Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Đột biến điểm”

Sửa diễn đạt và thể loại
n (Replace dead-url= with url-status=.)
(Sửa diễn đạt và thể loại)
== Nội hàm ==
 
* Đây là thuật ngữ của [[Di truyền phân tử|di truyền học phân tử]], trong tiếng nước ngoài, gọi là '''point mutation''' (tiếng Anh), '''mutation ponctuelle''' (tiếng Pháp), '''punktmutation''' (tiếng Đức) v.v đều dùng để chỉ loại [[đột biến gen]] chỉ xảy ra ở một "'''điểm'''" trên phân tử di truyền (thường là ADN). "Điểm" này tương ứng với một (hoặc một cặp) nuclêôtit '''duy nhất'''.
* Tuy chỉ xảy ra ở một (hoặc một cặp) nuclêôtit duy nhất, nhưng đột biến điểm có thể
 
- Liên quan tới rất nhiều nuclêôtit (hoặc nhiều cặp) nuclêôtit khác trong chuỗi pôlinuclêôtit (xem mục "Các dạng đột biến điểm" dưới đây).
 
* Mặc dù trên lí thuyết đột biến điểm có thể xảy ra ở gen (ADN mang [[Bộ ba mã di truyền|bộ ba mã hoá]] gốc) hoặc của ARN (bản mã phiên của gen), nhưng khái niệm này thường chỉ đề cập tới đột biến điểm ở [[gen]] (ADN) làm thay đổi [[bộ ba mã di truyền]] gốc.
* Tuy nhiên cũng có tác giả lại cho rằng đây là loại [[đột biến gen]] quy mô nhỏ xảy ra trong phạm vi từ 1 (hoặc một cặp) đến 10 (hoặc một cặp) nuclêôtit.<ref>{{Chú thích web|url=https://sante-medecine.journaldesfemmes.fr/faq/39460-mutation-ponctuelle-definition|title=Mutation ponctuelle - Définition|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=}}</ref>
 
 
== Nguyên nhân ==
Đột biến điểm thường diễn ra ở một chuỗi đơn của gen trong quá trình [[Quá trình nhân đôi DNA|nhân đôi ADN]]. Nếu đột biến trên chuỗi đơn được tế bào nhận biết và sửa chữa ngay, thì sự sự lắp ráp nuclêôtit không bị nhầm lẫn và nhân đôi ADN diễn ra bình thường, tạo ra ADN bình thường. Trường hợp này, đột biến ban đầu gọi là tiền đột biến. Nếu đột biến không được tế bào sửa sai, sựthì sự lắp ráp [[Nucleotit|nuclêôtit]] sẽ nhầm lẫn ở cả hai chuỗi dẫn đến tạo nên phân tử bất thường. Các nguyên nhân gây ra đột biến điểm thường gặp nhất là do các [[tác nhân đột biến]] (mutagen) như bức xạ từ [[Tử ngoại|tia UV]], [[tia X]], nhiệt độ cao đột ngột (sốc nhiệt) hoặc hóa chất (chất độc hoá học, [[thuốc trừ sâu]]).<ref name=":0" /><ref>Phạm Thành Hổ: "Di truyền học" - [[Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam|Nhà xuất bản Giáo dục]], 1998.</ref>
 
== Các dạng đột biến điểm ==
 
=== Dựa vào nội dung đột biến ===
[[Tập tin:Point mutations and their effect on DNA.jpg|nhỏ|Hình 2: Các dạng đột biến điểm: a = dạng thế (substitution); b = dạng mất (deletion); c = dạng thêm (insertion).
 
* dạng thế (substitution);
 
* dạng mất (deletion);
* dạng thêm (insertion).
]]Nếu dựa vào kiểu nucleotit biến đổi ở đột biến điểm, thì phân chia thành ba dạng (hình 2).
 
* Đột biến thế: một (hoặc một cặp) nuclêôtit bị '''thay thế''' bởi một (hoặc một cặp) nuclêôtit khác.
* Đột biến thêm: một (hoặc một cặp) nuclêôtit được '''thêm''' (chèn) vào vị trí nào đó trong chuỗi (hoặc cặp chuỗi) pôlinuclêôtit.
* Đột biến mất: một (hoặc một cặp) nuclêôtit ở vị trí nào đó trong chuỗi (hoặc cặp chuỗi) pôlinuclêôtit bị '''mất đi''' (bị xoá khỏi chuỗi). Hai dạng sau cùng thường gọi chung là đột biến [[Thêm bớt (đột biến)|thêm bớt]], rất hay gây ra hậu quả nghiêm trọng cho đời sống sinh vật, do các [[Mã di truyền|cođon]] bị thay đổi hàng loạt kể từ vị trí đột biến.
 
=== Dựa vào kiểu chuyển đổi bazơ ở dạng đột biến thế ===