Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Xã hội học”

không có tóm lược sửa đổi
n (Đã lùi lại sửa đổi 646631 của Đặc biệt:Contributions/Pomp (Thảo luận Thành viên:Pomp))
Không có tóm lược sửa đổi
{{wikify}}
'''Xã hội học''' là môn [[khoa học xã hội]] còn rất non trẻ, mặc dù vậy nó cũng có một lịch sử phát triển riêng biệt. Trước thế kỷ XIX, xã hội học chưa tồn tại như một môn khoa học độc lập mà bị hòa tan vào trong các khoa học khác như [[nhân chủng học]], [[dân tộc học]], [[tâm lý học]] và đặc biệt là [[triết học]] - môn khoa học của mọi khoa học.
 
 
===Auguste Comte (1798-1857)===
 
[[Thuật ngữ]] "xã hội học" (''sociology'') bắt nguồn từ gốc chữ latin: Societas (xã hội) và chữ Hy lạp: Lógos (ngôn từ, học thuyết). Khái niệm này được chính [[Auguste Comte|A. Comte]] xây dựng và đưa vào hệ thống tri thức khoa học lần đầu tiên vào năm 1838. Ông là nhà vật lý học, toán học, thiên văn học và triết học. Ông nổi tiếng về "qui luật ba trạng thái" nhằm giải thích sự vận động và phát triển của xã hội. Ông chia xã hội ra thành hai phần "[[tĩnh học xã hội]]" (''statical society'') và "[[động học xã hội]]" (''dynamic society''). Ông cũng đúc kết ra lý thuyết "[[nhận thức thực chứng]]" khởi đầu cho [[xã hội học thực nghiệm]]. Ông được coi không chỉ là người đặt tên mà còn thực sự đặt những viên gạch lý thuyết đầu tiên cho nghành khoa học này.
 
 
===Karl Marx (1818-1883)===
 
Nhà triết học, kinh tế học người Đức. Lúc sinh thời [[Karl Marx|K. Marx]] không coi mình là [[nhà xã hội học]], nhưng những [[tư tưởng]] trong di sản đồ sộ của ông đã ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành và [[phát triển]] của xã hội học, đến nỗi ngày nay ai cũng coi ông mặc nhiên là một trong những người sáng lập ra xã hội học. Dường như tất cả các nhà xã hội học hiện đại khi giải thích xã hội đều tiếp cận bằng lý thuyết mâu thuẫn và xung đột của K. Marx. Các nhà xã hội học "đều vay mượn của Marx các lý giải về [[giai cấp]], ngay cho dù nhà xã hội học đó kết thúc bằng cách bài bác Marx như là sai lầm và bị lịch sử vượt qua". K.Marx chủ yếu sử dụng lý thuyết mâu thuẫn để làm sáng tỏ biến chuyển xã hội. Đó là mâu thuẫn giữa [[lực lượng sản xuất]] và [[quan hệ sản xuất]], giữa hai giai cấp cơ bản kiến tạo nên [[xã hội]]. Các vấn đề như: phân tầng xã hội, [[tội phạm]], biến chuyển xã hội,... đều được các nhà xã hội học đương đại xem xét dưới ánh sáng [[lý thuyết mâu thuẫn]] của K. Marx.
 
 
===Herbert Spencer (1820-1903)===
 
Nhà triết học và xã hội học người [[Anh]]. Ông được coi là cha đẻ của triết học tiến hóa. [[Herbert Spencer|H. Spencer]] đã dùng lý thuyết này để giải thích sự biến đổi xã hội. Mặc dù một vài quan điểm của ông bị phê phán nhưng vai trò của ông vẫn có những ảnh hưởng lớn tới các nhà xã hội học hậu thế.
 
 
===Max Weber (1864-1920)===
 
Nhà xã hội học Đức, được coi là một trong những nhà xã hội học lớn nhất đầu thế kỷ XX. Lĩnh vực được ông chú ý nhiều là [[hành động xã hội]]. Ngoài ra, [[Max Weber]] còn dành khá nhiều thì giờ nghiên cứu về [[đạo Tin lành]], về tổ chức quan liêu, về sự phát triển của [[chủ nghĩa tư bản]], ... Những tư tưởng của ông đã để lại khá đậm nét cho các thế hệ xã hội học sau này không chỉ về lý thuyết mà còn các phương pháp tiếp cận xã hội.
 
 
===Emile Durkheim (1858-1917)===
 
Nhà xã hội học nổi tiếng được coi là cha đẻ của xã hội học Pháp. Ông là người lập ra chuyên ngành xã hội học ở trường [[Đại học Bordeaux]] và ở [[Đại học Sorbonne]] của [[Paris]]. Các nhà xã hội học trên thế giới ngày nay đều ảnh hưởng rất nhiều lối tiếp cận cấu trúc-chức năng của ông. [[Emile Durkheim|E. Durkheim]] đã cố gắng tách các sự kiện, hiện tượng xã hội ra khỏi sự chi phối của [[con người]] và yêu cầu xem xét chúng như các "vật thể" để không áp đặt vào chúng những định kiến đã có sẵn. Ông cũng là người sáng lập ra "Niên giám xã hội học" nhằm tập hợp các công trình khoa học của các nhà xã hội học đương thời. Ông là người có công lao rất lớn trong việc hình thành và phát triển ngành xã hội học hiện đại.
 
 
===Đối tượng nghiên cứu của xã hội học ===
 
Xã hội học là gì? Một câu hỏi không dễ trả lời trong một định nghĩa ngắn gọn. Các cuộc [[tranh luận]] dữ dội về vấn đề này đã tạm lắng dịu. Các nhà xã hội hội học đều cảm thấy có lý rằng "đơn giản là không có một xã hội học đươc duy nhất thừa nhận và cung cấp được tất cả các câu trả lời" vì "do không có kiểu phát triển duy nhất của xã hội cho nên không thể có quan điểm xã hội học duy nhất". Các nhà xã hội học đương đại đi tìm câu trả lời cho các câu hỏi như: xã hội học nghiên cứu cái gì?, nghiên cứu những lĩnh vực nào của đời sống xã hội?, và nghiên cứu nó như thế nào?
 
 
==Ghi chú==
''''Bài này được trích từ sách - ''Xã hội học những vấn đề cơ bản'', 1999, [[NXB Giáo dục]] -, Dodo PGS.TS Nguyễn Minh Hòa, hiện là Trưởng bộ môn Đô thị học, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển đô thị và cộng đồng, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh, viết. Đây được xem là tóm tắt tổng quát về sự ra đời của xã hội học.''''
 
==Xem thêm==
*[[ hội học đô thị]]
 
{{Commons|Category:Society}}
{{stub}}
 
[[Thể loại:Xã hội học|* ]]
[[Thể loại:Xã hội]]
[[Thể loại:Môn học]]
[[xã hội học đô thị]]
 
[[af:Sosiologie]]
59.677

lần sửa đổi