Khác biệt giữa các bản “Sự tan rã của Nam Tư”

 
Trong năm 1990, những người xã hội chủ nghĩa (cựu cộng sản) đã mất quyền lực đối với các đảng [[Chủ nghĩa ly khai|ly khai dân tộc]] trong [[ Bầu cử ở Nam Tư|cuộc bầu cử đa đảng đầu tiên]] được tổ chức trên khắp đất nước, ngoại trừ ở [[Serbia và Montenegro]], nơi Milošević và các đồng minh của ông giành chiến thắng. Hùng biện dân tộc trên tất cả các mặt trở nên ngày càng nóng. Trong khoảng thời gian từ tháng 6 năm 1991 đến tháng 4 năm 1992, bốn nước cộng hòa tuyên bố độc lập (chỉ có Serbia và Montenegro vẫn được liên minh), nhưng tình trạng của người Serb bên ngoài Serbia và Montenegro, và của người dân tộc Croatia bên ngoài Croatia, vẫn chưa được giải quyết. Sau một loạt các sự cố liên sắc tộc, [[Chiến tranh Nam Tư]] xảy ra sau đó, đầu tiên là [[Chiến tranh giành độc lập Croatia|ở Croatia]] và sau đó, nghiêm trọng nhất là ở đa sắc tộc [[Chiến tranh Bosnia|Bosnia và Herzegovina]] . Các cuộc chiến đã để lại thiệt hại kinh tế và chính trị lâu dài trong khu vực, vẫn cảm nhận được hàng thập kỷ sau đó. <ref>{{Chú thích web|url=https://www.pbs.org/newshour/show/years-later-bosnia-still-struggling-with-the-aftermath-of-war|tựa đề=Decades later, Bosnia still struggling with the aftermath of war|ngày=19 November 2017|website=PBS NewsHour}}</ref>
 
== Bối cảnh ==
Nam Tư chiếm một phần đáng kể của [[Balkan|bán đảo Balkan]], bao gồm một dải đất trên bờ biển phía đông của [[Biển Adriatic]], trải dài về phía nam từ [[ Vịnh Trieste|Vịnh Trieste]] ở Trung Âu đến cửa [[ Bojana (sông)|Bojana]] cũng như [[Hồ Prespa]] và phía đông cho đến tận như [[ Cổng sắt|Cổng sắt]] trên [[sông Danube]] và [[ Trung lưu|Midžor]] trên [[dãy núi Balkan]], do đó bao gồm một phần lớn của [[Đông Nam Âu]], một khu vực có lịch sử xung đột sắc tộc.
 
Các yếu tố quan trọng thúc đẩy sự bất hòa liên quan đến các yếu tố lịch sử và đương đại, bao gồm sự hình thành [[Vương quốc Nam Tư]], sự tan vỡ đầu tiên và các cuộc chiến tranh chính trị và diệt chủng giữa các sắc tộc và chính trị trong [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế chiến II]], ý tưởng về [[Đại Serbia]], [[Đại Croatia]], [[Đại Albania]] và những quan điểm trái ngược nhau về [[ Pan-Slavism|Pan-Slavism]], và sự công nhận đơn phương của một nước Đức mới thống nhất của các nước cộng hòa ly khai.
 
Trước [[Thế chiến II]], những căng thẳng lớn nảy sinh từ lần đầu tiên, chế độ đa sắc tộc của [[vương quốc Nam Tư]] và chế độ thống trị chính trị và nhân khẩu học của người Serb. Cơ bản cho những căng thẳng là các khái niệm khác nhau của nhà nước mới. [[Người Croatia]] và [[người Slovenia]] dự tính một mô hình [[liên bang]] nơi họ sẽ được hưởng quyền tự trị lớn hơn so với một vùng đất riêng biệt dưới [[Đế quốc Áo-Hung|Áo-Hung]] . Dưới thời Áo-Hung, cả người Slovenia và người Croatia đều được hưởng quyền tự chủ với tự do trong giáo dục, luật pháp, tôn giáo và 45% thuế. <ref>{{Chú thích web|url=http://www.h-net.org/~habsweb/sourcetexts/nagodba1.htm|tựa đề=Constitution of Union between Croatia-Slavonia and Hungary|website=h-net.org}}</ref> Người Serb có xu hướng xem các vùng lãnh thổ như một phần thưởng xứng đáng cho sự ủng hộ của họ đối với các đồng minh trong [[Chiến tranh thế giới thứ nhất|Thế chiến I]] và nhà nước mới như là một phần mở rộng của [[Vương quốc Serbia]] .  
 
Căng thẳng giữa người Croatia và người Serb thường nổ ra xung đột mở, với cấu trúc an ninh do người Serb thống trị thực hiện áp bức trong cuộc bầu cử và vụ ám sát tại quốc hội của các nhà lãnh đạo chính trị Croatia, bao gồm [[ Stjepan Radić|Stjepan Radić]], người chống lại chủ [[Quân chủ chuyên chế|nghĩa tuyệt đối]] của quốc vương Serbia. <ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,719894,00.html Elections], ''[[TIME Magazine]]'', 23 February 1925.</ref> Vụ ám sát và vi phạm nhân quyền là chủ đề quan tâm của [[ Ligue des droits de l'homme|Liên đoàn Nhân quyền]] và những tiếng nói phản đối từ các trí thức, bao gồm cả [[Albert Einstein]] . <ref>[http://www.croatianhistory.net/etf/einste.html Appeal to the international league of human rights], Albert Einstein/Heinrich Mann.</ref> Chính trong môi trường áp bức này, nhóm nổi dậy cực đoan (sau này là chế độ độc tài phát xít), [[ Ustaše|Ustaše]] đã được thành lập.
 
Trong Thế chiến II, sự căng thẳng bên trong đất nước này đã bị các [[Phe Trục|lực lượng]] phe chiếm đóng khai thác bằng việc thành lập một [[Chính phủ bù nhìn|quốc gia bù nhìn]] Croatia bao gồm nhiều [[Croatia]] và [[Bosna và Hercegovina|Bosnia và Herzegovina ngày nay]] . Các thế lực của phe Trục đã đưa người của [[ Ustaše|Ustaše]] làm các lãnh đạo của [[Nhà nước Độc lập Croatia]] .
 
Người Ustaše giải quyết rằng thiểu số người Serbia là một [[đội quân thứ năm]] của chủ nghĩa bành trướng của người Serbia và theo đuổi chính sách đàn áp người Serb. Chính sách này đã ra lệnh rằng một phần ba dân tộc thiểu số Serbia sẽ bị giết, một phần ba bị trục xuất và một phần ba chuyển sang Công giáo và bị đồng hóa thành người Croatia. Ngược lại, người [[ Chetnik|Chetnik]] theo đuổi chiến dịch đàn áp của chính họ đối với những người không phải người Serb ở các vùng của [[Bosna và Hercegovina|Bosnia và Herzegovina]], [[Croatia]] và [[ Sandžak|Sandžak]] theo [[ Stevan Moljević|kế hoạch của Moljević]] ("Về Nhà nước và Biên giới của nó") và các sắc lệnh của [[ Draža Mihailović|Draža Mihailović]] bao gồm "việc làm sạch mọi hiểu biết về và căng thẳng bên trong quốc gia".
 
==Xem thêm==
223.257

lần sửa đổi