Khác biệt giữa các bản “A-đề-sa”

Chuyển các từ Hán Việt vốn làm sai âm của tiếng Phạn và tiếng Tạng về nguyên gốc.
(Chuyển các từ Hán Việt vốn làm sai âm của tiếng Phạn và tiếng Tạng về nguyên gốc.)
{{Phật giáo Tây Tạng}}
[[Tập tin:Atisha.gif|nhỏ|trái|A-đề-sa, cũng gọi là Nhiên Đăng Cát Tường Trí]]
'''A-đề-saAtisha''' (zh. 阿提沙, sa. ''atīśa'', ''atiśa'') là cách đọc theo âm [[Từ Hán-Việt|Hán-Việt]], dịch ý là "Người xuất chúng, xuất sắc", cũng được gọi là '''Nhiên Đăng Cát Tường Trí''' (zh. 燃燈吉祥智, sa. ''dīpaṅkaraśrījñāna'', bo. ''jo bo rje dpal ldan a ti sha'' ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་). Là một ĐạiTỳ-khưu vĩ đại người Đông Ấn ([[982]]-[[1054]]), đã đóng góp rất nhiều trong việc truyền [[Phật giáo]] sang [[Tây Tạng]]. Sư chuyên nghiên cứu các phương pháp phát triển [[Bồ-đề tâm]] (sa. ''bodhicitta''). Là Tổ của dòng Ma-kiệt-đa (sa. ''magadha'') và thuyết sư tại đại học [[Siêu Giới]] (sa. ''vikramaśīla''), Sư được mời qua Tây Tạng và sống ở đó 12 năm cuối đời mình. Sư là người sáng lập trường phái [[Ca-đương phái|Ca-đương]]'''Kadampa''' (zh. 迦當派, bo. ''bka' gdams pa'' བཀའ་གདམས་པ་), gây ảnh hưởng rất lớn cho nền [[Phật giáo Tây Tạng]], nhất là dòng [[Cách-lỗ phái|Cách-lỗ]] (bo. ''gelugpa'' དགེ་ལུགས་པ་) của [[Tông-khách-ba]] (bo. ''tsong-kha-pa''). Đệ tử quan trọng nhất của Sư là Lạc-mẫu-đông (hoặc Đông-đốn, bo. ''`brom ston'' འབྲོམ་སྟོན་, [[1003]]-[[1064]]).
 
[[Thế kỷ 10|Thế kỉ thứ 10]] được xem là thời đại truyền pháp lần thứ hai từ [[Ấn Độ]] qua Tây Tạng, thông qua vương triều miền Tây. Ban đầu nhà vua cử sứ giả qua Ấn Độ thỉnh kinhKinh, như dịch giả Lâm-thânRinchen Tang-phaSangpo (bo. ''rinchen sangpo'' རིན་ཆེན་བཟང་པོ་). Về sau nhà vua mời hẳn một Luận Ấn Độ và người đó là A-đề-saAtisha. Năm [[1042]], Sư bước chân vào đất Tây Tạng, sống ở Netang và bắt đầu giáo hoá.
 
Trong tác phẩm ''[[Bồ-đề đạo đăng luận|Bồ-đề đạo đăng]]'' (sa. ''bodhipathapradīpa''), Sư trình bày toàn cảnh giáo pháp Đại thừa và chia hành giả theo ba căn cơ khác nhau:
# Thượng sĩ: Loại người tu vì sự [[Giác ngộ]] của tất cả chúng sinh ([[Bồ Tát]]).
 
Công trình chính của A-đề-saAtisha là xếp đặt thứ tự kinhKinh sách, không phổ biến bừa bãi. Sư là người đưa Bổn Tôn [[Đa-la]] (sa. ''tārā'') trở thành một vị nữ HộBổn ThầnTôn quan trọng trong hệ thống Phậtđạo giáoBụt Tây Tạng. Trong các tác phẩm, Sư thống nhất hai trường phái chính của giáoGiáo phápPháp [[Bát-nhã-ba-la-mật-đa]]: quan điểm tính [[Không tính|Không]] (sa. ''śūnyatā'') của [[Long Thụ]] (sa. ''nāgārjuna'') và tính bao trùm của tâm thức giác ngộ theo [[Vô Trước]] (sa. ''asaṅga'').
 
== Tham khảo ==
Người dùng vô danh