Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Quỹ Nobel”

không có tóm lược sửa đổi
n (→‎Lịch sử: clean up, replaced: → (2) using AWB)
Không có tóm lược sửa đổi
 
== Lịch sử ==
{{Âm thanh|sv-Alfred_Nobel.ogg|Alfred Bernhard Nobel}}, sinh ngày 21 tháng 10 năm 1833 tại [[Stockholm]] Thụy Điển, là một nhà hóa học, kỹ sư, nhà sáng tạo, nhà sản xuất vũ khí và là người phát minh ra [[Dynamit|thuốc nổ]]. Ông sở hữu [[Bofors]], một nhà sản xuất vũ khí lớn, mà ông đã chuyển hướng từ hoạt động kinh doanh ban đầu của mình là một nhà máy sản xuất sắt và thép. [[Nobel]] nắm giữ 355 bằng sáng chế khác nhau, trong đó [[Dynamit|thuốc nổ]] là nổi tiếng nhất. Nobel đã tích lũy được một tài sản cá nhân lớn trong suốt cuộc đời mình, chủ yếu nhờ vào phát minh này.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.schoolforchampions.com/biographies/nobel.htm|title=Biography of Alfred Nobel – Succeed through Studying Biographies|date = ngày 8 tháng 12 năm 2001 |publisher=School for Champions|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314000058/http://www.schoolforchampions.com/biographies/nobel.htm|archive-date=ngày 14 tháng 3 năm 2012|accessdate = ngày 15 tháng 1 năm 2010}}</ref> Năm 1896 Nobel chết vì đột quỵ {{Cần chú thích|date=October 2017}} trong [[biệt thự]] của ông ở [[Sanremo|San Remo]], Ý, nơi ông đã sống những năm cuối đời.<ref name="sweden1">{{Chú thích web|url=http://www.sweden.se/upload/Sweden_se/english/factsheets/SI/SI_FS15aa_Nobel_Prize-in_Sweden_and_the_world/The_Nobel_Prize_in_Sweden_and_the_world_FS15aa_Low.pdf|title=Si-Facts_FS15b_ENG.bak|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20100831163044/http://www.sweden.se/upload/Sweden_se/english/factsheets/SI/SI_FS15aa_Nobel_Prize-in_Sweden_and_the_world/The_Nobel_Prize_in_Sweden_and_the_world_FS15aa_Low.pdf|archive-date=ngày 31 tháng 8 năm 2010|accessdate = ngày 15 tháng 1 năm 2010}}</ref><ref name="autogenerated1">{{Chú thích web|url=http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/nobel_alfred.shtml|title=History – Historic Figures: Alfred Nobel (1833–1896)|publisher=BBC|accessdate = ngày 15 tháng 1 năm 2010}}</ref>
 
Di chúc của Nobel nêu yêu cầu, với sự ngạc nhiên của nhiều người, rằng tiền của ông được sử dụng cho các giải thưởng về [[Vật lý học|vật lý]], [[hóa học]], [[hòa bình]], [[sinh lý học]] hoặc y học, và văn học.<ref name="autogenerated1"/><ref>{{Chú thích web|url=http://www.britannica.com/nobelprize/article-9056008|title=Guide to Nobel Prize|website=Encyclopædia Britannica|accessdate = ngày 15 tháng 1 năm 2010}}</ref> Mặc dù Nobel đã viết nhiều di chúc trong suốt cuộc đời mình, nhưng cuối cùng được viết ít hơn một năm trước khi ông qua đời và ký tại Câu lạc bộ Thụy Điển-Na Uy ở Paris vào ngày 27 tháng 11 năm 1895.<ref>{{Chú thích web|url=http://resources.metapress.com/pdf-preview.axd?code=xu7j67w616m06488&size=largest|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714080803/http://resources.metapress.com/pdf-preview.axd?code=xu7j67w616m06488&size=largest|archive-date=ngày 14 tháng 7 năm 2011|accessdate = ngày 12 tháng 7 năm 2010}}</ref> Nobel đã cho đi 94% tổng tài sản của mình, 31 triệu [[Krona Thụy Điển|''kronor'' Thụy ''Điển'']], để thành lập và trao tặng năm giải thưởng Nobel.<ref name="Nobelwill">[http://nobelprize.org/alfred_nobel/will/index.html "The Will of Alfred Nobel"], Nobel Foundation. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2007.</ref> (Tính đến năm 2008 số tiền này tương đương với 186 triệu đô la Mỹ.)
309

lần sửa đổi