Khác biệt giữa các bản “Mikhail Illarionovich Kutuzov”

không có tóm lược sửa đổi
Kutuzov chỉ đạo cho quân Nga lập một phòng tuyến dài dọc theo [[sông Kolocha]] nhằm ngăn chặn cả hai con đường dẫn đến Moskva. Tại đây, ông ra lệnh cho tướng [[Pyotr Bagration]] cố thủ tại trung tâm phòng tuyến, trong khi tướng Barclay chỉ huy phòng thủ ở phía đông. Theo một số sử gia nhận định, tổng quân Nga có khoảng 120.000 người và 600 khẩu đại bác, trong khi quân đội của Napoléon có đến 180.000 quân cùng hơn 500 khẩu đại bác.
 
Rạng sáng ngày 7/9/1812 (ngày 16/8 theo [[lịch Julius]]), Napoléon lệnh cho hai đạo quân của [[Eugène de Beauharnais|phó vuơng Ý]] [[Eugène de Beauharnais]] (con trai nuôi của hoàng đế Pháp) và thống chế [[Louis Nicolas Davout|Louis-Nicolas d'Avout]] (đồng môn của Napoléon, được mệnh danh là <nowiki>''Nguyên soái Sắt'') lần lượt tấn công vào trung tâm và cánh trái của quân Nga. Sau đó, thống chế Murat dẫn kị binh tiếp tục hỗ trợ đạo quân của thống chế d'</nowiki>Avout đánh chiếm được cứ điểm [[Shevardino]] do nguyên soái Bagration nắm giữ, buộc nguyên soái Kutuzov phải rút toàn quân Nga khỏi phòng tuyến cũ để giảm thiểu thương vong nếu quân Pháp tiếp tục theo đà tấn công ồ ạt. Chiến trận trở nên căng thẳng, thậm chí tướng Bagration trong một lần lên phía trước khích lệ tinh thần binh sĩ đã bị đạn pháo đối phương rơi trúng dẫn đến tử thương.
 
Quân đội Nga dưới sự chỉ huy của Kutuzov đã chiến đấu hết sức dũng cảm và gây nhiều thiệt hại nặng cho quân Pháp. Đến cuối ngày hôm đó, quân Pháp cuối cùng đã chiếm được hệ thống công sự hình mũi tên của vị tướng Nga quá cố Bagration rồi tiếp tục chọc thủng được trận địa pháo dưới sự chỉ huy của [[Raevsky|Nikolai Raevsky]] ở trung quân Nga, mang về một [[chiến thắng kiểu Pyrros]] cho quân đội Pháp. Kết quả, Napoléon tổn thất hơn 50.000 người, trong khi quân Nga do Kutuzov chỉ huy mất khoảng 44.000 quân<ref name=":0" />. Dù vậy, mục tiêu của Napoléon đã thất bại vì không thể tiêu diệt Quân đội Nga trong một trận đánh để giành [[Thắng lợi quyết định|chiến thắng quyết định]].
 
[[Tập tin:Kutuzov fili.jpg|nhỏ|250px|trái|Cuộc họp nổi tiếng tại làng [[Fili]] với quyết định bỏ lại Moskva cho Napoléon]]
Ngay đêm đó, Kutuzov hạ lệnh rút về Moskva. Sau đó, Kutuzov và Hội đồng Quân sự Nga có cuộc họp quan trọng ở [[làng Fili]] vào đêm 12/9. Lúc này, Kutuzov phải đưa ra quyết định là có chấp nhận rút bỏ Moskva hay không. Ông hiểu rõ rằng nhân dân Nga luôn quyết tâm bảo vệ Moskva, thủ đô tinh thần của nước Nga và bản thân Kutuzov, một người Nga, luôn yêu quý thành phố này. Và nếu bỏ Moskva thì vị thống soái sẽ hứng chịu cơn thịnh nộ của Nga hoàng Aleksandr I cùng nhiều lời vu khống, đàm tiếu khác. Nhưng Kutuzov cũng hiểu rõ: <nowiki>''</nowiki>Mất Moskva không có nghĩa là mất nước Nga, nhưng mất quân đội thì nước Nga sẽ không còn<nowiki>''</nowiki>. Tại [[cuộc họp Fili]], ông đã đưa ra một quyết định nổi tiếng: <nowiki>''</nowiki>Bỏ Moskva và lui quân để bảo toàn lực lượng, chuẩn bị phản công, đánh đuổi quân Pháp ra khỏi bờ cõi nước Nga<nowiki>''</nowiki>.<ref name="lvq12" /><ref name="ReferenceA">Christopher Duffy, ''Borodino and the War of 1812'', trang 11</ref><ref>{{harvnb|Phan Ngọc Liên|2006|p=212}}</ref>
 
Như Kutuzov đã lường trước, lệnh rút bỏ Moskva khiến quân sĩ bất mãn. Những lời vu khống, đàm tiếu, những tin đồn nhanh chóng lan khắp quân đội. Aleksandr I giận dữ đe dọa vềtruy cứu trách nhiệm của Kutuzov đối với đất nước., còn August von Bennigsen và các đối thủ chính trị lại tiếp tục lợi dụng việc này để tìm cách hạ bệ Kutuzov. Những ngày này, Kutuzov đành đi xe theo đường riêng để khôngchỉ phảigiao gặptiếp ai.với Mặtmột khácsố ôngngười vẫnthân imcận lặng,trong giữvài kíntrường ýhợp đồcần củathiết, mìnhnhằm giữ chịukín đựngkế mọi lời vu khống,hoạch đàmtác tiếuchiến. Ông theo dõi kỹ lưỡng cuộc rút quân khỏi Moskva rồi giaolệnh cho các đơn vị công binh của viên đại úy tên Philsk đặt thuốc nổ, chất cháy để thiêu hủy thành phố. QuânSau Pháp tiến vào Moskva nhưng chỉ gặp một thành phố hoang tànđó, gần như hủy hoại trong lửa, dân chúng thì toàn bộ đã đi di tản theo Quân đội Nga. Còn Kutuzov thì tiếp tục cho quân rút theo đường [[Ryazan]], bỏ ngỏ luôn con đường đi tới kinh đô [[Sankt-Peterburg]].<ref name="lvq12" /> Khi quân Pháp tiến vào Moskva, thành phố gần như bị hủy hoại trong lửa, trong khi hầu hết dân chúng Moskva đã di tản ra các vùng ngoại ô do quân đội Nga kiểm soát.
 
==== Căn cứ chiến lược Taroutino ====
Tại Taroutino, Bộ chỉ huy Nga có thể liên lạc và chỉ đạo hoạt động của các đạo quân và lực lượng du kích Nga. Bằng một cuộc điều quân tuyệt vời, Kutuzov đã thay đổi tình hình chiến cục và giành lấy lợi thế cho quân Nga. Cuộc điều quân Taroutino được coi là đỉnh cao của nghệ thuật chỉ huy của Kutuzov. Nó xuất phát từ sự hiểu biết sâu sắc của ông về bản chất cuộc chiến và về âm mưu đối thủ; từ khả năng dự đoán diễn biến chiến cục và từ sự tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân và quân đội Nga.<ref name="lvq12" />
 
Bây giờ, quân Nga có thời gian nghỉ ngơi và bổ sung lực lượng., Nhânvới dânsự laohỗ độngtrợ tạinhiệt đâytình đãcủa hếtngười lòng giúp đỡdân quânđịa độiphương. Mỗi ngày hàng nghìn người lũ lượt kéo tới Taroutino để nhập ngũ. Kutuzov đã tập hợp, huấn luyện và chỉ huy họ, mỗi ngày ông đều ngồi trò chuyện vui vẻ với những người nông dân và chỉ họ cách giao chiến. Không khí chuẩn bị hết sức sôi nổi và khẩn trương. Kutuzov cũng đẩy mạnh phong trào chiến tranh du kích. Nhiều đội dân quân du kích do các sĩ quan của ông thành lập nên.
 
Quân du kích đã gây khốn đốn cho người Pháp. Hoạt động hậu cần của quân Pháp cũng bị chiến tranh du kích hủy diệt nghiêm trọng. Quân Pháp gần như trong tình trạng bị bao vây, tinh thần và kỷ luật sa sút, số binh sĩ đào ngũ ngày càng nhiều. Chính sách vũ trang cho nông dân của Kutuzov đã tỏ ra đúng đắn.<ref name="lvq12" />
Và sau đó, Kutuzov cảnh cáo rằng, ông biết rất rõ tình hình khó khăn của đại quân Pháp ở Nga cũng như của nước Pháp ở [[Châu Âu lục địa|châu Âu]]. Ông tỏ ra sẵn sàng thương lượng nhưng không hứa hẹn bất cứ điều gì ràng buộc, với mục đích giữ quân Pháp ở Moskva lâu hơn để cho quân Nga có thời gian củng cố lực lượng. Lauriston đành về tay không.<ref name="lvq12"/>
 
Tuy nhiên, chính sách án binh bất động của Kutuzov vẫn bị nhiều người phản đối, trong đó có Nga hoàng. Aleksandr I vẫn không thể hiểu tại sao Kutuzov lại để cho quân Pháp tấn côngchiếm thành Moskva và bỏ ngỏ đường lên kinh đô Sankt Peterburg, cho rằng kế hoạch này là rất nguy hiểm cho hoàng gia. Nhưng Nga hoàng vẫn không cách chức Kutuzov vì ôngsự đượcyêu nhânmến dâncủa quân binhdân Nga yêudành mến,cho ông khigiữa lúc chiến cục đang hồi gay cấn. Hơn nữa, một số yếu nhân trong triều đình Nga cũng có những người hiểu rõcho rằng: mỗi ngày án binh bất động của Kutuzov đều đáng giá một thắng lợi.
 
==== Quân Nga phản công ====
Không còn cách nào khác, ngày [[14 tháng 10]], Napoléon buộc phải tháo chạy qua con đường dẫn đến Smolensk. Về phía mình, Kutuzov để mặc quân Pháp rút lui mà không thúc bách, dồn ép. Nhưng các đội quân Nga liên tiếp tập kích quân Pháp, khiến họ mệt mỏi và tan rã dần. Mùa đông khắc nghiệt của nước Nga cũng giết chết rất nhiều binh sĩ Pháp trên đường rút quân.<ref name="lvq12" />
 
Đến giữa tháng 11, quân Pháp đến được bờ đông [[sông Berezina|Berezina]]. Do sự chậm trễ của các tướng lĩnh Nga, ngườiphần lớn quân viễn chinh Pháp đã tổ chức vượt sông an toàn trong các ngày 15 và 16 tháng /11, nhưng họnhiều cũngngười trong số họ bị chết hạiđuối rấttrong nhiềukhi giao trang với quân Nga trong [[trận Berezina]]. Ngày [[6 tháng /12]] năm /1812, Napoléon tuyên bố thất bại trong chiến dịch Nga và đây là bước ngoặt của các cuộc chiến 1792_1815. Còn M. I. Kutuzov thì cho quân đóng trại gần Vilnus[[Vilnius]] để nghỉ ngơi, vì họ cũng thiệt hại không ít trong cuộc truy kích.<ref name="lvq12"/>
 
Aleksandr I đích thân đến [[Vilnius]] để chúc mừng và ban thưởng cho quân đội. Ít lâu sau, Aleksandr phong ông làm [[công tước]] [[Smolensk]] và tặng huân chương cao quý nhất của quân đội Nga - [[Huân chương thánh Geogri]] hạng nhất.<ref name="pnl 213">{{harvnb|Phan Ngọc Liên|2006|p=213}}</ref> Nhưng Aleksandr I trong bụng vẫn ghét ông; khi Kutuzov dự lễ khiêu vũ, Aleksandr I nói với cận thần; ''"Chúng ta đã phải dễ dãi với lão già này"''. Lần khác, Kutuzov làm theo cách thời Ekaterina, hạ những quân kỳ Pháp xuống chân Aleksandr I, Nga hoàng nói lẩm bẩm: ''"Lão kép hát già"!"''. Aleksandr I còn thổ lộ với quân hầu rằng phong Kutuzov tước công là để lấy lòng quý tộc Moskva, chứ thực ra nhà vua không coi Kutuzov là người lập công đầu.<ref name="troyat166">Henri Troyat, ''Alexander of Russia: Napoleon's Conqueror'', các trang 164-166.</ref>
 
== Qua đời ==