Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Louis X của Pháp”

n
clean up, replaced: → (3) using AWB
n (clean up using AWB)
n (clean up, replaced: → (3) using AWB)
Louis là con trai của [[Philippe IV của Pháp|Philip IV của Pháp]] và [[Joan I của Navarre]], là người thừa kế cũng như con trai lớn nhất của 2 người.{{sfn|Woodacre|2013|p=xix}} Ông được thừa kế vương quốc [[Navarra|Navarre]] sau khi mẹ ông qua đời, vào ngày 4 tháng 4 năm 1305, sau đó được trao vương miện vào ngày 1 tháng 10 năm 1307.<ref>''The Low Countries and the Disputed Imperial Election of 1314'', Henry S. Lucas, ''Speculum'',Vol. 21, No. 1 (Jan., 1946), 79.</ref> Vào ngày 21 tháng 9 năm 1305, ở tuổi 15, Louis kết hôn với [[Margaret xứ Burgundy, Vương hậu Pháp|Margaret xứ Burgundy]] và có một cô con gái, [[Joan II của Navarre|Joan]].{{sfn|Woodacre|2013|p=xix}} Louis được gọi là "Kẻ gây gổ" do kết quả của những căng thẳng chiếm ưu thế trong suốt triều đại của ông.<ref>Konta, p.521.</ref>
[[Tập_tin:Louis_Clemence1315.jpg|trái|nhỏ|Louis và [[Clementia của Hungary|Clementia]] đội vương miện tại [[Reims]].]]
Cả Louis và Margaret đều tham gia vào vụ ''Tour de Nesle'' cho đến cuối triều đại của Philip. Vào năm 1314, [[Margaret xứ Burgundy, Vương hậu Pháp|Margaret]], [[Blanche xứ Burgundy|Blanche]] và [[Joan II, Nữ bá tước của Burgundy|Joan]], hai người sau này là vợ của anh em của Louis, [[Charles IV của Pháp|Charles]] và [[Philippe V của Pháp|Philip]], bị bắt vì tội ngoại tình.<ref name="Bradbury277">Jim Bradbury, ''The Capetians: Kings of France 987-1328'', (Hambledon Continuum, 2007), 277.</ref> Margaret và Blanche đều bị xét xử trước quốc hội Pháp vào cuối năm đó và bị kết tội. Những người tình bị cáo buộc của họ đã bị xử tử, còn những người phụ nữ kia thì bị cắt tóc và kết án tù chung thân.<ref name="Bradbury277" /> Philip đứng cạnh vợ [[Joan II xứ Burgundy|Joan]], người cuối cùng được tìm thấy vô tội và được thả ra. Margaret sẽ bị cầm tù tại Lâu đài Gaillard, nơi vợ Louis qus đời.<ref name="Bradbury277" />
 
Sau cái chết của cha mình năm 1314, Louis trở thành Vua Pháp. [[Margaret xứ Burgundy, Vương hậu Pháp|Margaret xứ Burgundy]] qua đời vào ngày 14 tháng 8 năm 1315 và Louis tái hôn năm ngày sau đó, vào ngày 19 tháng 8 với [[Clementia của Hungary]],{{sfn|Woodacre|2013|p=xix}} con gái của [[Charles Martel xứ Anjou]] và cháu gái của chú của Louis và cố vấn thân cận của Charles, [[Charles de Valois|Charles xứ Valois]]. Louis và Clementia đã đăng quang tại [[Reims]] vào tháng 8 năm 1315.{{sfn|Jordan|2005|p=64}}
Năm 1315, Louis X đã công bố một sắc lệnh tuyên bố rằng "Pháp biểu thị cho tự do" và bất kỳ nô lệ nào đặt chân lên mặt đất Pháp đều phải được giải phóng. Điều này đã thúc đẩy các chính phủ tiếp theo đăng ký chế độ nô lệ ở các thuộc địa hải ngoại.<ref>[https://books.google.com/books?id=480BBURkreYC&pg=PA122&lpg=PA122&dq=The+French+Atlantic+triangle:+literature+and+culture+of+the+slave+trade&source=bl&ots=JLHt0HSVOh&sig=jGgNK6Ek6fya_s6jHX6VEPPx3h4&hl=fr&ei=h4XkSpTOH4Gr4QbljvX5AQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CAsQ6AEwAA#v=onepage&q=&f=false Christopher L. Miller, ''The French Atlantic triangle: literature and culture of the slave trade'', p.20.]</ref>
 
Cuối triều đại của Philip IV, các cải cách tài chính đang gia tăng. Sau khi Philip IV qua đời và sự lên ngôi của Louis, phe đối lập này đã nhanh chóng phát triển trong cuộc nổi dậy gay gắt hơn, một số tác giả trích dẫn tuổi trẻ tương đối của Louis là một trong những lý do đằng sau thời gian của các cuộc nổi loạn.<ref>Sellery, p.292.</ref> Trận chiến của các quý tộc khu vực bắt đầu hình thành trên khắp đất nước, đòi hỏi phải thay đổi.<ref name="Wagner, p.203">Wagner, p.203.</ref> [[Charles de Valois|Charles xứ Valois]] đã lợi dụng phong trào này để chống lại kẻ thù cũ của mình, cựu bộ trưởng của Philip IV và nữ thị trưởng [[Enguerrand de Marigny]] và thuyết phục Louis đưa ra cáo buộc tham nhũng chống lại ông ta. Khi những điều này thất bại, Charles sau đó đã thuyết phục Louis đưa ra các cáo buộc phù thủy chống lại ông ta một lần nữa, điều này bắt đầu tỏ ra hiệu quả hơn và dẫn đến việc xử tử [[Marigny]] tại [[Vincennes]] vào tháng 4 năm 1315.<ref>Lea, p.451.</ref> Vì thế, những cựu bộ trưởng khác cũng bị truy tố tương tự.<ref name="Clayton-Emmerson p.528">Emmerson and Clayton-Emmerson, p.528.</ref> Điều này, kết hợp với việc tạm dừng các cải cách của Philip, ban hành nhiều điều lệ về quyền<ref name="Clayton-Emmerson p.528"/> và một sự đảo ngược để cai trị truyền thống hơn, phần lớn làm tổn thương các trận chiến khu vực.<ref name="Wagner, p.203"/>
 
=== Đối sách với của Do Thái và cải cách chế độ nông nô ===
==Qua đời và di sản==
 
Louis là một người chơi sắc sảo của ''jeu de paume'', một loại trò chơi quần vợt, và trở nên đáng chú ý khi là người đầu tiên xây dựng sân tennis trong nhà theo phong cách hiện đại. Louis không hài lòng với việc chơi tennis ngoài trời và do đó có các sân trong nhà kín, được làm ở Paris vào khoảng cuối thế kỷ 13.<ref name="Newman, p.163">Newman, p.163.</ref> Tất nhiên, thiết kế này trải rộng trên các cung điện hoàng gia trên khắp châu Âu.<ref name="Newman, p.163"/> Vào tháng 6 năm 1316 tại Vincennes, sau một trò chơi khiến ông mệt mỏi, Louis đã uống một lượng lớn rượu lạnh và sau đó qua đời đột ngột vì viêm phổi hoặc viêm màng phổi, nhưng mặc dù cũng có nghi ngờ ông bị đầu độc.<ref>Gillmeister, pp. 17–21.</ref> Vì những nhà sử gia đương thời ghi lại về cái chết của mình, Louis là tay vợt đầu tiên trong lịch sử được biết đến với tên Louis.<ref>Gillmeister, pp.17–21.</ref> Ông và người vợ thứ hai Clementia đang được chôn cất tại [[Vương cung thánh đường Thánh Denis|Nhà thờ Thánh Denis]].
 
Người vợ thứ hai của Louis, Clementia đang mang thai vào lúc ông qua đời, khiến người ta nghi ngờ. Một đứa con trai sẽ có quyền ưu tiên hơn con gái của Louis, [[Joan II của Navarre|Joan]].<ref>Rose, p.89.</ref> Tuy nhiên, một đứa con gái sẽ có một yêu sách yếu hơn đối với ngai vàng, và sẽ cần phải cạnh tranh với các yêu sách của Joan - mặc dù những nghi ngờ liên quan đến cha mẹ của Joan sau vụ bê bối năm 1314.<ref>Wagner, p.250.</ref> Sau khi Louis qua đời, em trai của Louis, [[Philippe V của Pháp|Philip]] được bổ nhiệm làm nhiếp chính trong năm tháng còn lại cho đến khi sinh ra đứa con của anh trai mình, [[Jean I của Pháp|John I]], chỉ sống được năm ngày. Philip, em trai của Louis, sau đó đã thành công trong việc nhấn mạnh những yêu sách của mình đối với vương miện của Pháp và Navarre.