Khác biệt giữa các bản “Jörmungandr”

không có tóm lược sửa đổi
(Sửa lại bản dịch và bổ sung thần thoại)
Thẻ: Thêm liên kết dưới Liên kết ngoài hoặc Tham khảo
{{Infobox deity
[[Hình:Johann Heinrich Füssli 011.jpg|phải|nhỏ|"Thor đang chiến đấu với Mãng xà trần gian" (1788), tác [[Henry Fuseli]].]]
| name = Jǫrmungandr<br><small>Miðgarðsormr</small>
Trong [[thần thoại Bắc Âu]], '''Jörmungandr''', thường được gọi là Jormungand hay ''"Mãng xà trần gian"'', ''"mãng xà Midgard"'', là một con rắn biển khổng lồ, đứa con thứ hai của người khổng lồ [[Angrboða]] và [[Loki]]. Theo như văn xuôi [[Edda]], [[Odin]] đã bắt ba đứa con của Loki là chó sói [[Fenrir]], Jörmungandr và nữ thần địa ngục [[Hel (thần thoại)|Hel]]. Jörmungandr bị ném xuống đại dương bao quanh [[Midgard]]. Con mãng xà lớn đến mức nó cuốn quanh cả thế giới và ngậm được cái đuôi nó. Khi nó trở mình thế giới sẽ lụi tàn. Kẻ thù lớn nhất của Mãng xà trần gian là thần [[Thor]].
| image = Jormungandr.jpg
| caption = Jörmungandr gets fished by an ox head, from the 17th century Icelandic manuscript AM 738 4to
| parents = [[Loki]] (cha)<br>[[Angrboda]] (mẹ)
| siblings = [[Fenrir]], [[Hel]], [[Sleipnir]]
| type = [[Thần thoại Bắc Âu]]
}}
'''Jǫrmungandr''' (tạm dịch : ''Con mãng khổng lồ''<ref>[http://www.nordicnames.de/wiki/J%C7%ABrmungandr Rudolf Simek, ''Dictionary of Northern Mythology'' (1993)]</ref>) hoặc '''Miðgarðsormr''' (tạm dịch : ''Con mãng [sống ở] cõi phàm''<ref>Sturluson, ''[[Gylfaginning]]'' ch. xxxiv, 2008:37.</ref>) là một con mãng khổng lồ chuyên sống ở nơi trũng sâu.
==Đặc điểm==
Trong [[thần thoại Bắc Âu]], Jǫrmungandr<ref>[[Jan de Vries]]: ''Altnordisches etymologisches Wörterbuch.'' 3. Auflage, photomechanischer Nachdruck der 2., verbesserten Auflage 1962. Brill, Leiden 1977.</ref> được cho là con thứ của khổng nhân [[Angrboða]] với thần [[Loki]], nhưng cũng có truyền thuyết dân gian [[Iceland]] cho là loài rết biển sống lâu mà thành tinh<ref>{{Cite book|title=Introduction to Mythology Fourth Edition|last=Thury, Eva M. 1|first=Devinney, Margaret K. 2|publisher=Oxford University Press|year=2017|isbn=978-0-19-026298-3|location=New York, USA|pages=302–303}}</ref>.
 
Trong các bài [[ca dao]] tối cổ, Jörmungandr xuất hiện trong lời kể lúc ngà say của thần [[Thor]] - nhân vật có thói quen phiêu lưu khắp hải dương để săn các quái vật. Sở dĩ trong chư thần, [[Thor]] nhớ rõ nó nhất vì ngài có ít nhất 8 lần chạm trán nó bằng cái lưới sắt, nhưng thường là thất bại vì con quái này rất hung hãn và da trơn láng<ref>Sturluson, ''Gylfaginning'' ch. xlviii, 2008:54-56.</ref>.
 
Jörmungandr có đặc điểm khá tương đồng con [[bồ lao]] trong văn hóa [[Á Đông]], có lẽ là sự hình tượng hóa những vũng nước xoáy ở [[biển]]. Theo lời thần [[Thor]] trong một huyền ca, Jörmungandr có sống lưng thẳng và lắm gai nhọn, đầu hơi giống [[gấu]] rừng nhưng thân [[cá chình]], da và vảy tuy trơn láng nhưng cực sắc. Vì thế, [[Thor]] phải rèn một cái lưới sắt nung 999 ngày mới khả dĩ tóm được nó. Tuy nhiên, Jörmungandr là con vật khôn lanh nên không ít lần quẫy tung lưới mà thoát, và điều này khiến [[Thor]] rất bực mình<ref>{{Cite book|title=The Poetic Edda: Essays on Old Norse Mythology|last=Acker, Paul 1|first=Larrington, Carolyne 2|publisher=Routledge|year=2016|isbn=978-0-415-65385-5|location=New York, USA|pages=116–118}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Ross|first=Margaret Clunies|date=1989|title=Two of Þórr's Great Fights according to Hymiskviða|url=http://tango.bol.ucla.edu/nord_myth/gods_giants-readings.pdf|journal=Leeds Studies in English|volume=20|pages=8–10|via=}}</ref>.
 
Ở các bản truyện hậu kỳ [[trung đại]], hình tượng Jörmungandr thường gắn với những chiến tích oai hùng của các nhân vật tráng sĩ ở thời kỳ [[Ragnarök]]<ref>{{Cite book|title=Introduction to Mythology Fourth Edition|last=Thury, Eva M. 1|first=Devinney, Margaret K. 2|publisher=Oxford University Press|year=2017|isbn=978-0-19-026298-3|location=New York, USA|pages=208}}</ref>.
==Lịch sử==
Trong [[thần thoại Bắc Âu]], '''Jörmungandr''', thường được gọi là Jormungand hay ''"Mãng xà trần gian"'', ''"mãng xà Midgard"'', là một con rắn biển khổng lồ, đứa con thứ hai của người khổng lồ [[Angrboða]] và [[Loki]]. Theo như văn xuôi [[Edda]], [[Odin]] đã bắt ba đứa con của Loki là chó sói [[Fenrir]], Jörmungandr và nữ thần địa ngục [[Hel (thần thoại)|Hel]]. Jörmungandr bị ném xuống đại dương bao quanh [[Midgard]]. Con mãng xà lớn đến mức nó cuốn quanh cả thế giới và ngậm được cái đuôi nó. Khi nó trở mình thế giới sẽ lụi tàn. Kẻ thù lớn nhất của Mãng xà trần gian là thần [[Thor]].
 
Trong [[Ragnarök]] (chương cuối của thần thoại Bắc Âu), trước ngày tận thế, Thor và Jörmungandr đã có trận tử chiến cuối cùng. Thor bị Jörmungandr cuốn chặt nhưng với chiếc đai lưng phép thuật, Thor lật ngược được tình thế và vung nhát búa chí mạng giết chết Jörmungandr. Tuy nhiên máu từ vết thương của Jörmungandr là chất kịch độc, Thor chỉ đi được 9 bước thì chết. Jörmungandr đại diện cho sự hỗn loạn còn Thor là hiện thân của trật tự. Trật tự và hỗn loạn luôn xung khắc và tự tiêu diệt lẫn nhau trong thời khắc tận thế là ý nghĩa của câu chuyện trong thần thoại Bắc Âu.
<center><gallery>
[[Tập tin:Thor and Jörmungandr by Frølich.jpg|trái|nhỏ|306.997x306.997px|Trận chiến cuối cùng giữa Thor và Jörmungandr trong Ragnarök]]
Hình:Gosforth fishing.jpg|Trận quyết đấu của Thor và Jǫrmungandr thời [[Ragnarök]]
[[Tập tin:Lokis Gezücht.jpg|giữa|nhỏ|391.997x391.997px|Ba người con của Loki: nữ thần chết Hel, chó sói Fenrir và mãng xà Jörmungandr.]]
Hình:TuseKirke Fresco (W2).jpg|Thor và Jǫrmungandr thời [[Ragnarök]]
<br />
Hình:Thor and Jörmungandr by Frølich.jpg|Thor và Jǫrmungandr
[[Tập tinHình:Lokis Gezücht.jpg|giữa|nhỏ|391.997x391.997px|Ba người con của Loki: nữ thần chết Hel, chó sói Fenrir và mãng xà Jörmungandr.]]Jǫrmungandr
</gallery></center>
 
==Nguồn tư liệu==
Nguồn tư liệu chính về Jörmungandr là văn xuôi [[Edda]], ''[[Húsdrápa]]'', ''[[Hymiskviða]]'', và ''[[Völuspá]]''. Những nguồn tư liệu kém quan trọng hơn bao gồm những [[hoán dụ]] trong thơ ca. Ví dụ trong [[Þórsdrápa]], "cha của sợi dây dưới biển" được dùng làm hoán dụ tả Loki. Ngoài ra còn có những hình khắc trên đá từ thời cổ xưa.
 
Trong một câu chuyện khác của thần thoại Bắc Âu, có một lần vua của người lùn [[Útgarða-Loki]] vốn ghen ghét với Thor và sắp đặt một kế hoạch sỉ nhục anh. Útgarða-Loki đã thách thức Thor thực hiện 3 thử thách bao gồm: ''uống cạn rượu trong 1 cái sừng trâu'', ''nhấc được chân của con mèo khổng lồ'' và ''đấu vật với một bà lão''. Thor đều thất bại trước ba thử thách và trở thành trò cười. Vua Útgarða-Loki sau đó giải thích rằng sừng trâu được gắn với biển cả, con mèo lớn chính là Mãng xà Jörmungandr và bà lão là hiện thân của tuổi già. Đương nhiên Thor không thể uống cạn đại dương, nhấc được rắn Jörmungandr và chống lại tuổi già được.
==Xem thêm==
 
* [[Angrboða]]
* [[Loki]]
==Tham khảo==
{{tham khảo|4}}
==Nguồn tư=Tài liệu===
{{sơ khai Bắc Âu}}
* Jan de Vries: ''Altgermanische Religionsgeschichte. Band 2: Die Götter – Vorstellungen über den Kosmos – Der Untergang des Heidentums.'' De Gruyter, Berlin/New York 2011, ISBN 978-3-11-002807-2.
 
* [[Rudolf Simek]]: ''Lexikon der germanischen Mythologie'' (= ''[[Kröners Taschenausgabe]].'' Band 368). 3., völlig überarbeitete Auflage. Kröner, Stuttgart 2006, ISBN 3-520-36803-X.
===Tư liệu===
* {{Cite book |last1=Fee |first1=Christopher R. |author-link=Christopher R. Fee |last2=Leeming |first2=David A. |author2-link= |title=Gods, Heroes, & Kings: The Battle for Mythic Britain |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2001 |location= |page=36 |url=https://books.google.com/books?id=sFlLHEIuVlgC |isbn=0-19-513479-6}}
* {{Cite book |last=Sørensen |first=Preben M. |others=Williams, Kirsten (trans.) |editor-last=Acker |editor-first=Paul |editor2-last=Larrington |editor2-first=Carolyne |contribution=Þorr's Fishing Expedition (Hymiskviða) |title=The Poetic Edda: Essays on Old Norse Mythology |publisher=Routledge |year=2002 |pages=119–138 |url=https://books.google.com/books?id=j4bufbA_UpQC&pg=PP1 |isbn=0-8153-1660-7}}
* {{Cite book |author1=Snorri Sturluson |authorlink1=Snorri Sturluson |last2=Brodeur |first2=Arthur Gilchrist (transl.) |authorlink2=Arthur Gilchrist Brodeur |title=Prose Edda |publisher=[[The American-Scandinavian Foundation]] |year=1916 |location= |url=https://archive.org/details/proseedda01brodgoog |isbn=}}
[[Thể loại:Thần thoại Bắc Âu]]
[[Thể loại:Rồng]]
Người dùng vô danh