Khác biệt giữa các bản “Simo Häyhä”

không có tóm lược sửa đổi
Thẻ: Lùi lại thủ công
}}
 
'''Simo "Simuna" Häyhä''' ({{IPA-fi|ˈsimo̞ ˈhæy̯ɦæ}}; 17 tháng 12 năm 1905&nbsp;– 1 tháng 4 năm 2002), được [[Hồng Quân]] đặt biệt danh là "''Cái chết trắng''" ({{lang-ru|Белая смерть}}, {{transl|ru|''Belaja smert''}}; {{lang-fi|valkoinen kuolema}}; {{lang-sv|den vita döden}}),<ref name = "book" /> là một [[xạ thủ bắn tỉa]] [[Phần Lan]]. Ông thamđược chiếncho là đã tiêu diệt hơn 500 người trong [[Chiến tranh Liên Xô - Phần Lan (1939-1940)|Chiến tranh Liên Xô - Phần Lan]], số lượng cao nhất trong bất kỳ cuộc chiến lớn nào. Ông ta đã sử dụng một khẩu [[súng trường Mosin|M/28-30]] do Phần Lan sản xuất, một biến thể của súng trường Mosin-Nagant, và một khẩu tiểu liên [[Suomi KP-31]].<ref name="Telegraph">{{cite news |author=Rayment, Sean |title=The long view |work=The Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1517044/The-long-view.html |accessdate=30 March 2009 |location=London |date=30 April 2006}}</ref><ref>{{cite news |author=Saarelainen, Taipo |title=The White Death: History's Deadliest Sniper |work=Forces Network |url=https://www.forces.net/news/tri-service/white-death-historys-deadliest-sniper |location= |date=15 November 2016}}</ref><ref>Tapio A.M. Saarelainen: Sankarikorpraali Simo Häyhä (2006)</ref> Đại úy Antti Rantama (chỉ huythuộc đơn vị của Häyhä) ghi nhận rằng ông đã tiêu diệt 259 quân địch bằng súng bắn tỉa<ref>{{chú thích web|url=https://thenewsrep.com/77861/worlds-deadliest-sniper-simo-hayha/|title=The world's deadliest sniper, Simo Hayha|date=25 March 2017|website=Thenewsrep.com|accessdate=12 March 2019}}</ref> và có số lần tiêu diệt tương đương bằng súng tiểu liên trong Chiến tranh Mùa đông.<ref name="book">{{chú thích web|url=https://books.google.com/books?id=R948DQAAQBAJ&pg=PT35&dq=simo+hayha+219+kills&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjAr_bR0frSAhXGwLwKHRBhAzgQ6AEIKjAC#v=onepage&q=simo+hayha+219+kills&f=false|title=The White Sniper|first=Tapio|last=Saarelainen|date=31 October 2016|publisher=Casemate|accessdate=12 March 2019|via=Google Books}}</ref> Với thành tích bắn tỉa là 259, ông là một trong những xạ thủ bắn tỉa hàng đầu trong thế chiến thứ 2.
 
== Đầu đời ==
Häyhä là xạ thủ bắn tỉa cho [[Lục quân Phần Lan]] trong [[Chiến tranh Liên Xô - Phần Lan (1939-1940)|Chiến tranh Liên Xô - Phần Lan]] 1939-40. Ông thuôc Đại đội 6 JR 34 trong [[Trận Kollaa]]. Nhiệt độ khi đó ở trong khoảng {{convert|-40|°C}} tới {{convert|-20|°C}}. Ông mặc quần áo ngụy trang hoàn toàn là màu trắng. Ngược lại, quân đội Liên Xô không được cấp những bộ đồ ngụy trang màu trắng trong phần lớn cuộc chiến này, do đó họ dễ bị lính bắn tỉa quan sát trong điều kiện mùa đông. [[Iosif Vissarionovich Stalin|Stalin]] trước đó đã tiến hành thành [[Đại thanh trừng|thanh trừng nhiều chuyên gia quân sự]] vào cuối những năm 1930 nên vì thế Hồng quân rất thiếu tổ chức.<ref>[tr. 145–146 The Winter War: The Russo–Finnish War of 1939–40 by William R. Trotter, Workman Publishing Company, New York (Aurum Press, London), 2002, First published 1991 in the United States under the title ''A Frozen Hell: The Russo–Finnish Winter War of 1939–40'']</ref>
 
Con số địch thủ bị bắn hạ được ông lập trong vòng chưa đầy 100 ngày, trung bình là 5 người mỗi ngày vào giai đoạn ánh sáng ban ngày là rất ít.<ref name="Jowett2006">{{chú thích sách |last=Jowett |first=Philip S. |title=Finland at War, 1939–45 |url=https://books.google.com/books?id=p58vtOKyVy8C |year=2006 |publisher=Osprey Publishing |isbn=978-1-84176-969-1 |pages=44–45}}</ref><ref name="Pegler2006">{{chú thích sách |last=Pegler |first=Martin |title=Out of Nowhere: A History of the Military Sniper |url=https://books.google.com/books?id=-mkh931pIugC |year=2006 |publisher=Osprey Publishing |isbn=978-1-84603-140-3 |page=167}}</ref><ref name="FareySpicer2009">{{chú thích sách |last1=Farey |first1=Pat |last2=Spicer |first2=Mark |title=Sniping: An Illustrated History |url=https://books.google.com/books?id=l1a-kB-1MMAC|date=5 May 2009 |publisher=Zenith Press |isbn=978-0-7603-3717-2 |pages=117–118}}</ref> Thành tích diệt địch của một tay súng bắn tỉa dựa trên chính ghi nhận của tay súng đó, với sự xác nhận của đồng đội, và chỉ những người chắc chắn đã chết mới được tính, đồng thời không tính các mục tiêu bị nhiều người bắn vào. Số quân địch bị ông tiêu diệt đượcbởi ghitrưởng nhậnnhóm bởikhông tiểuđược đội trưởngtính,{{who?}} theo một số nguồn ước tính là hơn 200.<ref>{{chú thích web|url=https://www.is.fi/kotimaa/art-2000000854160.html|title=Tarkka-ampuja Simo Häyhä ei koskaan saanut Mannerheim-ristiä - "Harkitaan"|first1=Timo|last1=Myllyniemi|first2=Tuomas|last2=Manninen|date=25 December 2014|website=Ilta-Sanomat|accessdate=12 March 2019}}</ref>
 
Trong chiến tranh, "Cái chết trắng" là một trong những chủ đề hàng đầu được phía Phần Lan tuyên truyền.<ref name="auto">{{chú thích web|url=https://books.google.com/books?id=rdIgAQAAIAAJ|title=Journal of Information Warfare|first1=Edith Cowan University School of Management Information|last1=Systems|first2=Teamlink|last2=Australia|date=12 March 2019|publisher=Teamlink Australia Pty Limited|accessdate=12 March 2019|via=Google Books}}</ref> Các tờ báo Phần Lan thường đăng tin về người lính Phần Lan vô hình, nhằm tạo ra một anh hùng có nhân dạng bí ẩn.<ref name="auto"/><ref name=yle>{{chú thích web|url=https://web.archive.org/web/20110222064401/http://www.yle.fi/suuretsuomalaiset/100_suurinta/index.php?top100_id=74&nominee_id=0&place=0&gender=0&alive=0&province=0|title=Suuret Suomalaiset - 100 Suurinta suomalaista|date=22 February 2011|website=Web.archive.org|accessdate=12 March 2019}}</ref>
Häyhä sử dụng khẩu súng trường dân quân được phát, một khẩu [[SAKO]] [[Súng trường Mosin|M/28-30]] mang số sê-ri 35281, mã số dân quân là S60974. Khẩu súng này là một khẩu súng trường Mosin Nagant được [[Bạch Vệ (Phần Lan)|Dân quân]] của Phần Lan cải tiến được gọi là "Pystykorva" (nghĩa đen là "chó Spitz" do phần đầu súng trông giống đầu của một con [[chó đuôi cuộn]]) sử dụng đạn Mosin-Nagant [[7.62×53mmR|7.62×53R]] của Phần Lan. Ông thích ngắm bằng [[điểm ruồi]] hơn [[ống ngắm súng|ống ngắm]], vì điểm ruồi giúp người bắn khó bị kẻ thù bắn trúng hơn (tay bắn tỉa phải ngẩng cao hơn vài cm khi sử dụng ống ngắm); điểm ruồi cũng đáng tin cậy hơn khi trời lạnh vì ống ngắm dễ bị mờ; ống ngắm có thể bị phản chiếu bởi ánh sáng mặt trời khiến vị trí của xạ thủ bắn tỉa bị lộ. Häyhä cũng không được huấn luyện trước với súng bắn tỉa, do đó không muốn chuyển sang sử dụng súng bắn tỉa của Liên Xô (m/91-30 PE hoặc PEM). Ông thường xuyên tạo những đụn tuyết tuyết dày đặc trước vị trí của mình để giấu mình, cung cấp điểm tựa cho khẩu súng và giảm lượng tuyết bị khuấy động sau mỗi phát bắn. Ngoài ra ông còn ngậm tuyết trong miệng khi bắn để ngăn hơi thở tỏa ra trong không khí khi trời lạnh.<ref name="Stirling2012">{{chú thích sách |last=Stirling |first=Robert |title=Special Forces Sniper Skills |url=https://books.google.com/books?id=gBGlAwAAQBAJ&pg=PA79 |date=20 December 2012 |publisher=Osprey Publishing |isbn=978-1-78096-003-6|pages=79–80}}</ref>
 
Nhưng cuối cùng thì Simo Hayha cũng bị trúng đạn. Vào ngày 6 tháng 3 năm 1940, Häyhä bị thương ở hàm dưới bên trái bởi một viên [[đạn nổ]] bắn ra từ một xạ thủ phía Hồng Quân.<ref name="Saarelainen">{{chú thích sách |last= Saarelainen |first=Tapio |date=31 October 2016 |title= The White Sniper: Simo Häyhä |url= https://books.google.com/books?id=R948DQAAQBAJ&pg=PT42|publisher=Casemate |isbn= 9781612004297}}</ref> Người đồng đội đỡ ông dậy nói rằng Häyhä bị "mất một nửa khuôn mặt của mình". Ông may mắn thoát chết và tỉnh lại vào ngày 13 tháng 3, ngày mà [[Hòa ước Moskva]] được ký kết. Ông tình cờ đọc được về cái chết của chính mình trên tờ báo và gửi một lá thư đến tờ giấy để đính chính.<ref name="muistikirja"/> Ngay sau chiến tranh, ông được Nguyên soái Phần Lan [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]] thăng cấp từ alikersantti (Hạ sĩ) lên vänrikki (trung úy).<ref name="Feist2012">{{chú thích sách |last=Feist |first=Paul |title=The Redwood Stumper 2010: The Newsletter of the Redwood Gun Club, Arcata, CA |url=https://books.google.com/books?id=5V_zSKwcLyUC&pg=PA36 |date=21 July 2012 |publisher=Redwood Gun Club |location=Arcata, CA |isbn=978-1-300-03973-0 |page=36 |chapter=The Winter War and a Winter Warrior}}</ref>
 
Các hồi ức của Häyhä viết vào năm 1940 sau khi bị thương (chỉ được phát hiện vào năm 2017) cho người thấy một khía cạnh nhẹ nhàng, hài hước hơn của ông: "Sau Giáng Sinh, chúng tôi bắt gặp một gã người Nga, bịt mắt gã, làm gã chóng cả mặt và đưa gã tới một bữa tiệc trong lều của [[Aarne Juutilainen|Nỗi kinh hoàng Maroc]]. Gã người Nga tỏ ra vui mừng vì được đãi rượu và tiếc nuối khi phải rời đi."<ref name="kivimaki">{{cite news|last1=Kivimäki|first1=Petri|title=Tutkijan kädet alkoivat vapista – maailmankuulun sotalegendan Simo Häyhän muistelmat löytyivät sattumalta|url=https://yle.fi/uutiset/3-10113727|accessdate=14 March 2018|publisher=Yle.fi|date=14 March 2018}}</ref>
272.454

lần sửa đổi