Khác biệt giữa các bản “Trận Berezina”

không có tóm lược sửa đổi
|partof=cuộc [[Chiến tranh Pháp-Nga (1812)]]
|image=[[Hình:Berezyna.jpg|300px]]
|caption=''Cuộc vượt [[sông Berezina]] của Napoléon''<br>anTranh 1866sơn paintingdầu bycủa [[January Suchodolski]]<br>oil on canvas(1866), Nationalhiện Museumđược intrưng bày tại bảo tàng quốc gia [[Poznań]] ([[Ba Lan]])
|date=November 26–29, 1812
|place=Con [[sông Berezina]] gần Borisov (nay là [[Barysaŭ]])
 
== Diễn biến ==
Ngay từ đầu tháng 11/1812, Nga hoàng [[Aleksandr I của Nga|Aleksandr I]] lệnh cho nguyên soái [[Mikhail Illarionovich Kutuzov]] ngăn chặn quân viễn chinh Pháp vượt qua sông Berezina.<ref name="stanleystander101" /> Vị tổng tư lệnh 66 tuổi của quân đội Nga phân công đô đốc [[Pavel Vasilievich Chichagov]] và đại tướng [[Pyotr Khristianovich Wittgenstein]] chỉ huy 64.000 quân cơ động nhanh chóng hành quân đến bờ sông Berezina<ref>David G. Chandler, ''Atlas of military strategy'', trang 121</ref> để truy kích quân Pháp trước khi họ kịp vượt sông an toàn. Đích thân Kutuzov chỉ huy 54.000 dân quân đến tiếp ứng; họ còn cách bờ sông 40 dặm (64 km) về phía đông. Hai vị tướng chia quân Nga làm hai đạo: tướng Wittgenstein dẫn quân về phía nam để tấn công quân Pháp khi họ còn đang ở bờ đông, trong khi đó Chichagov sẽ dẫn quân về phía tây, vượt sông Berezina trước để đón đầu quân Pháp tại bờ tây, qua đó tạo thế gọng kìm hòng tiêu diệt hoàn toàn quân đội viễn chinh Pháp.[[Tập tin:Battle of Berezina map-fr.svg|trái|nhỏ|460x460px|Lược đồ diễn biến trận Berezina]]Tuy nhiên, [[Napoléon Bonaparte|Napoléon I]] từ trước đó đã bố trí một lực lượng khoảng 9.000 quân dự bị tại thị trấn Borisov bên bờ đông sông Berezina (nay thuộc lãnh thổ [[Belarus]]) để yểm trợ cho khoảng 40.000 binh sĩ và 40.000 dân phu qua sông ngay khi lực lượng này đến nơi.
 
Đến ngày 2325/11/1812, quân chủ lực của Napoléon I đến Borisov. Ngay lập tức, hoàng đế Pháp ra lệnh cho thống chế [[Nicolas Oudinot]] chỉ huy quân đoàn II tổ chức bọc hậu phía sau cùng nhằm cầm chân quân Nga lâu nhất có thể, qua đó tạo cơ hội để phần lớn lực lượng vượt sông an toàn. Còn thống chế [[Claude Victor-Perrin, Duc de Belluno]] lĩnh nhiệm vụ chỉ huy quân đoàn IX đối đầu với đội quân của Wittgenstein.
Tuy nhiên, [[Napoléon Bonaparte|Napoléon I]] từ trước đó đã bố trí một lực lượng khoảng 9.000 quân dự bị tại thị trấn Borisov bên bờ đông sông Berezina (nay thuộc lãnh thổ [[Belarus]]) để yểm trợ cho khoảng 40.000 binh sĩ và 40.000 dân phu qua sông ngay khi lực lượng này đến nơi.
 
NgàyHôm sau (26/11 năm ấy), Napoléon I cùng đoàn6 quân đoàn của ông bắt đầu vượt sông Berezina trên những chiếc [[cầu phao]] do các kỹ sư Pháp dựng lên trên dòng sông này. Ngay lúc đó, quân đội Nga đã tiếp cận và bắt đầu tấn công gọng kìm quân Pháp.
Đến ngày 23/11/1812, quân chủ lực của Napoléon I đến Borisov. Ngay lập tức, hoàng đế Pháp ra lệnh cho thống chế [[Nicolas Oudinot]] chỉ huy quân đoàn II tổ chức bọc hậu phía sau cùng nhằm cầm chân quân Nga lâu nhất có thể, qua đó tạo cơ hội để phần lớn lực lượng vượt sông an toàn. Còn thống chế [[Claude Victor-Perrin, Duc de Belluno]] lĩnh nhiệm vụ chỉ huy quân đoàn IX đối đầu với đội quân của Wittgenstein.
[[Tập tin:Battle of Berezina map-fr.svg|trái|nhỏ|460x460px|Lược đồ diễn biến trận Berezina]]
Ngày 26/11 năm ấy, Napoléon I cùng đoàn quân của ông bắt đầu vượt sông Berezina trên những chiếc [[cầu phao]] do các kỹ sư Pháp dựng lên trên dòng sông này. Ngay lúc đó, quân đội Nga đã tiếp cận và bắt đầu tấn công gọng kìm quân Pháp.
 
Đến đêm ngày 28/11, tướngkhi Chichagovhầu dẫnhết các quân Ngađoàn giaođã tranhsang đến bờ tây con sông, họ đã phải đối đầu với thốngđội chếquân Oudinotmai phục bờdo tâytướng giữaChichagov chỉ huy. SauThống đóchế Oudinot chỉ huy quân đoàn II, binhdưới sự yểm trợ của quân đoàn III của thống chế [[Michel Ney]] đếnđã hỗcố trợgắng bọc lọt cho 3 binh đoàn chủ lực do Napoléon I chỉ huy, tiếp tục rút chạy về phía đông về hướng [[Zembin]] (nay thuộc vùng [[Minsk (vùng)|Minsk]] của [[Belarus|Cộng hòa Belarus]]). Còn ở bờ Đông giữađông, đại tướng Wittgenstein vớivẫn đang cố gắng tiêu diệt lực lượng quân dự bị Pháp của thống chế Victor-Perrin.<ref name="mclodfelter183">Micheal Clodfelter, ''Warfare and armed conflicts: a statistical reference to casualty and other figures, 1500-2000'', trang 183</ref>
 
Cuối cùng, khoảng 50-75% lực lượng viễn chinh Pháp vượt sông an toàn vào ngày 29/11/1812. Chiếc cầu phao bắc qua sông Berezina bị phá hủy ngay sau đó, bỏ lại phía sau cả một đạo quân "thứ hai", bao gồm các binh sĩ theo sau và dân thường.<ref name="stanleystander101" /> Cả dòng sông Berezina chứa đầy thi thể bị đóng băng của các chiến sĩ tử trận của cả hai bên.<ref name="mclodfelter183" />
 
 
== Kết quả ==
Sau cuộc vượt sông Berezina, Napoléon I đã cứu quân đội của ông thoát khỏi nguy cơ bị bao vây và bị tiêu diệt hoàn toàn, được ví như một ''Phép lạ'' cho nước Pháp.<ref name="franceschi166">Michel Franceschi, Ben Weider, ''The Wars Against Napoleon: Debunking the Myth of the Napoleonic Wars'', trang 166</ref> Chưa kể toàn thể những người Pháp bị bỏ lại đều có kết cục bi thảm. Kể từ đó, từ ''Bérézina'' trong [[tiếng Pháp]] cũng có nghĩa là <nowiki>''thảm họa''</nowiki>, hay thường được dùng để chỉ một sự thiệt hại to lớn đối với một đội quân.<ref name="mclodfelter183" /> Sau đó, cácquân binhviễn chinh Pháp dầntiếp mấttục kỷrút về Ba Lan, nhưng kỉ luật quân đội của họ đã mất dần.<ref name="franceschi166" />. Một năm sau (1813), cuộc Chiến tranh Vệ quốc của người Nga đã toàn thắng.<ref name="franceschi166" />
 
== Chú thích ==