Khác biệt giữa các bản “Bệnh Crohn”

+infobox
n (clean up, replaced: . < → .< (14) using AWB)
(+infobox)
{{Infobox medical condition (new)
<!-- Chú thích hóa: [[Tập tin:Crohn Disease.jpg|thumb|Bệnh Crohn (ung thư)]] -->
| name = Bệnh Crohn
'''Bệnh Crohn''' là một loại bệnh viêm ruột (IBD) có thể ảnh hưởng đến bất kỳ phần nào của [[đường tiêu hóa]] từ [[miệng]] đến [[hậu môn]].<ref name=NIDDK2013/> Các dấu hiệu và triệu chứng thường bao gồm đau bụng, tiêu chảy (có thể có máu nếu viêm nặng), sốt và [[giảm cân]].<ref name="NIDDK2013">{{chú thích web|title=Crohn's Disease|url=http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/crohns/|website=National Digestive Diseases Information Clearinghouse (NDDIC)|accessdate =ngày 12 tháng 6 năm 2014|date=ngày 10 tháng 7 năm 2013|deadurl=no|archive-url=https://web.archive.org/web/20140609002323/http://digestive.niddk.nih.gov/ddISeases/pubs/crohns/|archive-date=ngày 9 tháng 6 năm 2014|df=mdy-all}}</ref><ref name=Baumgart2012>{{cite journal | vauthors = Baumgart DC, Sandborn WJ | title = Crohn's disease | journal = Lancet | volume = 380 | issue = 9853 | pages = 1590–605 | date = November 2012 | pmid = 22914295 | doi = 10.1016/S0140-6736(12)60026-9 | url = http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(12)60026-9/fulltext }}{{open access}}</ref> Các biến chứng khác có thể xảy ra bên ngoài đường tiêu hóa và bao gồm [[thiếu máu]], [[phát ban da]], [[viêm khớp]], [[viêm màng bồ đào|viêm mắt]] và [[mệt mỏi (y khoa)|mệt mỏi]]. Các phát ban da có thể là do nhiễm trùng cũng như pyoderma gangrenosum hoặc ban đỏ nodosum. Tắc nghẽn ruột có thể xảy ra như là một biến chứng của viêm mãn tính, và những người mắc bệnh có nguy cơ cao bị [[ung thư ruột]].<ref name=Baumgart2012/>
| image = Patterns_of_Crohn's_Disease.svg
| caption = Ba vị trí phổ biến nhất liên quan đến đường ruột trong bệnh Crohn
| field = [[Khoa tiêu hóa]]
| synonyms = Bệnh Crohn, hội chứng Crohn, viêm ruột hạt, viêm ruột từng vùng, bệnh Leśniowski-Crohn
| symptoms = [[Đau bụng]], [[tiêu chảy]] (có thể có máu), [[sốt]], [[giảm cân]]<ref name=Baumgart2012/>
| complications = [[Thiếu máu]], [[phát ban]], [[viêm khớp]], [[ung thư ruột]]<ref name=Baumgart2012/>
| onset = 20 đến 30<ref name="NIDDK2017" />
| duration = Dài hạn<ref name=Baumgart2012/>
| causes =
| risks = Hút thuốc lá<ref name=Cosnes2004/>
| diagnosis = [[Sinh thiết]], [[hình ảnh y khoa]]<ref name=Baumgart2012/>
| differential = [[Hội chứng ruột kích thích]], [[bệnh celiac]], [[bệnh Behçet]], bệnhh lý [[thuốc chống viêm không steroid]], [[lao]] ruột<ref name=Baumgart2012/><ref name="WGO-IBD" />
| prevention =
| treatment =
| medication = [[Corticosteroid]], [[methotrexate]]<ref name=Baumgart2012/>
| prognosis = Hơi giảm [[tuổi thọ trung bình]]<ref name=Baumgart2012/>
| frequency = 3.2 trên 1,000 (nước phát triển)<ref name=Mol2012/>
| deaths =
}}'''Bệnh Crohn''' là một loại bệnh viêm ruột (IBD) có thể ảnh hưởng đến bất kỳ phần nào của [[đường tiêu hóa]] từ [[miệng]] đến [[hậu môn]].<ref name=NIDDK2013/> Các dấu hiệu và triệu chứng thường bao gồm đau bụng, tiêu chảy (có thể có máu nếu viêm nặng), sốt và [[giảm cân]].<ref name="NIDDK2013">{{chú thích web|title=Crohn's Disease|url=http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/crohns/|website=National Digestive Diseases Information Clearinghouse (NDDIC)|accessdate =ngày 12 tháng 6 năm 2014|date=ngày 10 tháng 7 năm 2013|deadurl=no|archive-url=https://web.archive.org/web/20140609002323/http://digestive.niddk.nih.gov/ddISeases/pubs/crohns/|archive-date=ngày 9 tháng 6 năm 2014|df=mdy-all}}</ref><ref name=Baumgart2012>{{cite journal | vauthors = Baumgart DC, Sandborn WJ | title = Crohn's disease | journal = Lancet | volume = 380 | issue = 9853 | pages = 1590–605 | date = November 2012 | pmid = 22914295 | doi = 10.1016/S0140-6736(12)60026-9 | url = http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(12)60026-9/fulltext }}{{open access}}</ref> Các biến chứng khác có thể xảy ra bên ngoài đường tiêu hóa và bao gồm [[thiếu máu]], [[phát ban da]], [[viêm khớp]], [[viêm màng bồ đào|viêm mắt]] và [[mệt mỏi (y khoa)|mệt mỏi]]. Các phát ban da có thể là do nhiễm trùng cũng như pyoderma gangrenosum hoặc ban đỏ nodosum. Tắc nghẽn ruột có thể xảy ra như là một biến chứng của viêm mãn tính, và những người mắc bệnh có nguy cơ cao bị [[ung thư ruột]].<ref name=Baumgart2012/>
 
Trong khi nguyên nhân của bệnh Crohn là không rõ, nó được cho là do sự kết hợp của các yếu tố môi trường, miễn dịch và vi khuẩn ở những người nhạy cảm về mặt di truyền.<ref>{{cite journal | vauthors = Cho JH, Brant SR | title = Recent insights into the genetics of inflammatory bowel disease | journal = Gastroenterology | volume = 140 | issue = 6 | pages = 1704–12 | date = May 2011 | pmid = 21530736 | pmc = 4947143 | doi = 10.1053/j.gastro.2011.02.046 }}</ref><ref name=Bact08/><ref>{{cite journal | vauthors = Stefanelli T, Malesci A, Repici A, Vetrano S, Danese S | title = New insights into inflammatory bowel disease pathophysiology: paving the way for novel therapeutic targets | journal = Current Drug Targets | volume = 9 | issue = 5 | pages = 413–8 | date = May 2008 | pmid = 18473770 | doi = 10.2174/138945008784221170 }}</ref> Nó dẫn đến rối loạn viêm mãn tính, trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công đường tiêu hóa có thể hướng vào các kháng nguyên vi sinh vật.<ref name=Bact08>{{cite journal | vauthors = Dessein R, Chamaillard M, Danese S | title = Innate immunity in Crohn's disease: the reverse side of the medal | journal = Journal of Clinical Gastroenterology | volume = 42 Suppl 3 Pt 1 | pages = S144–7 | date = September 2008 | pmid = 18806708 | doi = 10.1097/MCG.0b013e3181662c90 }}</ref><ref name="pmid19437144">{{cite journal | vauthors = Marks DJ, Rahman FZ, Sewell GW, Segal AW | title = Crohn's disease: an immune deficiency state | journal = Clinical Reviews in Allergy & Immunology | volume = 38 | issue = 1 | pages = 20–31 | date = February 2010 | pmid = 19437144 | pmc = 4568313 | doi = 10.1007/s12016-009-8133-2 }}</ref> Trong khi Crohn là một bệnh liên quan đến miễn dịch, nó không có vẻ là một bệnh tự miễn (trong đó hệ thống miễn dịch không được kích hoạt bởi cơ thể chính nó).<ref>{{cite journal | vauthors = Casanova JL, Abel L | title = Revisiting Crohn's disease as a primary immunodeficiency of macrophages | journal = The Journal of Experimental Medicine | volume = 206 | issue = 9 | pages = 1839–43 | date = August 2009 | pmid = 19687225 | pmc = 2737171 | doi = 10.1084/jem.20091683 }}</ref> Vấn đề miễn dịch cơ bản chính xác không rõ ràng; tuy nhiên, nó có thể là tình trạng [[suy giảm miễn dịch]].<ref name="pmid19437144" /><ref>{{cite journal | vauthors = Lalande JD, Behr MA | title = Mycobacteria in Crohn's disease: how innate immune deficiency may result in chronic inflammation | journal = Expert Review of Clinical Immunology | volume = 6 | issue = 4 | pages = 633–41 | date = July 2010 | pmid = 20594136 | doi = 10.1586/eci.10.29 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Yamamoto-Furusho JK, Korzenik JR | title = Crohn's disease: innate immunodeficiency? | journal = World Journal of Gastroenterology | volume = 12 | issue = 42 | pages = 6751–5 | date = November 2006 | pmid = 17106921 | pmc = 4087427 | url = http://www.wjgnet.com/1007-9327/12/6751.asp | archive-url = https://web.archive.org/web/20130606041116/http://www.wjgnet.com/1007-9327/12/6751.asp | df = mdy-all | deadurl = no | archive-date = ngày 6 tháng 6 năm 2013 }}</ref> Khoảng một nửa nguy cơ tổng thể liên quan đến di truyền học với hơn 70 gen được tìm thấy có liên quan. [<ref name=Baumgart2012/><ref name="genetic_link">{{cite journal | vauthors = Barrett JC, Hansoul S, Nicolae DL, Cho JH, Duerr RH, Rioux JD, Brant SR, Silverberg MS, Taylor KD, Barmada MM, Bitton A, Dassopoulos T, Datta LW, Green T, Griffiths AM, Kistner EO, Murtha MT, Regueiro MD, Rotter JI, Schumm LP, Steinhart AH, Targan SR, Xavier RJ, Libioulle C, Sandor C, Lathrop M, Belaiche J, Dewit O, Gut I, Heath S, Laukens D, Mni M, Rutgeerts P, Van Gossum A, Zelenika D, Franchimont D, Hugot JP, de Vos M, Vermeire S, Louis E, Cardon LR, Anderson CA, Drummond H, Nimmo E, Ahmad T, Prescott NJ, Onnie CM, Fisher SA, Marchini J, Ghori J, Bumpstead S, Gwilliam R, Tremelling M, Deloukas P, Mansfield J, Jewell D, Satsangi J, Mathew CG, Parkes M, Georges M, Daly MJ | display-authors = 6 | title = Genome-wide association defines more than 30 distinct susceptibility loci for Crohn's disease | journal = Nature Genetics | volume = 40 | issue = 8 | pages = 955–62 | date = August 2008 | pmid = 18587394 | pmc = 2574810 | doi = 10.1038/ng.175 }}</ref> Người hút thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh Crohn gấp hai lần so với người không hút thuốc.<ref name=Cosnes2004>{{cite journal | vauthors = Cosnes J | title = Tobacco and IBD: relevance in the understanding of disease mechanisms and clinical practice | journal = Best Practice & Research. Clinical Gastroenterology | volume = 18 | issue = 3 | pages = 481–96 | date = June 2004 | pmid = 15157822 | doi = 10.1016/j.bpg.2003.12.003 }}</ref> Nó cũng thường bắt đầu sau viêm dạ dày ruột.<ref name=Baumgart2012/> Chẩn đoán dựa trên một số phát hiện bao gồm sinh thiết và sự xuất hiện của thành ruột, hình ảnh y tế và mô tả bệnh.<ref name=Baumgart2012/> Các tình trạng khác có thể biểu hiện tương tự như hội chứng ruột kích thích và [[bệnh Behçet]].<ref name=Baumgart2012/>