Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Xynap”

n
Replace dead-url= with url-status=.
n (→‎Lược sử thuật ngữ: clean up, replaced: ác sỹ → ác sĩ using AWB)
n (Replace dead-url= with url-status=.)
'''Xynap''' (được gọi là '''liên hợp thần kinh''') là cấu trúc tiếp xúc giữa các [[nơron]] với nhau hoặc với cơ quan phản ứng.<ref>Campbell và cộng sự: "Sinh học" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2010.</ref><sup>,</sup> <ref name=":0">SGK "Sinh học 11" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2017.</ref>
 
Khái niệm này dịch theo phiên âm Việt hoá từ tiếng Anh '''synapse''' (phiên âm IPA: /sɪnæps/) và tiếng Pháp (cũng viết: synapse, phiên âm: xy-nap-xơ).<ref name="etymonline.com">https://www.etymonline.com/word/synapse</ref> Nói nôm na, xynap là điểm nối giữa các sợi thần kinh giống như điểm nối giữa các đường dây điện, qua đó mà luồng "điện thần kinh" có thể chuyển giao từ trung ương thần kinh đến các cơ quan phản ứng, hoặc từ [[nơron]] này sang [[nơron]] khác.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/synapse|title=synapse|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url-status=|access-date=}}</ref>
 
== Lược sử thuật ngữ ==
-Xynap điện-hoá, trong đó các điện tử "nhảy" thẳng qua khe xynap sang bên kia.
 
*Ở các tài liệu chuyên ngành, người ta thường phân loại theo loại tế bào nhận xung.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4640493/|title=The Synapse: Structure and Function|last=Neal R. Melvin|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url-status=|access-date=}}</ref>
 
- xynap giữa tận cùng sợi trục [[nơron]] với thành mạch máu (axosecretory – hình 2.1).
 
=== Vai trò về trí nhớ ===
Do sự "tích tụ" nói trên, xynap đóng vai trò nhất định trong sự hình thành trí nhớ. Khi các chất dẫn truyền kích hoạt các thụ thể tương thích ở khe xynap, thì kết nối giữa hai tế bào thần kinh được tăng cường; và khi nhiều tế bào thần kinh cùng hoạt động thì dẫn đến quá trình gọi là điện thế hóa dài hạn (long-term potentiation, viết tắt: LTP). Nghĩa là nơron sau xynap có thể điều chỉnh cả chức năng và số lượng thụ thể của nó. Những thay đổi tín hiệu sau xynap này thường liên quan đến thụ thể N-methyl-d-aspartic acid receptor (NMDAR) tác động tới LTP và có thể ảnh hưởng tới trầm cảm do dòng Ca<sup>++</sup> vào.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.physiology.org/doi/full/10.1152/physrev.00014.2003|title=Long-Term Potentiation and Memory|last=M. A. LYNCH|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url-status=|access-date=}}</ref>
 
== Chú thích ==