Khác biệt giữa các bản “Lai (nước)”

Đã cứu 4 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.8
n (→‎top: clean up, replaced: → (33), → (23) using AWB)
(Đã cứu 4 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.8)
 
'''Lai''' ({{zh|t=萊|s=莱|p=Lái}}) là một vương quốc [[Đông Di]] nằm ở phía đông tỉnh [[Sơn Đông]] ngày nay. Lai là nước chư hầu trong thời kỳ [[Xuân Thu]] trong [[lịch sử Trung Quốc]], được ghi chép trong ''[[Kinh Thư]]''.
 
[[Đường Thiện Thuần]] (唐善纯) nói rằng ''lai'' nghĩa là "núi " trong tiếng Bách Việt cổ,<ref>[{{Chú thích web |url=http://www.whsmz.gov.cn/dm/text.php?id=3 |ngày truy cập=2012-04-10 |tựa đề=威海市地名综述] |archive-date=2010-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101011035822/http://www.whsmz.gov.cn/dm/text.php?id=3 }}</ref> trong khi ''[[Việt tuyệt thư]]'' (越絕書) thì chép rằng ''lai'' nghĩa là "hoang vu".<ref>[{{Chú thích web |url=http://www.pipa.com.cn/default.asp?id=3876 |ngày truy cập=2012-04-10 |tựa đề=百越地名及其文化蕴意] |archive-date=2012-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314190039/http://www.pipa.com.cn/default.asp?id=3876 }}</ref>
 
Lai tồn tại trước thời [[nhà Thương]], trung tâm thống trị là Xương Lạc, nay là phụ cận huyện [[Lâm Cù]]. Phía đông có khả năng đến khu vực duyên hải của [[Long Khẩu]].
Đến thời [[Xuân Thu]], Tề trở nên lớn mạnh và đánh bại Lai, lấn chiếm vùng nay là phía tây [[Bình Độ]]. Do đó, Lai công bất đắc dĩ phải thiên đô về Long Khẩu, đổi tên thành Đông Lai.
 
Năm 567 TCN, Lai tiến đánh Tề song đã bị [[Tề Linh công]] đánh bại hoàn toàn, Lai Cung công Phù Nhu bị giết.<ref name="han">{{chú thích sách |title=Sử ký ''(史记)'' |editor=Hàn Triệu Kỳ (韩兆琦) |year=2010 |publisher=Trung Hoa thư cục (中华书局) |location=Bắc Kinh|isbn=978-7-101-07272-3 |chapter=Tề Thái công thế gia |language=tiếng Trung|pages=2564–2568}}</ref><ref>{{chú thích web |url=http://www2.iath.virginia.edu/saxon/servlet/SaxonServlet?source=xwomen/texts/chunqiu.xml&style=xwomen/xsl/dynaxml.xsl&chunk.id=d2.15&toc.depth=1&toc.id=0&doc.lang=bilingual |title=Book IX. Duke Xiang |work=[[Tả truyện]] |author=[[Tả Khâu Minh]] ([[James Legge]] dịch sang tiếng Anh) |publisher=University of Virginia |language=tiếng Trung và tiếng Anh |accessdate = ngày 23 tháng 5 năm 2012}} Chapter VI.</ref> Lai là một nước lớn, và Tề đã mở rộng được gấp đôi cương vực của mình sau khi thôn tính nước Lai.<ref name="han"/><ref>[{{Chú thích web |url=http://www.wansongpu.com/wsp/show.asp?id=586 |ngày truy cập=2013-01-04 |tựa đề=东莱古国与西周王朝之关系——从黄、渭两河流域出土的有铭青铜器谈起] |archive-date=2012-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314191601/http://www.wansongpu.com/wsp/show.asp?id=586 }}</ref><ref>[{{Chú thích web |url=http://www.qlwh.sdnu.edu.cn/kanwu.asp?id=413 |ngày truy cập=2013-01-04 |tựa đề=莱夷及莱国史研究综述] |archive-date=2011-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707025037/http://www.qlwh.sdnu.edu.cn/kanwu.asp?id=413 }}</ref>
 
Người dân nước Lai di chuyển đến [[Lai Vu]], nơi [[Mạnh Tử]] gọi họ là ''Tề đông dã nhân'' (齊東野人).
178.944

lần sửa đổi