Khác biệt giữa các bản “Platon”

không có tóm lược sửa đổi
 
Theo [[Neanthes of Cyzicus|Neanthes]], Plato trẻ hơn [[Isocrates]] sáu tuổi, và do đó, được sinh ra cùng năm với [[Perikles|Pericles,]] chính khách nổi tiếng của Athen qua đời (429 TCN). {{Sfn|Nietzsche|1967|p=32}} [[Jonathan Barnes]] coi năm 428 trước Công nguyên là năm sinh của Plato. [[Apollodorus của Athens|Apollodorus]] [[Bác ngữ học|nhà ngữ pháp]] [[Apollodorus của Athens|của Athens]] trong ''Biên niên sử'' của ông lập luận rằng Plato được sinh ra ở Olympic lần thứ 88. Cả ''[[Suda]]'' và [[Thomas Browne|Sir Thomas Browne]] cũng tuyên bố rằng anh ấy được sinh ra trong cuộc thi Olympic lần thứ 88. <ref name="Suda">{{Chú thích bách khoa toàn thư|title=Plato|encyclopedia=Suda}}</ref> {{Sfn|Browne|1672}} Một truyền thuyết khác kể rằng, khi Plato còn là một đứa trẻ sơ sinh, những con ong đậu trên môi ông khi ông đang ngủ: một sự tăng thêm về sự ngọt ngào của phong cách mà ông sẽ thuyết trình về triết học. <ref>[[Cicero]], ''[[De Divinatione]]'', I, 36</ref>
[[Tập tin:Speusippus_in_Thomas_Stanley_History_of_Philosophy.jpg|liên_kết=https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp%20tin:Speusippus_in_Thomas_Stanley_History_of_Philosophy.jpg|nhỏ|Speusippus là cháu trai của Plato.]]
Ngoài chính Plato, Ariston và Perictione còn có ba người con khác; hai con trai, [[Adeimantos của Collytos|Adeimantus]] và [[Glaucon]], và một con gái [[Potone]], mẹ của [[Speusippus]] (cháu trai và người kế vị Plato làm người đứng đầu Học viện). <ref name="TW14">{{Harvard citation no brackets|Guthrie|1986}}• {{Harvard citation no brackets|Taylor|2001}}
 
• {{Harvard citation no brackets|Wilamowitz-Moellendorff|2005}}</ref> Hai anh em Adeimantus và Glaucon được nhắc đến trong ''[[Cộng hòa (Platon)|Cộng hòa]]'' là con trai của Ariston, <ref name="PlRep368a3">Plato, {{citeplato|Republic|368a}}
== Triết học Platon ==
 
Platon là nhà triết học duy tâm khách quan. Điểm nổi bật trong hệ thống triết học duy tâm của Platon là học thuyết về ý niệm. Trong học thuyết này ông đưa ra hai quan niệm về thế giới các sự vật cảm biết và thế giới các ý niệm. Trong đó thế giới các sự vật cảm biết là không chân thực, không đúng đắn vì các sự vật không ngừng sinh ra và mất đi, thay đổi và vận động, không ổn định, bền vững, hoàn thiện; còn thế giới ý niệm là thế giới phi cảm tính phi vật thể, là thế giới đúng đắn, chân thực, các sự vật cảm biết chỉ là cái bóng của ý niệm. Nhận thức của con người không phải là phản ánh các sự vật cảm biết của thế giới khách quan mà là nhận thức về ý niệm. Thế giới ý niệm có trước thế giới cảm biết, sinh ra thế giới cảm biết.
• {{Harvard citation no brackets|Wilamowitz-Moellendorff|2005}}</ref> và có lẽ là anh em của Plato, mặc dù một số người cho rằng họ là chú. {{Efn|According to [[James Adam (classicist)|James Adam]], some have held that "Glaucon and Adeimantus were uncles of Plato, but [[Eduard Zeller|Zeller]] decides for the usual view that they were brothers."<ref>{{Cite web |url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0168%3Abook%3D2%3Apage%3D368 |title=Plato, Republic, Book 2, page 368 |website=www.perseus.tufts.edu|access-date=17 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20150421063201/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0168%3Abook%3D2%3Apage%3D368|archive-date=21 April 2015|url-status=live}}</ref>}} Trong một kịch bản trong ''[[Sự kiện đáng nhớ (Xenophon)|Memorabilia]]'', [[Xenophon|Xenophon đã]] nhầm lẫn khi đưa ra một Glaucon trẻ hơn Plato rất nhiều. <ref>Xenophon, ''Memorabilia'', 3.6.[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0208&layout=&loc=3.6.1 1] {{Webarchive}}</ref>
Từ quan niệm trên Platon đã đưa ra khái niệm "tồn tại" và "không tồn tại". "Tồn tại" theo ông là cái phi vật chất, cái nhận biết được bằng trí tuệ siêu tự nhiên là cái có tính thứ nhất. Còn "không tồn tại" là vật chất, cái có tính thứ hai so với cái tồn tại phi vật chất.
 
Về mặt nhận thức luận Platon cũng mang tính duy tâm. Theo ông tri thức là cái có trước các sự vật chứ không phải là sự khái quát kinh nghiệm trong quá trình nhận thức các sự vật đó. Nhận thức con người không phản ánh các sự vật của thế giới khách quan mà chỉ là nhớ lại, hồi tưởng lại của linh hồn những cái đã quên trong quá khứ.
Ariston dường như đã chết trong thời thơ ấu của Plato, mặc dù việc xác định niên đại chính xác về cái chết của ông là rất khó. <ref name="TN">{{Harvard citation no brackets|Nails|2002}}• {{Harvard citation no brackets|Taylor|2001}}</ref> Perictione sau đó kết hôn với [[Pyrilampes]], anh trai của mẹ cô, <ref name="NA229">Plato, {{citeplato|Charmides|158a}}
Theo Platon tri thức được phân làm hai loại: Tri thức hoàn toàn đúng đắn và tri thức mờ nhạt.
 
Loại thứ nhất là tri thức ý niệm có được nhờ hồi tưởng. Loại thứ hai là tri thức nhận được nhờ vào nhận thức cảm tính, lẫn lộn đúng sai không có chân lý.
• {{Harvard citation no brackets|Nails|2002}}</ref> người đã nhiều lần làm đại sứ cho [[Đế quốc Achaemenes|triều đình Ba Tư]] và là bạn của [[Perikles|Pericles]], thủ lĩnh của phe dân chủ ở Athens. <ref name="P13">Plato, {{citeplato|Charmides|158a}}
Về xã hội, Platon đưa ra quan niệm về nhà nước lý tưởng trong đó sự tồn tại và phát triển của nhà nước lý tưởng dựa trên sự phát triển của sản xuất vật chất, sự phân công hài hoà các ngành nghề và giải quyết các mâu thuẫn xã hội.
 
• Plutarch, ''Pericles'', [[wikisource:Lives/Pericles#13|IV]]</ref> Pyrilampes có một con trai từ cuộc hôn nhân trước, Demus, người nổi tiếng với vẻ đẹp của mình. <ref>Plato, {{citeplato|Gorgias|481d}} and {{Citeplato|Gorgias|513b}}
 
• Aristophanes, ''Wasps'', [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0044;query=card%3D%233;layout=;loc=54 97] {{Webarchive}}</ref> Perictione sinh con trai thứ hai của Pyrilampes, Antiphon, anh trai cùng cha khác mẹ của Plato, người xuất hiện ở ''[[Parmenides (Plato)|Parmenides]]'' . <ref name="P126c">Plato, {{citeplato|Parmenides|126c}}</ref>
 
Trái ngược với sự dè dặt về bản thân, Plato thường giới thiệu những người thân ưu tú của mình vào các cuộc đối thoại của mình, hoặc đề cập đến họ một cách chính xác. Ngoài Adeimantus và Glaucon ở ''Cộng hòa'', Charmides có một cuộc đối thoại mang tên anh ta; và Critias nói bằng cả ''[[Charmides (đối thoại)|Charmides]]'' và ''[[Protagoras (đối thoại)|Protagoras]]'' . {{Sfn|Guthrie|1986|p=11}} Những điều này và các tài liệu tham khảo khác gợi ý một lượng lớn niềm tự hào về gia đình và cho phép chúng tôi xây dựng lại [[Gia phả|cây phả hệ]] của Plato. Theo Burnet, "cảnh mở đầu của ''Charmides'' là sự tôn vinh mối liên hệ của cả [gia đình] ... Những cuộc đối thoại của Plato không chỉ là sự tưởng nhớ Socrates, mà còn là những ngày hạnh phúc hơn của chính gia đình ông." {{Sfn|Kahn|1996|p=186}}
 
== Những môn đệ của Platon ==
88

lần sửa đổi