lenin]] phát triển kế thừa, được coi là ý thức hệ chính thức của [[Liên Xô]] từ giữa thập niên 1920, ngày nay chỉ còn [[Việt Nam]],[[Trung Quốc]],[[Bắc Triều Tiên]] và [[Lào]] theo đuổi. Thuật ngữ [[chính trị]] này được [[Iosif Vissarionovich Stalin]] định nghĩa là "''học thuyết do Karl Marx và Friedrich Engels sáng lập và được Vladimir Ilyich Lenin phát triển trong mối quan hệ [[đấu tranh giai cấp]] giữa thời đại [[Chủ nghĩa đế quốc]] và các cuộc [[cách mạng]] của [[giai cấp vô sản]]''".<ref name="lex57">''Lexikon A-Z in zwei Bänden. Band 2'', Volkseigener Verlag Enzyklopädie Leipzig 1957, S. 114</ref>
 
Theo quan điểm của các [[đảng cộng sản]], Chủ nghĩa Marx–Lenin là [[thế giới quan]], [[Ý thức hệ|hệ tư tưởng]] chính trị của [[giai cấp công nhân]]. [[Đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất Đức]] định nghĩa chủ nghĩa Marx–Engels–Lenin: ''"Được gây dựng nên bởi Marx và Engels và tiếp tục được phát triển bởi Lenin, đó không chỉ là thế giới quan khoa học của giai cấp công nhân, mà nó còn liên tục được làm phong phú bởi phong trào cộng sản quốc tế, trên cơ sở kinh nghiệm xây dựng và thực tiễn của các cuộc đấu tranh giải phóng cách mạng xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa."''<ref>Meyers Universallexikon. Band 3, VEB Bibliographisches Institut Leipzig 1979, 1. Auflage, S. 81</ref>
Chủ nghĩa Marx–Engels–Lenin là cụm từ thường để chỉ cho [[lý thuyết]] chính trị kết hợp có tính chọn lọc ghép các lý thuyết của Marx, Engels và lý thuyết của Lenin, chứ không phải nghiên cứu riêng rẽ hay sự tổng hợp kết hợp tất cả các lý thuyết của ba ông, và thường hay được một số nhà nghiên cứu cho là do Stalin đặt ra. Thuật ngữ chủ nghĩa Marx–Engels–Lenin đã được sử dụng bởi các đảng cộng sản chịu ảnh hưởng của [[Đảng Cộng sản Liên Xô]].{{Fact}}
 
Chủ nghĩa Marx–Lenin là nhánh chính của [[chủ nghĩa cộng sản]], ngoài ra còn có các nhánh khác như [[Chủ nghĩa xã hội dân chủ|dân chủ xã hội]], [[chủ nghĩa Mao]], [[chủ nghĩa cộng sản vô chính phủ]], [[chủ nghĩa Trotsky]], v.v. Tuy có khác nhau về biện pháp để đi lên [[[chủ nghĩa cộng sản]] (trừ những người dân chủ xã hội), nhưng mục tiêu chung thì không có gì khác nhau.{{Fact}}
 
== Lịch sử ==
:''"...Không có giải pháp nào là vĩnh cửu. Chủ nghĩa tư bản cũng thế, nó có sống dai đến đâu, có hiển hiện trong đầu óc người ta như một cái gì không thể thay đổi tới mức nào, rồi nó cũng sẽ biến mất, sớm hay muộn mà thôi... Về vật chất thì với rất nhiều người, thế giới ngày nay đã được cải thiện. Nhưng về tinh thần, chính trị và [[đạo đức]] thì người ta không tiến kịp, hiện tại có lẽ còn đang thụt lùi. Vậy đâu là những giá trị của cuộc sống? Vì sao chúng ta sống trên đời? Sống để làm gì?... Trong 30, 40 năm gần đây, người ta đã khước từ một cách hệ thống việc đánh giá [[chủ nghĩa tư bản]] theo tinh thần duy lý. Một hệ thống bóc lột và phá hủy môi trường, cưa chính cái cành cây mà mình đang ngồi? Và bây giờ cành cây gãy răng rắc khắp nơi. Có lẽ nhân loại rồi sẽ ân hận vì không nghe theo [[Rosa Luxemburg]]: hoặc [[chủ nghĩa xã hội]], hoặc trở về thời mông muội. [[Karl Marx]] chưa bao giờ lập luận chống lại các nhà tư bản tham lam. Ông ấy chỉ chống lại một hệ thống tất yếu đẻ ra lòng tham. Trong chế độ tư bản, ai cũng buộc phải chạy theo lợi thế cho bản thân, không làm thế là chết. Những người như Marx và Schumpeter biết rõ rằng [[chủ nghĩa tư bản]] là một thứ không đứng yên, nó phát triển và tiến với tinh thần cách mạng về phía trước, nhưng nó cũng tất yếu sụp đổ và luôn gắn liền với những khủng hoảng quy mô khác nhau và có thể hết sức khốc liệt."''<ref>Freischützen des Rechtsstaats: wem nützen Stasiunterlagen und Gedenkstätten? Herbert Kierstein, Gotthold Schramm. Edition Ost, 2009. P 14</ref>
 
Sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu (do kinh tế gặp nhiều khó khăn, trong khi nhà nước không có dấu hiệu tự triệt tiêu như ý tưởng của Marx), dẫn đến sự suy yếu của phong trào cộng sản trên toàn thế giới. Nhiều nước phải chấp nhận kinh tế thị trường (Lenin cho thi hành trong thời kỳ NEP như là một giai đoạn quá độ). Chủ nghĩa tư bản, và chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa dân tộc trở thành những động lực đáng kể cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên các nền kinh tế tư bản chủ nghĩa vẫn xảy ra khủng hoảng không theo một chu kỳ nào, sự chênh lệch tài sản giữa các thành phần xã hội ngày càng lớn, chủ nghĩa tiêu dùng thịnh hành, [[chủ nghĩa dân tộc]] đưa đến các xung đột quốc tế... khiến nhiều người vẫn còn tin vào lý tưởng cộng sản. Tuy nhiên, gần đây đang đi lên nhiều tư tưởng, chủ thuyết chống lại cộng sản của phe cánh hữu và những người ủng hộ tự do nhân bản.{{Fact}}
 
== Nội dung ==
Chủ nghĩa Marx–Lenin được xem là kim chỉ nam trong mọi hành động của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chính phủ Việt Nam để đưa Việt Nam tiến lên [[chủ nghĩa xã hội]]. Chủ nghĩa Marx–Lenin được nghiên cứu và được coi là môn học chính trong hệ thống [[Giáo dục đại học tại Việt Nam|giáo dục đại học ở Việt Nam]].
 
Tuy nhiên, từ năm 19861991, Việt Nam tiến hành công cuộc đổi mới, cho áp dụng nhiều nguyên tắc kinh tế thị trường vào Việt Nam, đồng thời có quan hệ ngày càng sâu rộng với nhiều nước khác. Nhiều người nhận định, ngày nay, chỉ còn hệ thống chính trị Việt Nam là tuân theo nguyên tắc của chủ nghĩa Lenin, ;còn đời sống kinh tế và xã hội thì ngày càng bị ảnh hưởng bởi chủ nghĩa tư bản,tự do-dân chủ [[Thế giới phương Tây|phươngPhương Tây]] ảnh hưởng rất rõ rệt mà sâu sắc.
 
== Đánh giá ==
Trong khi đó, những người ủng hộ chủ nghĩa Marx–Lenin lên án chủ nghĩa tư bản bóc lột và gây sự bất công thu nhập, lối sống cá nhân ích kỉ hay thi hành [[chủ nghĩa thực dân]] (trong quá khứ) và "[[chủ nghĩa thực dân mới]]". Họ chống lại chế độ phong kiến, chế độ quân chủ và chủ nghĩa tư bản. Họ chỉ trích sự cạnh tranh hỗn loạn của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa tất yếu sẽ dẫn tới [[khủng hoảng kinh tế]] theo chu kỳ, điều mà Marx đã thấy trước từ những năm 1850 và tới nay vẫn đúng. Sau cuộc [[khủng hoảng tài chính 2007-2010]], ngay cả những học giả mạnh mẽ ủng hộ lý thuyết "tự tổ chức hiệu quả" của chủ nghĩa tư bản cũng đã buộc phải xem xét lại lý thuyết của mình. [[Alan Greenspan]] (Giám đốc Cục dữ trữ Liên Bang Mỹ - [[Cục Dự trữ Liên bang (Hoa Kỳ)|FED]]) đã phát biểu trước Quốc hội Hoa Kỳ vào ngày 23 tháng 10 năm 2008 rằng: ''"Các lý luận trí óc (về sự thích ứng của chủ nghĩa tư bản) đã hoàn toàn sụp đổ. Tôi đã sai lầm trong giả định cho rằng lợi ích của các tổ chức, đặc biệt là các ngân hàng và những người khác, sẽ thúc đẩy họ có khả năng tốt nhất trong việc bảo vệ tài sản của mình và cổ đông... tôi đã bị sốc"''<ref name="ReferenceA">Wallerstein, Immanuel- The Decline of American Power, New Press Books, P. 66</ref>
 
Những người phê phán chủ nghĩa Marx–Lenin trước hết là những người ủng hộ [[chủ nghĩa tư bản]] và chế độ [[tư hữu]] [[tư liệu sản xuất]], họ phản đối chế độ [[công hữu]] [[tư liệu sản xuất]]; những người ủng hộ chế độ "[[dân chủ tự do]]" (hay dân chủ tư sản theo lý luận những người theo chủ nghĩa Marx- Lenin) phủ nhận chính quyền [[chuyên chính vô sản]] một đảng; và những người ủng hộ hoặc duy [[tôn giáo]] và [[tâm linh]] chống lại lý thuyết [[chủ nghĩa duy vật|duy vật]] triệt để và suy diễn, [[Chủ nghĩa vô thần|vô thần]] của Marx. Những người theo [[chủ nghĩa dân tộc]] và [[chủ nghĩa phát xít]] chống chủ nghĩa Marx–Lenin vì họ cho chủ nghĩa này muốn xây dựng chủ nghĩa đại đồng. Những người vô chính phủ cũng chống lại lý thuyết nhà nước chuyên chính vô sản. Trong khi đó một số người theo [[chủ nghĩa xét lại]] phủ nhận chuyên chính vô sản, cách mạng nhưng cũng chịu ảnh hưởng của Marx chống chủ nghĩa tư bản song phản đối [[chủ nghĩa cộng sản]].{{Fact}}
 
Về cơ bản những sự bất đồng thường là do các quan niệm khác nhau về vai trò nhà nước, mô hình nhà nước, sở hữu, quan hệ sản xuất, vấn đề giai cấp, dân tộc, hay văn hóa, tôn giáo, đạo đức, cải tạo hay duy trì hiện tại xã hội, cách thức cải tạo xã hội...{{Fact}}
 
== Tham khảo ==
Người dùng vô danh