Khác biệt giữa các bản “Triều Tiên”

lùi lại trước những thay đổi phá hoại của rối và ip ....
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
(lùi lại trước những thay đổi phá hoại của rối và ip ....)
Thẻ: Lùi lại thủ công
{{dablink|Bài này viết về thực thể văn hóa tại [[bán đảo Triều Tiên]]. "Triều Tiên" còn được dùng để chỉ đến chính thể [[Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên]] nằm tại miền bắc của bán đảo hoặc [[Đại Hàn Dân Quốc]] nằm tại miền nam bán đảo. Về các nghĩa khác, xem [[Triều Tiên (định hướng)]].}}
{{Infobox country
|conventional_long_name = Triều Tiên
|capital = {{Flagicon|CHDCND Triều Tiên}} [[Bình Nhưỡng]]<br />{{Flagicon|Hàn Quốc}} [[Seoul]]
|established_event1 = [[Cổ Triều Tiên]]
|established_date1 = Khoảng thế kỷ 52333 TCN
|established_event2 = [[Vệ Mãn Triều Tiên]]
|established_date2 = 194 TCN
|established_date15 = 17 tháng 9 năm 1991
|established_date16 = 27 tháng 4 năm 2018
|established_event16 = Cả 2 miền tuyên bố chấm dứt [[nội chiến]] và tái khẳng định cam kết thống nhất đất nước trở lại làm 1 chính quyền trung ương duy nhất
|area_km2 = 219155
|area_footnote = {{Sfn|Castello-Cortes|1996|loc=North Korea |p=413 }}{{Sfn|Castello-Cortes|1996|loc=South Korea |p=498 }}
[[Tập tin:Locator map of Korea.svg|khung|phải|Vị trí Triều Tiên]]
[[Tập tin:Korea gyeongbokgung.jpg|nhỏ|phải|250px|Cảnh Phúc Cung]]
'''Triều Tiên''' (theo cách sử dụng tại [[Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên]]: [[Chosŏn'gŭl]]: 조선, [[Hancha]]: 朝鮮, [[McCune–Reischauer]]: Chosǒn) hay '''Hàn Quốc''' (theo cách sử dụng tại [[Đại Hàn Dân Quốc]]: {{korean|한국|韓國|Hanguk}}) hay '''''Korea''''' (theo cách sử dụng quốc tế và có gốc từ "[[Cao Ly]]") hay '''[[Bán đảo Triều Tiên]]''' ('''Bán đảo Hàn''') là một nền văn hóa và khu vực địa lý nằm củatại 1[[bán dânđảo tộcTriều Tiên]] tại [[Đông Á]]. Khu vực này giáp liền với [[Trung Quốc]] về hướng tây bắc và [[Nga]] về hướng đông bắc, với [[Nhật Bản]] ở đông nam qua [[eo biển Triều Tiên]]. Từ "Triều Tiên" là từ gốc Hán có nghĩa là "(Xứ) Buổi sáng tươi đẹp". Đây là 1 xứ sở kéo dài từ phía [[sông Đồ Môn]] (Cực Bắc) tới phía [[đảo Jeju]] (Cực Nam).
 
Hiện nay Triều Tiên được chia ra hai chính thể riêng biệt: [[Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên]] ở tại phía bắc là một [[Nhà nước đơn đảng|Quốc gia đơn đảng]] [[xã hội chủ nghĩa]] mà sử dụng thuyết [[Cộng sản]] [[Juche|Chủ Thể]] làm nền tảng và [[Hàn Quốc|Đại Hàn Dân quốc]] ở bên phía miền nam là một nước [[Tổng thống chế|Cộng hoà tổng thống]] lấy nền tảng tự do, dân chủ, nhân quyền làm gốc và theo hệ thống chính trị pháp quyền tư sản.
 
Là một trong những nền văn minh lâu đời nhất thế giới, Triều Tiên có lịch sử được ghi chép khoảng 3000 năm. Trong [[thế kỷ IV|thế kỷ thứ IV]], họ đã bắt đầu dùng hệ thống [[chữ Hán]] và chịu ảnh hưởng của [[Phật giáo]], và nhiều khía cạnh văn hóa khác có ảnh hưởng sâu sắc đến xã hội này. Sau này Triều Tiên đã đem những bước tiến này cũng như những kỹ thuật họ tự khám phá vào Nhật Bản.
 
Sau khi thống nhất [[Tam Quốc (Triều Tiên)|Tam Quốc]] vào năm 676, Triều Tiên đã được quản lý bởi một nhà nước và giữ được độc lập về chính trị-xã hội cũng như văn hóa cho đến khi bị [[Mông Cổ]] xâm lược trong [[thế kỷ XIII]]. Trong nhiều thế kỷ, Triều Tiên giữ một mối liên hệ gần gũi với [[Trung Quốc]], cường quốc trong khu vực này, trong khi đồng thời giữ bản chất của mình.
 
Nền văn hóa Triều Tiên đã đem lại [[máy in]] đầu tiên, [[đồng hồ]] tự gõ, máy đo lượng nước mưa và tàu chiến bọc [[sắt]]. Văn hóa Triều Tiên đến được tột đỉnh trong [[thế kỷ XV]], dưới thời [[Triều Tiên Thế Tông|Thế Tông Đại Vương]] (세종대왕, 世宗大王). Sau đó Triều Tiên lao vào cảnh đình trệ vào phần sau của [[nhà Triều Tiên]] (''Joseon''), và đến cuối [[thế kỷ XIX]] đã bị các đế quốc dòm ngó.
157

lần sửa đổi